O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Źródło życia - woda

 

Podstawą piramidy żywieniowej jest prawidłowe nawodnienie. Kwestia spożywania wody wydaje się tak oczywista, że mało który właściciel czworonoga zaprząta sobie tym głowę. Tymczasem ta bagatelizowana ciecz ma kluczowe znaczenie dla życia psa, a jej ilość i jakość warunkuje dobre zdrowie, funkcjonowanie i samopoczucie zwierzęcia...

 

Woda jest jedną z najpospolitszych substancji we Wszechświecie. Cząsteczka wody jest trzecią najbardziej rozpowszechnioną molekułą w ośrodku międzygwiazdowym, po cząsteczkowym wodorze i tlenku węgla. Na powierzchni Ziemi występuje głównie we Wszechoceanie (ogół oceanów i mórz występujących na Ziemi), który pokrywa 70.8% powierzchni naszego globu. Pulę ziemskich zasobów wodnych dopełniają powierzchniowe wody śródlądowe (stojące i płynące), a także jej pokłady znajdujące się pod powierzchnią Ziemi. Do tej rezerwy wliczają się również lodowce, śnieg i wieczna zmarzlina, gdzie woda występuje w postaci stałej oraz występująca w atmosferze woda w postaci pary wodnej.

 

 

Woda „słona” i „słodka”

Przewagę wszystkich wód na naszej planecie stanowi woda „słona” pochodząca z mórz i oceanów, słonych jezior i niektórych słonych wód podziemnych - 96.54%. Natomiast wody „słodkie”, które są niezbędne do życia wszystkich organizmów żywych, to zaledwie 3.46% wszystkich wód występujących na Ziemi. Największe skupisko zamrożonej wody słodkiej (lodowce i pokrywy śnieżne), które stanowi swoisty jej zapas, znajduje się na Antarktydzie i Grenlandii. Szacuje się, że występujące na Ziemi lodowce i wieczna zmarzlina to 24.364.000 km³ wszystkich zasobów wodnych (1.762%). Rzeki, słodkie jeziora i bagna, co może zaskakiwać, to jedynie 104.590 km³ czyli 0.008% wszystkich wód. Dodatkowo 12 900 km³ wody występuje w atmosferze, w postaci pary wodnej (udział 0.001%).

 

Określenie „woda słona” wywodzi się od smaku wody morskiej, który pochodzi głównie od rozpuszczonego w niej chlorku sodu (średnie zasolenie Wszechoceanu wynosi około 35‰, co oznacza, że w 1 kg wody znajduje się 35 g soli). Nie jest ona zdatna do picia. Z kolei „woda słodka” zawiera znacznie mniej rozpuszczonych substancji chemicznych (słodkie rzeki i jeziora cechują się zawartością soli poniżej 0.5‰). Wody słodkie, poza ilością rozpuszczonych w niej soli, różnią się od wody morskiej także składem chemicznym. W wodzie morskiej dominują chlorki, które w wodzie słodkiej występują w ilościach znikomych, a za to dominują węglany. Najważniejszym z nich, stanowiącym około 60% wszystkich rozpuszczonych ciał stałych, jest węglan wapnia.

 

Większość wody słodkiej w stanie płynnym znajduje się pod Ziemią - jest to około 10.530.000 km³, co stanowi 0.76% wszystkich wód globu ziemskiego. Wody podziemne są głównym źródłem wody pitnej na lądzie. Do podziemnych pokładów wody należą: rzeki podziemne, strumienie i zbiorniki wodne tworzące się przez przenikanie wody z warstw skalnych.

 

Ze względu na sposób powstawania wód podziemnych można wyróżnić:

  • wody infiltracyjne;

  • wody kondensacyjne;

  • wody juwenilne;

  • wody reliktowe.

Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami, czyli strefy aeracji.

 

W zależności od głębokości i warunków występowania można wyróżnić następujące wody podziemne:

  • wody strefy aeracji:

    • wody błonkowate (wody adhezyjne);

    • wody higroskopijne;

    • wody kapilarne;

    • wody wolne;

  • wody strefy saturacji:

    • wody zaskórne (wierzchówki);

    • wody gruntowe (w głębszych warstwach wody gruntowe są dobrze przefiltrowane tj. wody freatyczne - studzienne);

    • wody wgłębne;

    • wody głębinowe;

  • wody szczelinowe i krasowe.

Definicję wody słodkiej można znaleźć m.in. w Słowniku hydrogeologicznym pod redakcją naukową prof. Antoniego Kleczkowskiego. „Woda słodka - woda niskozmineralizowana, woda zwykła. Woda podziemna o mineralizacji nieprzekraczającej 1g/dm³.”

 

Ze względu na mineralizację wody można podzielić na:

  • słodka, zwykła (M < 1 g/l);

  • półsłodka (1 < M < 3 g/l);

  • słonawa (3 < M < 10 g/l);

  • słona (10 < M < 35 g/l);

  • solanka (M > 35 g/l);

  • solanka silna (M > 150 g/l).

Ze względu na mineralizację wody słodkie można podzielić na:

  • ultrasłodkie (M < 0.1 g/l);

  • wody słodkie (0.1 < M < 0.5 g/l);

  • akratopegi (0.5 < M < 1 g/l);

  • wody mineralne (M > 1 g/l).

Ze względu na temperaturę wody podziemne można podzielić na:

  • zimne: poniżej 20°C;

  • termalne:

    • letnie: od 20°C do 30°C;

    • ciepłe: od 30°C do 40°C;

    • gorące: powyżej 40°C.

Właściwości wody

Z chemicznego punktu widzenia woda to tlenek wodoru - związek chemiczny o wzorze H₂O. Pojedyncza cząsteczka wody zbudowana jest więc z dwóch atomów wodoru połączonych jednym atomem tlenu. Pomiędzy atomami wodoru i atomem tlenu zachodzą wiązania kowalencyjne spolaryzowane. Kąt położenia dwóch atomów wodoru w stosunku do atomu tlenu wynosi 105°. Wspólne pary elektronowe przesunięte są w stronę atomu tlenu, który wykazuje większą elektroujemność. W związku z tym woda ma budowę biegunową - biegun ujemny zlokalizowany jest w pobliżu atomu tlenu a dodatni w pobliżu atomu wodoru. Woda jest więc dipolem elektrycznym, czyli układem rozsuniętych różnoimiennych ładunków (+, -). W rezultacie dipolowej budowy cząsteczki wody mają zdolność do asocjacji i hydratacji. Asocjacja polega na łączeniu się cząsteczek wody w większe zespoły, a hydratacja na otaczaniu płaszczem wodnym odpowiednich jonów.

 

Woda jest niezwykłą substancją. Jako jedyna występuje na Ziemi w trzech stanach skupienia (stałym, ciekłym i gazowym) i może przechodzić z jednego stanu w drugi. W wodach powierzchniowych i podziemnych stanowi ciecz, w atmosferze jest gazem, a w niektórych opadach (śniegu, gradzie) oraz lodowcach i zmarzlinie istnieje w stanie stałym. W porównaniu z innymi cieczami woda i roztwory wodne mają unikatowe właściwości fizykochemiczne, termodynamiczne i transportowe, które istotnie zależą od temperatury i ciśnienia. Dobrze znanymi anomaliami czystej ciekłej wody są: ujemna objętość topnienia, maksymalna gęstość w temperaturze 4°C, minimalna ściśliwość izotermiczna w 46°C, bardzo duże ciepło topnienia i wrzenia oraz wysoka temperatura krytyczna, duże ciepło parowania, duża pojemność cieplna przy stałym ciśnieniu, duża stała dielektryczna i lepkość malejąca ze wzrostem ciśnienia.

 

Wody moc

Woda jest nieodzowna do życia roślin, zwierząt i ludzi. W hierarchii wszystkich potrzeb życiowych organizmów znajduje się na pierwszym miejscu! Woda jest bowiem głównym składnikiem ilościowym wszystkich żyjących na Ziemi organizmów i jednocześnie ważnym elementem środowiska, w którym żyją. Zawartość wody w psim organizmie zależna jest od wielu czynników m.in. wieku, płci, aktywności fizycznej, temperatury otoczenia oraz wilgotności powietrza - i zmienia się w ciągu całego życia. Woda stanowi około 84% organizmu nowonarodzonego szczeniaka i około 60% organizmu dorosłego psa. W przeciętnej żywej komórce woda stanowi około 70% masy i jest roztworem zawierającym dziesiątki tysięcy różnych substancji takich jak: jony nieorganiczne, związki organiczne o małej masie cząsteczkowej i rozpuszczalne makrocząsteczki. Jest zawiesiną zawierającą wiele nierozpuszczalnych biopolimerów i fazą graniczącą ze wszystkimi elementami strukturalnymi.

 

Woda występuje we wszystkich tkankach psiego organizmu, aczkolwiek jej rozmieszczenie w nich jest nierównomierne. W organizmie woda znajduje się w trzech głównych przestrzeniach: intercelularnej (wewnątrzkomórkowej), ekstracelularnej (pozakomórkowej), do której zaliczana jest woda występująca w osoczu krwi i w cieczy śródkomórkowej i transcelularnej, która obejmuje zawartość przewodu pokarmowego. W zależności od ilości elektrolitów (minerałów) woda może się przemieszczać między tymi przestrzeniami. Najważniejszymi wśród elektrolitów zatrzymujących wodę w organizmie są: potas, magnez, sód i chlor - to głównie ich stężenia powodują prawidłowe nawodnienie oraz dystrybucję wody w odpowiednich segmentach ciała.

 

Woda jest niezbędna w każdej czynności życiowej organizmu i bierze udział we wszystkich procesach biologicznych i fizycznych. Wewnątrz komórek - w środowisku wodnym - zachodzą reakcje biochemiczne warunkujące życie, w których woda jest składnikiem rozrabiającym, a także ważnym reagentem. Poniżej prezentujemy zaledwie kilka przykładów opisujących funkcje wody w organizmie:

  • dostarcza organizmowi składników mineralnych;

  • zawiera ją ślina, która nawilża pobierane przez psa pożywienie i ułatwia jego przełykanie;

  • nawilża wdychane powietrze;

  • umożliwia trawienie i wchłanianie;

  • uczestniczy w procesach oddychania oraz przemianie pożywienia w energię;

  • pełni rolę transportową, dostarczając składników niezbędnych do życia do każdej komórki psiego ciała;

  • zwilża błony śluzowe i gałki oczne;

  • ochrania narządy wewnętrzne;

  • amortyzuje stawy;

  • dzięki niej krąży krew;

  • rozcieńcza trucizny;

  • rozpuszcza sole nieorganiczne i większość związków organicznych (zawierające grupy hydrofilowe), obecnych w ciele psa;

  • usuwa zbędne produkty przemiany materii;

  • jest również przenośnikiem oraz regulatorem ciepła.

Ile wody powinien wypijać dziennie pies?

Pies pozbawiony pożywienia może przeżyć kilka tygodni, ale bez dostępu do wody zginie po kilku dniach. Zatem regularnie uzupełnianie wody wydaje się być procesem nader oczywistym. W wyniku procesów niezbędnych do życia oraz wynikających z behawioru psów organizm psa nieustannie traci wodę.

 

Największa ilość wody wydalana jest wraz z moczem, z którym zostają usunięte zbędne produkty przemiany materii i oczywiście toksyny. Wartość referencyjna wydalanego dobowo moczu dla psów wynosi 25-35 ml/kg masy ciała, co w zależności od wagi psa może dać od 0.1 do 2 litrów moczu. Nieco mniej wody organizm psa traci z kałem, który formowany jest z niestrawionych resztek pokarmowych również przy udziale wody (średnio zawartość wody w kale wynosi 60-70%). Około 10 ml wody na 1 kg masy ciała pies traci w przeciętnych warunkach klimatycznych przez układ oddechowy. Stosunkowo najmniej wody organizm psa traci w trakcie odparowywania jej przez skórę, głównie dlatego, że gruczoły potowe u psów znajdują się tylko na opuszkach łap, tak więc pocenie się psów jest bardzo ograniczone. Jednak w okresie letnim wzmaga się ziajanie, a co się z tym wiąże ubytek wody poprzez jej odparowywanie z powierzchni języka i jamy ustnej tą drogą ulega znacznemu zwiększeniu!

 

U psów autoregulacja ilości wypijanej wody zazwyczaj funkcjonuje prawidłowo. Wyjątek mogą stanowić zwierzęta starsze lub chore, u których należy bezwzględnie kontrolować pobór wody. W normalnych warunkach pobieranie płynów jest regulowane przez uczucie pragnienia. Jednak odstęp czasu, który upływa od pojawienia się pragnienia i podjęcia odpowiednich działań (wypicia wody, strawienia, przebiegu procesu metabolizmu i uzupełnienia zapotrzebowania organizmu na wodę) jest na tyle długi, że zagraża wystąpieniem objawów odwodnienia. W przypadku, gdy zasoby wody nie zostaną w porę uzupełnione, woda przemieszcza się z komórek do przestrzeni pozakomórkowej w celu wyrównania stężeń. Następstwem tego jest odwodnienie wewnątrzkomórkowe. Za regulację bilansu wodnego, poza ośrodkiem pragnienia, odpowiedzialny jest również układ pokarmowy oraz krwionośny i nerki. Funkcje dodatkowe spełnia układ oddechowy oraz skóra. Utrata zaledwie 5% ogólnej ilości wody znajdującej się w organizmie zwierzęcia wywołuje uczucie pragnienia. 10% uniemożliwia wysiłek fizyczny, a 20% ubytek powoduje śmierć.

 

Ale uwaga! Nadmiar spożycia wody także może być szkodliwy dla psiego organizmu. Szczególnie, jeśli podawane płyny są ubogie w minerały. Zbytnie nawodnienie organizmu wodą o niskim stężeniu składników mineralnych powoduje zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Wbrew pozorom, również spożycie nadmiernej ilości płynów o dużej zawartości elektrolitów może przyczynić się do odwodnienia organizmu. Nadmiar elektrolitów powoduje z kolei odpływ wody z krwiobiegu do układu pokarmowego. Dlatego tak ważna jest zarówno ilość spożywanej przez psa wody, jak i jej jakość oraz skład mineralny.

 

Podstawowe pytanie, jakie zadaje sobie każdy właściciel psa to: ile wody powinien na dobę wypić zdrowy pies? W zależności od źródła spotkaliśmy się z dwoma schematami: pierwszy zakłada, iż przeciętnie pies powinien wypijać od 14 do 60 ml wody na kilogram masy ciała, zaś drugi zaleca, by zwierzęta przyjmujące pokarmy suche na każdy zjedzony dziennie 1 kg pokarmu suchego przyjmowały 2.5 razy więcej płynów.

 

Oczywiście nie istnieje jedna słuszna norma i powyższe zalecenia należy traktować, jako wskazówkę orientacyjną, bowiem  ilość wody potrzebna do uzupełnienia bilansu wodnego zależy od wielu czynników. Przede wszystkim od wieku, aktywności fizycznej, wilgotności powietrza, temperatury otoczenia i rodzaju spożywanego pożywienia. Te czynniki mogą zwiększyć lub zmniejszyć zapotrzebowanie na wodę.

 

W organizmie woda podlega ciągłemu obiegowi. Jest dostarczana w postaci wypijanych płynów, w pokarmie oraz w niewielkiej części powstaje w trakcie reakcji zachodzących w tkankach. Ilość wody, którą pies pobiera wraz z pokarmem zależy od rodzaju pożywienia. Pełnoporcjowe suche karmy gotowe zawierają ledwie 8-10% wody, a mokre 70-80%. W pokarmach przygotowywanych w domu ilość wody jest zmienna, lecz średnio plasuje się na poziomie 70%. Mimo przyjmowania wody wraz z pożywieniem i tak przytłaczająca większość dziennego zapotrzebowania na nią musi być uzupełniona przez płyny. Dla psów żywionych gotową karmą suchą, podstawowym źródłem wody są przede wszystkim dostarczane do organizmu płyny.

 

Jakość wody

Idealna woda jest bezwonna, lekko jasnoniebieska (w małych objętościach wydaje się bezbarwna), posiada odczyn pH równy 7.0, pozbawiona jest smaku i kalorii oraz nie zawiera żadnych dodatków. Naturalnie, taką wodę można jedynie uzyskać w warunkach laboratoryjnych. W rzeczywistości występująca w przyrodzie woda jest roztworem różnorodnych soli i gazów. Oprócz tego wody naturalne zawierają rozpuszczone w niej substancje pochodzenia organicznego. To jednak jeszcze nie wszystko, bowiem w zależności od miejsca występowania, wody naturalne mogą również zawierać różnorodne zanieczyszczenia (komunalne, przemysłowe, rolnicze). Woda naturalna często ma odczyn alkaliczny, a czasem lekko kwaśny. Zasadowy odczyn wody spowodowany jest głównie rozpuszczonym wodorowęglanem wapnia albo innymi związkami metali podstawowych. Kwasowość jest efektem występowania rozpuszczonego dwutlenku węgla lub kwasów organicznych pochodzących z ziemi torfowej. Siarczany przedostają się do wody z deszczu, który spada na obszary o zanieczyszczonym przez przemysł powietrzu.

 

W przypadku wody niezwykle istotna jest jej jakość, którą charakteryzują właściwości fizykochemiczne, chemiczne, biologiczne, mikrobiologiczne oraz organoleptyczne. Nie każda bowiem woda zdrowia doda... Jako ciekawostkę podamy, że na całym globie ziemskim doliczono się aż 135 rodzajów wody. Woda przeznaczona do konsumpcji musi być przede wszystkim zdatna do picia, czyli taka, która zawiera odpowiednią ilość soli mineralnych oraz nie zawiera zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych. Parametry wody zdatnej do spożycia przez ludzi regulują stosowne rozporządzenia i normy polskie oraz UE. W tym miejscu chcielibyśmy jednak podkreślić, iż owe normy dotyczą jedynie wody pobieranej z wodociągów i indywidualnych ujęć wody, cystern lub zbiorników oraz wody sprzedawanej w opakowaniach, a nie odnoszą się do naturalnych wód mineralnych i źródlanych, stołowych oraz leczniczych - do nich stosują się odrębne przepisy.

 

NORMY POLSKIE DLA WODY PITNEJ POBIERANEJ Z WODOCIĄGÓW

(parametry mikrobiologiczne)

Parametr

Wartość parametryczna

 

liczba
mikroorganizmów

[jtk lub NPL]

objętość próbki [ml]

Escherichia coli

0

100 ml

Enterokoki

0

100 ml

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2294)

 

NORMY POLSKIE DLA WODY PITNEJ POBIERANEJ Z WODOCIĄGÓW

(wybrane parametry chemiczne)

Parametr

Jednostka

Wartość parametryczna

Barwa

 

Akceptowalna przez konsumentów

i bez nieprawidłowych zmian

Mętność

 

Akceptowalna przez konsumentów

i bez nieprawidłowych zmian.
Zalecany zakres wartości do 1.0

Zapach  

Akceptowalny przez konsumentów

i bez nieprawidłowych zmian

Ogólny węgiel organiczny (OWO)

 

Bez nieprawidłowych zmian

Stężenie jonów wodoru (pH)

 

6.5-9.5

Twardość

mg/l

60-500

Sód

mg/l

200

Chlorki

mg/l

250

Żelazo

µg/l

200

Magnez

mg/l

7-125

Mangan

µg/l

50

Fluorki

mg/l

1,5
Miedź

mg/l

2.0

Siarczany

mg/l

250

Selen

µg/l

10
Chrom

µg/l

50

Glin (Al)

µg/l

200

Srebro

mg/l

0.010
Bor

mg/l

1.0
Arsen

µg/l

10

Jon amonu

mg/l

0.50

Nikiel

µg/l

20
Ołów

µg/l

10
Rtęć

µg/l

1.0
Kadm

µg/l

5.0
Azotany

mg/l

50
Azotyny

mg/l

0.50
Pestycydy

µg/l

0.10

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2294)

 

NORMY POLSKIE DLA WODY PITNEJ POBIERANEJ Z WODOCIĄGÓW

(wybrane dodatkowe wymagania chemiczne)

Parametr

Jednostka

Wartość parametryczna

Chlor wolny

mg/l

0.3

Chloraminy

mg/l

0.5

∑ chloranów i chlorynów

mg/l

0.7

Ozon

mg/l

0.05

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2294)

 

Dobra woda pitna to przede wszystkim czysta woda. Każdy płyn, który zostanie spożyty przez psa musi być przetworzony i oczyszczony. Podczas tego procesu organizm psa zużywa znaczną ilość energii. Warto pamiętać, że zdrowie czworonoga zależy m.in. od tego ile energii jego organizm poświęci na utrzymanie homeostazy, czyli prościej rzecz ujmując, niezakłócone obsługiwanie samego siebie. Im więcej energii organizm psa straci na przetworzenie niepotrzebnej mu wody, tym mniej energii pozostaje na regenerację komórek i walkę z chorobami.

 

 

Rodzaje wód pitnych
Psom podajemy do picia tylko i wyłącznie wodę zdatną do picia. W pierwszej chwili na myśl przychodzi nam woda z kranu, popularnie zwana „kranówką”, która w zdecydowanej większości polskich gospodarstw domowych pochodzi z sieci wodociągowej albo ujęć własnych (studnie).

 

Woda pitna pobierana z sieci wodociągowej

Woda pochodząca z sieci wodociągowej jest odpowiednio oczyszczona ze szkodliwych substancji i w razie potrzeby uzdatniona. Pod względem bakteriologicznym jej jakość spełnia warunki stawiane wodzie zdatnej do picia. Nie ma też ryzyka, że woda wodociągowa zostanie zanieczyszczona chociażby ściekami. Teoretycznie wszystko się zgadza, ale powinniśmy pamiętać, że woda wodociągowa bierze swój początek z wybranych wód powierzchniowych (głównie rzeki) lub wód podziemnych (wody zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, które są czerpane za pomocą studni głębinowych). 

 

Skład wody uzależniony jest od wielu czynników i aby go poznać, wodę poddaje się badaniom analizy składu. Znajomość składu ujmowanej wody ma ogromne znaczenie dla ustalenia konieczności i sposobu uzdatniania oraz możliwości jej wykorzystania. Należy pamiętać, że określenie przydatności wody do spożycia dotyczy wody opuszczającej stację uzdatniania wody. Natomiast ta woda płynie do nas wieloletnim rurociągiem z odległej stacji uzdatniania wody i może cechować się, nie tylko zróżnicowanym składem mineralnym i różnorodną ilością kationów wapnia i magnezu oraz opcjonalnie żelaza i manganu, decydujących o twardości wody (woda bardzo twarda - powyżej 500 mg CaCO₃/l, woda twarda - 350-500 mg CaCO₃/l, woda średnio twarda - 200-350 mg CaCO₃/l, woda miękka - 100-200 mg CaCO₃/l lub woda bardzo miękka - poniżej 100 mg CaCO₃/l) oraz zawartością osadów (spadek po przestarzałych instalacjach wodnych), ale także może zwierać związki, które ją uzdatniają.

 

Warto wiedzieć, że zakłady wodociągowe zobowiązane są do odpowiedniej dezynfekcji wody, tak aby nie narażać konsumentów na choroby i epidemie powodowane bakteriami i wirusami. Mogą przeprowadzać dezynfekcję chemiczną (ozonowanie, chlorowanie, fluorowanie) lub promieniowaniem UV. Najwięcej zastrzeżeń budzi chlorowanie i fluorowanie wody. Zapach i smak chloru skutecznie zniechęca do konsumpcji takiej wody, natomiast z fluorem z zasady należy postępować ostrożnie. Choć jest to mikroelement niezbędny dla psiego organizmu, to bardzo szybko może stać się jego wrogiem, z uwagi na najwęższy ilościowy margines bezpieczeństwa ze wszystkich pierwiastków śladowych. Normy ustalone przez Światową Organizację Zdrowia dla sztucznego fluorowania wody pitnej wynoszą 1.0-1.8 miligrama na litr. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia ilość fluorków w wodzie w Polsce nie powinna przekraczać 1.5 mg/l. Większość wód wodociągowych w Polsce ma niskie stężenie fluorków, które wynosi: 0.1-0.5 mg/l.  Istnieją jednak regiony Polski, gdzie to stężenie jest wyższe i przekracza ustalone normy. Na szczęście w Polsce odchodzi się od sztucznego fluoryzowania wody.

 

Oprócz tego wodociągi muszą kontrolować skład wody i przestrzegać norm pod względem wymienionych w stosownym rozporządzeniu wskaźników fizykochemicznych, bakteriologicznych oraz organoleptycznych, jednak nigdy nie były przewidziane do usuwania wszystkich rozpuszczonych (często niepożądanych) w niej związków chemicznych. W każdym dużym mieście, a także w mniejszych miejscowościach można uzyskać informację na temat jakości wody dostarczanej przez lokalne wodociągi. Dodatkowo można również sprawdzić na stronach internetowych miast i gmin dokładne parametry wody wodociągowej, w którą nasze domy są zaopatrywane. Poza tym, dbając o bezpieczeństwo i wysoką jakość wody pitnej należy również zadbać o należytą kondycję instalacji wodnej w obrębie własnego mieszkania czy posesji, bowiem do większości skażeń dochodzi na przyłączach do budynków. Warto o tym pamiętać, bo bardzo często spółdzielnie/wspólnoty mieszkaniowe oraz właściciele prywatnych posesji są przekonani, że ich instalacja wodna jest bezpieczna - niestety, to właśnie w niej często rozwijają się chorobotwórcze bakterie, które zagrażają zdrowiu oraz pogarszają jakość wody, która finalnie płynie z kranu.

 

Woda pitna pobierana z własnych ujęć (studnie)

W Polsce nie brakuje też gospodarstw domowych, które czerpią wodę z własnych ujęć tj. studni. W zależności od głębokości występowania warstwy wodonośnej, można wybudować studnię kręgową przeznaczoną do czerpania wody z płytkich warstw, położonych kilka metrów pod ziemią, studnię wąskorurową przeznaczoną do czerpania wody położnej nie głębiej niż 7-8 metrów pod ziemią lub studnię głębinową przeznaczoną do czerpania wody zalegającej na głębokości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów w głąb ziemi. Woda studzienna wymaga również regularnego badania pod kątem zdatności do spożycia i o systematyczne badanie jej składu trzeba zatroszczyć się samemu. Posiadacze studni bardzo często muszą stosować odpowiednie filtry poprawiające parametry wody studziennej. Problemy z wodą studzienną dotyczą przede wszystkim zbytniej twardości, nadmiernych ilości żelaza i manganu. Mogą się też w niej pojawić m.in. skażenia pochodzenia mikrobiologicznego, siarkowodór, a także azotany i azotyny. Najbardziej na zanieczyszczenia narażona jest woda pobierana z pierwszej - najpłytszej warstwy wodonośnej, ponieważ w trakcie roku występują duże wahania samego poziomu wody, a także istnieje duże ryzyko zanieczyszczenia jej związkami pochodzącymi z wód opadowych.

 

Woda pitna filtrowana i/lub przegotowana

Wiele osób próbuje radzić sobie z problemem wody o słabych parametrach jakościowych montując dodatkowe filtry (zalecane z membraną osmotyczną), stosując dzbanki filtrujące, albo przed spożyciem gotując wodę. Warto jednak wiedzieć, że o ile filtrowanie z  technologią odwróconej osmozy rzeczywiście pozbawi wodę kranową nieprzyjemnego zapachu i smaku, a także wszelkich zbędnych zanieczyszczeń (choć mniej efektywnie, to mniej więcej podobny efekt można uzyskać stosując dzbanek filtrujący), tak gotowanie wody zabije, co prawda większość organizmów chorobotwórczych, ale jednocześnie pozbawi ją części zawartości mineralnej (sławny osad na ściankach czajnika) i, co wydaje się równie istotne, nie spowoduje usunięcia zanieczyszczeń chemicznych, pestycydów oraz metali ciężkich, a uwolnienie jej od zapachu i smaku chloru możliwe będzie dopiero po odstawieniu jej na 2-3 h, tak aby mógł się on zwyczajnie ulotnić...

 

Woda butelkowana

To sprawia, że część ludzi idzie krok dalej i nie ufając wodzie z kranu, a także chcąc pominąć dość wysokie koszta montażu filtrów działających na zasadzie odwróconej osmozy, używa wodę kranową jedynie do celów gospodarczych, natomiast do konsumpcji wolą oni kupować wodę butelkowaną (woda pitna, dystrybuowana w butelkach). I w tym momencie pojawia się kolejna wątpliwość: jaką wodę butelkowaną wybrać? Sklepowe półki uginają się od wód butelkowanych błędnie określanych przez znaczącą większość ludzi mianem „mineralnych”, tymczasem istnieje ważny podział na:

  • wody źródlane;

  • naturalne wody mineralne;

  • wody stołowe (zwane również mineralizowanymi);

  • naturalne wody lecznicze.

Czym się różnią? Oczywiście pochodzeniem i składem chemicznym, czyli ilością i dawkami rozpuszczonych w nich minerałów, które docelowo wpływają na smak i zapach takiej wody. Na temat wód butelkowanych krąży wiele opinii, które zazwyczaj podważają przede wszystkim jakość takich wód. Trzeba jednak przyznać, że niektóre z nich są krzywdzące i wynikają ze zwykłej niewiedzy. Należy pamiętać, że wspomniany wyżej podział wód butelkowanych na kilka rodzajów ma swoje podstawy w definicjach charakteryzujących produkty zaliczane do danej grupy. Zatem przed wydaniem opinii należy przede wszystkim znać te definicje i ze zrozumieniem czytać informacje umieszczone na opakowaniach.

 

Wody butelkowane możemy podzielić wg stopnia mineralizacji, czyli ogólnej zawartości składników mineralnych w litrze, na wody:

  • bardzo niskozmineralizowane - nie więcej niż 50 mg/l;

  • niskozmineralizowane - od 50 i nie więcej niż 500 mg/l;

  • średniozmineralizowane - od 500 do 1500 mg/l;

  • wysokozmineralizowane - powyżej 1500 mg/l.

Według pochodzenia CO₂ w wodzie, naturalne wody mineralne dzielimy na:

  • naturalną wodę mineralną, naturalnie nasyconą dwutlenkiem węgla (gazowana);

  • naturalną wodę mineralną wzbogaconą dwutlenkiem węgla (CO₂) ze źródła;

  • naturalną wodę mineralną, wodę źródlaną lub wodę stołową nasyconą CO₂ (gazowana).

Według stopnia nasycenia CO₂, naturalne wody mineralne dzielimy na:

  • wody nienasycone dwutlenkiem węgla - niegazowane (brak CO₂);

  • wody niskonasycone dwutlenkiem węgla - do stężenia 1500 mg/l CO₂;

  • wody średnionasycone dwutlenkiem węgla - od 1500 do 4000 mg/l CO₂;

  • wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla - powyżej 4000 mg/l CO₂.

Pod względem zawartości poszczególnych składników naturalne wody mineralne dzielimy m.in. na:

  • zawierające wodorowęglany - zawartość wodorowęglanów jest wyższa od 600 mg/l;

  • zawierające siarczany - zawartość siarczanów jest wyższa od 200 mg/l;

  • zawierające chlorki - zawartość chlorków jest wyższa od 200 mg/l;

  • zawierające wapń - zawartość wapnia jest wyższa od 150 mg/l;

  • zawierające magnez - zawartość magnezu jest wyższa od 50 mg/l;

  • zawierające fluorki - zawartość fluorków jest wyższa od 1 mg/l;

  • zawierające żelazo - zawartość żelaza dwuwartościowego jest wyższa od 1 mg/l;

  • zawierające sód - zawartość sodu jest wyższa od 200 mg/l;

  • kwasowęglowe - zawartość naturalnego dwutlenku węgla w wodzie przy ujęciu jest wyższa od 250 mg/l.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami do butelkowania producenci wód przeznaczonych do spożycia mogą jedynie wykorzystywać wody podziemne o naturalnych składach mineralnych, które są pierwotnie czyste, to znaczy takie, w których nie stwierdzono składników chemicznych, jak również mikroorganizmów, które mogłyby wskazywać na kontakt wody z zanieczyszczeniami. Dzięki tym właściwościom woda wydobywana z głębi ziemi jest naturalnie czysta i od razu zdatna do spożycia. Taka woda z natury nie musi, a wręcz nie może być uzdatniania w sposób, który mógłby zmienić jej naturalne właściwości. 

 

Najpopularniejsze są butelkowane wody źródlane (stanowią one ok. 75% wszystkich dostępnych wód na rynku). Tu od razu należy podkreślić, że nie chodzi o wody płynące w górskich strumykach, a wody podziemne! Tak, wody źródlane wydobywane są z krystalicznie czystych źródeł, z płytszych warstw podziemnych. Ze względu na uwarunkowania geologiczne ich skład chemiczny może ulegać niewielkim zmianom tzn. nie jest stały. Nie powinna nas jednak zwieść nazwa kwalifikacyjna tego typu wód, ponieważ skład mineralny niektórych wód źródlanych bywa zbliżony do składu mineralnego wody płynącej z kranu! Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia woda źródlana, to „woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określonej w przepisach ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 1152 i 1629)". Wody źródlane podlegają ocenie i kwalifikacji rodzajowej.

 

Producenci wód źródlanych nie mają obowiązku umieszczać składu na etykiecie, a mimo to bardzo często robią to. I zwykle nie robią tego w trosce o dobro konsumenta, a jest to zabieg czysto marketingowy. Porządna etykieta z rozbudowanym składem wody źródlanej może być przez niezorientowanego konsumenta mylnie zinterpretowana i bywa często utożsamiana z  bogatą w minerały naturalną wodą mineralną, którą w rzeczywistości nie jest. Z natury wody źródlane nie zawierają w znacznych ilościach składników mineralnych (należą do wód niskozmineralizowanych o zawartości składników mineralnych średnio 200-500 mg/l, które nadają się do stałego stosowania bez ograniczeń dotyczących wieku i stanu zdrowia). W składzie mineralnym wód źródlanych najczęściej dominują wodorowęglany wapnia i magnezu, rzadziej chlorki, siarczany czy sód. Warto też zaznaczyć, że producenci, którzy na etykietach swoich produktów deklarują dany poziom składu mineralnego są zobowiązani do jego przestrzegania.

 

Dla osób, które bardzo często twierdzą, że część wód źródlanych to zwykle kranówki dodamy, że tak nie jest. Butelkowana woda źródlana może pochodzić tylko z ujęć podziemnych i zawdzięcza swoje właściwości jedynie naturze (jest pierwotnie czysta), natomiast woda wodociągowa może pochodzić zarówno ze źródeł wód naziemnych jak i podziemnych, i osiąga swoje parametry przechodząc długi oraz skomplikowany proces oczyszczania i uzdatniania, które często wiążą się z wprowadzaniem do jej składu związków chemicznych odpowiadających za utrzymanie jej czystości biologicznej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami woda butelkowana nie może pochodzić z instalacji wodociągowej dostarczającej wodę dla ludności.
 

Nie mniejszą popularnością cieszą się naturalne wody mineralne, które tak jak źródlane, pochodzą z ujęć wód podziemnych, pierwotnie czystych (odwierty głębinowe). Od wód źródlanych różnią się jednak charakterystycznym (zróżnicowanym) i przede wszystkim stabilnym składem mineralnym. Naturalne wody mineralne spożywane w stanie naturalnym mogą (ale nie muszą) też wpływać korzystnie na różne funkcje fizjologiczne organizmu człowieka.

 

Powszechnie przyjęło się, że naturalne wody mineralne powinny zawierać w granicach 1000 mg/l rozpuszczonych składników mineralnych. W rzeczywistości jednak przepis narzucający takie obostrzenie już nie obowiązuje. Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia pojęcie wody mineralnej nie jest powiązane ze stopniem jej mineralizacji. Naturalna woda mineralna to „woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, różniąca się od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym, a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi”. Główny Inspektor Sanitarny dokonuje, w drodze decyzji, uznania wody jako naturalnej wody mineralnej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu, a także  nie rzadziej niż raz w roku podaje do wiadomości, w formie obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, wykaz wód uznanych jako naturalne wody mineralne.

 

Dość mało popularną i słabo znaną grupę stanowią wody stołowe zwane również mineralizowanymi. Tego typu wody uzyskiwane są w procesie produkcji poprzez połączenie naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń, chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo w wyniku połączenia wody źródlanej lub soli mineralnych (sód, magnez, wapń, chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany) dodanych do naturalnej wody mineralnej. Generalnie tego typu wody też nie są przeznaczone do stałego spożywania, a powinny być stosowane w sytuacjach, gdy występują niedobory mineralne w organizmie i konieczna jest poprawa bilansu mineralnego. Wody stołowe podlegają ocenie i kwalifikacji rodzajowej.  

 

Najbardziej wyspecjalizowaną, i bardzo często dostępną tylko regionalnie grupą wód, są naturalne wody lecznicze. Naturalna woda lecznicza to również woda podziemna, pierwotnie czysta, która jest wodą wysoko zmineralizowaną i/lub posiada określony poziom przynajmniej jednego minerału wywierającego określone znaczenie zdrowotne na organizm. Uznanie wód naturalnych za lecznicze leży w kompetencjach Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny, który prowadzi ich rejestr. Naturalne wody lecznicze przechodzą skomplikowaną procedurę, która finalnie uznaje je za lecznicze i posiadają certyfikat leków.

 

W tym miejscu warto dodać, że definicja wód leczniczych stosowana w przemyśle rozlewniczym różni się od tej używanej w hydrogeologii (wg Prawa geologicznego i górniczego (Dz. U. 2011 Nr 163 poz. 981). W ujęciu hydrogeologicznym pod pojęciem wód leczniczych rozumie się wody podziemne, pierwotnie czyste, które cechują się naturalną zmiennością cech fizycznych i chemicznych, o mineralizacji nie mniejszej niż 1000 mg/l i/lub zawierające co najmniej jeden z wymienionych poniżej składników (wody swoiste):

  • jon żelazawy w ilości nie mniej niż 10 mg/l (wody żelaziste);

  • jon fluorkowy w ilości nie mniej niż 2 mg/l (wody fluorkowe);

  • jon jodkowy w ilości nie mniej niż 1 mg/l (wody jodkowe);

  • kwas metakrzemowy w ilości nie mniej niż 70 mg/l (wody krzemowe);

  • siarka dwuwartościowa w ilości nie mniej niż 1 mg/l (wody siarczkowe);

  • radon w ilości nie mniej niż 74 Bq/l (wody radonowe);

  • wolny dwutlenek węgla w ilości ≥ 250 mg/l (od 250 do 1000 mg/l wody kwasowęglowe i powyżej 1000 mg/l woda szczawa).

Z kolei definicja naturalnych wód leczniczych stosowana w przemyśle rozlewniczym dotyczy tylko i wyłącznie tych wód, które mogą być wprowadzone do obrotu pod postacią leku. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2018 r., poz. 605) za wodę leczniczą można uznać wodę mineralną, która zawiera w 1 l co najmniej 1000 mg rozpuszczonych składników, w tym w szczególności: chlorki, siarczany i wodorowęglany sodu, wapnia i magnezu, występujące w poszczególnych wodach w różnych stosunkach ilościowych. W charakterystyce wody mineralnej podaje się procentową zawartość ogółu składników stałych, rozpuszczonych w danej wodzie oraz nazwy anionów i kationów, których udział ilościowy w przeliczeniu na miligramorównoważniki w 1 l wody przekracza 20%, w kolejności malejących stężeń. Mogą to być również wody swoiste (słabo zmineralizowane), które w 1 l zawierają poniżej 1000 mg rozpuszczonych składników stałych, w tym jeden lub więcej składników leczniczych swoistych, w podanych lub wyższych stężeniach:

  • 10 mg jonu żelazawego (woda żelazista);

  • 2 mg jonu fluorkowego (woda fluorkowa);

  • 1 mg jonu jodkowego (woda jodkowa);

  • 1 mg jonu siarczkowego lub innych związków siarki dwuwartościowej (woda siarczkowa);

  • 70 mg kwasu metakrzemowego (woda krzemowa);

  • 250 mg dwutlenku węgla niezwiązanego (250-999 mg CO₂ - kwasowęglowa, co najmniej 1000 mg CO₂ - szczawa);

Woda ta może również charakteryzować się:

  • aktywnością promieniotwórczą 74 Bq/l - woda radonowa;

  • temperaturą 20°C - woda termalna.

Ewentualnie mogą to być również wody mineralne swoiste, które również będą zawierały wyżej wymienione składniki lecznicze swoiste (jeden lub więcej), w podanych lub wyższych stężeniach. W charakterystyce wody mineralnej swoistej podaje się procentową zawartość rozpuszczonych składników mineralnych, nazwy anionów i kationów, których udział ilościowy w przeliczeniu na miligramorównoważniki w 1 l wody przekracza 20%, oraz nazwę związaną z charakterystycznymi dla danej wody składnikami swoistymi, w porządku malejących stężeń. Warto nadmienić, że wszystkie wody lecznicze są kopalinami.

 

Generalnie wody sklasyfikowane jako lecznicze zawierają bardzo dużą ilość składników mineralnych - stąd każda z nich ma specyficzny smak i zapach. W Polsce występują bogate złoża wód leczniczych. Wśród nich znajdują się m.in. Henryk, Zuber, Jan, Słotwinka, Franciszek, Józef czy Wielka Pieniawa.

 

Warto jednak wiedzieć, iż całkiem spora grupa naturalnych wód mineralnych pozyskiwanych w różnych rozlewniach, pod względem składu, spełnia hydrogeologiczną i/lub ministerialną definicję naturalnej wody leczniczej, jednak kosztowna, skomplikowana i długotrwała procedura umożliwiająca uzyskanie statusu wody naturalnej leczniczej sprawia, że producenci decydują się sprzedawać swoje produkty w grupie naturalnych wód mineralnych. Naturalne wody lecznicze przeznaczone są do krótkotrwałego stosowania i to tylko i wyłącznie pod nadzorem lekarza. W zależności od składu mogą one nieść pomoc w różnych schorzeniach.

 

Jak widać, różnorodność dostępnych wód butelkowanych sprawia, że przed zakupem i podaniem psu takiej wody trzeba uważnie przeczytać ulotkę informacyjną. Osoby, które zdecydują się podawać swojemu psu do picia stale wodę butelkowaną powinny wybrać niegazowaną butelkowaną wodę źródlaną lub naturalną wodę mineralną o niskiej zawartości minerałów (woda niskozmineralizowana) i odpowiednim pH.

 

 ZESTAWIENIE WÓD ŹRÓDLANYCH I MINERALNYCH NISKOZMINERALIZOWANYCH

(ogólna mineralizacja nie więcej niż 500 mg/l)

Nazwa  wody

Ogólna mineralizacja

Nazwa  wody

Ogólna mineralizacja

Akvile

235 mg/l

Krystaliczne Źródło

266.44 mg/l

Alka

113 mg/l

Kryształ Żywiecki

154.77 mg/l

Aleksandria (ARO)

272 mg/l

Łagiewka

370.37 mg/l

Amita

 486.24 mg/l

Małopolanka Zdrój

480 mg/l

Arctic Plus

413.52 mg/l

Mama i Ja

271 mg/l

Acqua Panna

191 mg/l

Majstrowianka

263 mg/l

Aqua

273 mg/l

 Nata Aqua 373 mg/l

Aqua Żywiec

203.02 mg/l

Oaza (Biedronka)

237 mg/l

Aquila

238 mg/l

Oshee

398.88 mg/l

Arca North

302.98 mg/l

Polonea

 478.72 mg/l

Aro

272 mg/l

Primavera

 259 mg/l

Baby Zdrój

216.22 mg/l

Słowianka Zdrój

380 mg/l

Bewa 5 Plus

401.03 mg/l

Staropolanka Zdrój

276 mg/l

Clearview

354.60 mg/l

Szydłowianka

160.86 mg/l

Cristal (Real)

218 mg/l

Świętokrzyska

207.26 mg/l

Dar Natury

439 mg/l

Święcicki Zdrój 443 mg/l

Dobrawa

405 mg/l

Voda Naturalna

469.84 mg/l

Dobrowianka

420 mg/l

Wirenka

425 mg/l

Eden

372.4 mg/l

Wojcieszowianka

421.74 mg/l

Evian

309 mg/l

Zakopiańska

 336.3 mg/l

Gorczańska Krynica

341.86 mg/l

Żywiec Mineralpol

197 mg/l

Jaworowy Zdrój

439.03 mg/l

Żywiec Perła

234 mg/l

Jordanka Zdrój

465.77 mg/l

Żywiec Zdrój

230 mg/l

Kasztelańska

320 mg/l

Żywioł Żywiec Zdrój

311.5 mg/l

Kropla Beskidu

347 mg/l

Źródło Żywiec

256 mg/l

Uwaga! Zestawienie własne przygotowane na potrzeby Portalu "Świat Czarnego Teriera"

Zestawienie zawiera wybrane losowo wody, dla których udało nam się uzyskać informacje odnośnie ogólnej mineralizacji wody

 

Szerszego omówienia wymaga także woda artezyjska, czyli woda podziemna występująca pod ciśnieniem hydrostatycznym, zdolna do samoczynnego wypływu na powierzchnię. Wody te występują najczęściej na obszarach o nieckowatym układzie warstw skalnych. Występowanie wód artezyjskich może być niekiedy związane także z uskokami i systemem szczelin skalnych. W danym miejscu wody potrafią gromadzić się nawet przez tysiące lat. Spływająca do takich obszarów woda pochodząca z opadów oczyszcza się i nasyca minerałami, a następnie zostaje zamknięta w nieprzepuszczalnych warstwach skał (dzięki temu zachowuje niezwykłą czystość), gdzie znajduje się pod dużym ciśnieniem ze względu na napierające na nią z góry warstwy nie tylko skały, lecz także gliny. Gdy woda ta znajdzie wreszcie ujście - naturalne lub obecnie zwykle za sprawą ingerencji człowieka, czyli odwiertu, może wreszcie wydostać się na powierzchnię. W niektórych przypadkach wytryskujący ze źródła artezyjskiego strumień może sięgnąć nawet wysokości trzech pięter. Bywa i tak, że woda taka zostanie podniesiona przez ciśnienie hydrostatyczne do takiego poziomu, że można ją wydobywać, jednak nie wypływa samoistnie na powierzchnię wody. Ciśnienie hydrostatyczne w miejscu występowania takiej wody decyduje czy mamy do czynienia z wodami artezyjskimi czy subartezyjskimi. Najważniejsze miejsca występowania wód artezyjskich to: w Polsce (Niecka Mazowiecka,  Niecka Nidziańska i Niecka Łódzka), a na świecie (Wielki Basen Artezyjski (Australia), Basen Dakoty (Stany Zjednoczone), północna Afryka, Basen Paryski (Francja) i Basen Londyński (Wielka Brytania)).

 

Osoby z Warszawy z pewnością zetknęły się z wodami artezyjskimi pod nazwą „woda oligoceńska”. Jest to podziemna czysta woda piętra paleogeńskiego o charakterze artezyjskim lub subartezyjskim, która usytuowana jest pomiędzy dwiema warstwami skał i czerpana jest za pomocą studni oligoceńskich ze złóż piasków wieku oligoceńskiego (stąd jej nazwa) z glaukonitem, położonych na głębokości 200-260 metrów. W Polsce woda oligoceńska szczególnie znana jest w Warszawie i jej okolicach, gdzie istnieje wiele studni oligoceńskich umożliwiających mieszkańcom pobór tej wody. Większość wód oligoceńskich pochodzących ze studni oligoceńskich w Warszawie odznacza się niską lub średnią twardością. Odczyn (pH) waha się w granicach 6.5-8.1. Ogólna zawartość rozpuszczonych składników mineralnych wynosi od 550 do 1660 mg/l, średnio zaś 600 mg/l, co klasyfikuje wodę w kategorii wód od średniozmineralizowanych do wysokozmineralizowanych o dość szerokim spektrum obecnych w niej minerałów. Woda oligoceńska uznana jest za wodę zdatną do spożycia. Ze względu na dużą rozbieżność w ilości rozpuszczonych składników mineralnych, przed spożyciem należałoby poznać skład wody z ujęcia, z którego będziemy korzystać. Należy również pamiętać, że woda oligoceńska może być przechowywana do celów spożywczych przez 24 godziny, a po przegotowaniu nieco dłużej. Krótki czas przydatności wiąże się z ryzykiem szybkiego rozwoju mikroorganizmów w tej wodzie. Ze względu na zawartość minerałów oraz niestabilny skład, stałe podawanie psu do picia wody oligoceńskiej jest dość dyskusyjne.

 

W Polsce butelkuje się cztery rodzaje wód (mineralną, źródlaną, stołową oraz różne rodzaje wód leczniczych). Na sklepowych półkach można jednak znaleźć także importowane wody butelkowane pochodzenia wulkanicznego, uzyskane ze stopienia gór lodowych, wydobyte z głębin oceanu, artezyjskie, a nawet czystą wodę deszczową.

 

Woda butelkowana pochodzenia wulkanicznego

To naturalna woda mineralna pochodzenia wulkanicznego. Woda tego typu wypychana jest na powierzchnię ziemi przez dwutlenek węgla naturalnie zgromadzony w pokładach wodonośnych znajdujących się na głębokości 8-10 kilometrów. Woda wypływając na powierzchnię ziemi utrzymuje temperaturę 38-41°C, po drodze wzbogacając swój skład o sole wielu różnych minerałów znajdujących się w skałach. Dzięki takiemu procesowi ten rodzaj wody jest jednym z najbardziej bogatych w minerały. W Polsce dostępna jest m.in. woda Borjomi pochodząca z unikalnego złoża wód wodorowęglanowo-sodowych nasyconych naturalnym dwutlenkiem węgla zlokalizowanych w okolicach Borjomi w Gruzji. Zawartość minerałów w tej wodzie wynosi 5000-7500 mg/l.

 

Woda butelkowana pochodząca z gór lodowych

Góry lodowe tworzą się poprzez oderwanie fragmentów lodu z lodowca. Następnie dryfują one z prądami oceanicznymi i ostatecznie topnieją. Wody pochodzące z topniejących gór lodowych to nowość na rynku wód butelkowanych. Istnieje tylko kilka miejsc na świecie, gdzie góry lodowe są zbierane: arktyczne wybrzeża Archipelagu Svalbard, w zachodniej Grenlandii i wschodniej Kanadzie. Proces pozyskania dryfujących gór lodowych jest niebezpieczny i bardzo trudny od strony technicznej. Specjalistycznie łodzie wyposażone w odpowiedni sprzęt podnoszą lód z morza i transportują go do brzegu. Tam jest on płukany, topiony i butelkowany w ściśle kontrolowanych warunkach. Taka woda nie posiada żadnych zanieczyszczeń, ponieważ pochodzi z epoki przedindustrialnej. Woda uzyskiwana z lodowych gór charakteryzuje się najniższą zawartością składników mineralnych spośród wszystkich wód butelkowanych. Jedną z bardziej znanych wód z gór lodowych jest woda Svalbardi, która pozyskiwana jest z gór lodowych występujących na archipelagu wysp oddalonego o 1000 km od Północnego Koła Biegunowego. Niesamowicie wysoka cena takiej wody może przyprawić o ból głowy.

 

Woda butelkowana artezyjska

O pochodzeniu tej wody więcej napisaliśmy omawiając wodę artezyjską i wodę oligoceńską nieco wyżej, dlatego nie będziemy więcej tego tematu rozwijać. Dodamy tylko, ze woda tego typu dostępna jest również w sprzedaży jako woda butelkowana. Najbardziej znaną na świecie wodą artezyjską jest woda butelkowana sprzedawana pod nazwą Fiji, pochodząca - jak sama nazwa wskazuje - z pacyficznych wysp. Tymczasem w Polsce również jest dostępna tego typu woda butelkowana sprzedawana pod nazwą Sport Sense. Butelkowane wody artezyjskie należą do średniozmineralizowanych i wysokozmineralizowanych.

 

Butelkowana czysta woda deszczowa

Woda opadowa potocznie zwana deszczówką, to woda spadająca na powierzchnię ziemi w postaci opadów atmosferycznych (deszczu, śniegu, gradu). Jej skład zależy od czystości powietrza, które napotyka podczas opadania. Charakteryzuje się dużą zawartością gazów (tlenu, azotu, dwutlenku węgla). Ponadto może zawierać pewne ilości soli mineralnych, a także różnorodne zanieczyszczenia (sadza, pyłki roślinne, pył przemysłowy, mikroorganizmy). Ze względu na zawartość rozpuszczonego dwutlenku węgla pH wody opadowej wynosi około 6 (odczyn kwaśny). Niektóre gazowe zanieczyszczenia (dwutlenek siarki, siarkowodór, tlenek azotu) obniżają to pH jeszcze bardziej.

 

Zgodnie z polskimi przepisami woda deszczowa nie nadaje się do picia, a jedynie może być przydatna po zebraniu do celów gospodarczych i przemysłowych. Sprzedawanie wody deszczowej wydaje się dziwnie i niezgodne z przepisami. Tymczasem z Australii pochodzi butelkowana woda deszczowa sprzedawana pod nazwą Tasmanian Rain. Jest to woda deszczowa zebrana poprzez odpowiednio zaprojektowany system (nie styka się z powierzchnią globu ziemskiego) na dziewiczym północno-zachodnim wybrzeżu wyspy Tasmania w Australii. Woda ta zbierana jest zaledwie kilka minut po tym, jak Światowa Organizacja Meteorologiczna zarejestruje i potwierdzi istnienie w tej okolicy najczystszego powietrza na globie ziemskim. Zanim deszcz spadanie nad Tasmanią, podróżuje on na wschód wraz z prądami powietrznymi nad Antarktydą i przemierza 16 000 km nad oceanem. W rezultacie deszcz padający nad Tasmanią zawiera tylko 17 części na milion rozpuszczonych ciał stałych. Woda ta należy do bardzo niskozmineralizowanych..

 

Woda z głębin oceanu

Na polskim rynku możemy także kupić wodę wydobywaną z głębin oceanu. Tak, to nie jest żart. Przekrój przez oceany pokazuje, że obecne w nich wody są podzielone na wyraźne warstwy, które różnią się temperaturą i zasoleniem, a w konsekwencji także gęstością. Masy wody zajmujące poszczególne warstwy prawie nie mieszają się ze sobą. Wody głębinowe stanowią około 90% objętości oceanów. Głęboka woda oceaniczna ma bardzo jednolitą temperaturę, około 0-3°C, a jej zasolenie wynosi około 3.5%. Oprócz niskiej temperatury taka woda charakteryzuje się również dużą gęstością, wysoką czystością i zawartością pierwiastków śladowych.

 

Topniejący w lecie lód pokrywający Grenlandię i region subarktyczny sprawia, że powstała w ten sposób woda spływa do oceanu zbierając po drodze minerały. Woda ta charakteryzuje się niższą temperaturą i innym stopniem zasolenia, niż otaczające ją wody morskie. Zawartość minerałów sprawia, że cięższa woda naturalnie opada na dno oceanu, gdzie rozpoczyna swoją 2000-letnią podróż wraz z prądami oceanicznymi, po drodze wysycając się drogocennymi składnikami mineralnymi. W swojej podróży woda ta dociera m.in. do lądu na Tajwanie, potem trafia na Okinawę i Hawaje.

 

Tak się składa, że na Hawajach wydobywa się oceaniczną wodę pochodzącą z oceanicznej warstwy głębokiej. W strefie przybrzeżnej hawajskiej miejscowości Kailua-Kona dno oceanu opada gwałtownie na głębokość 914.4 m. To właśnie tamtędy przepływa unikalny prąd niosący głęboką wodę oceaniczną, do której Hawajczycy mają dostęp i mogą ją wydobywać na powierzchnię. Pozyskana woda jest jedynie odsalana i butelkowana. Woda sprzedawana jest pod nazwą Kona Deep. Jest to woda niskozmineralizowana.

 

Woda butelkowana przeznaczona dla psów

W sklepach zoologicznych można nabyć wodę butelkowaną dedykowaną psom. Tak, dobrze czytacie. Rynek nie lubi próżni i szybko reaguje na potrzeby konsumentów. Kilka dekad temu na Świecie, a zaledwie kilka lat temu na rynku zoologicznym w Polsce pojawiły się pierwsze wody butelkowane przeznaczone dla psów. Czym taka woda różni się od innych? No cóż, podstawę stanowi woda źródlana, czyli (tak jak w przypadku wód źródlanych przeznaczonych dla ludzi) jest to woda wydobywana z krystalicznie czystych źródeł, z płytszych warstw podziemnych. Ze względu na uwarunkowania geologiczne skład chemiczny takiej wody może ulegać niewielkim zmianom tzn. nie jest stały. Jak już pisaliśmy wyżej, woda źródlana pod względem zawartości składników mineralnych może być lepsza, gorsza lub taka sama jak woda kranowa. Jak zapewniają wszyscy producenci wód dedykowanym czworonogom, jest ona pozbawiona niekorzystnych składników (w  tym różnorodnych zanieczyszczeń) oraz ma neutralny smak i zapach. Ale to jeszcze nie wszystko. Bardzo często taka woda wzbogacana jest różnorodnymi dodatkami, które mają wpłynąć korzystnie na funkcjonowanie organizmu psa i/lub mają podbić walory smakowo-zapachowe wody, które z kolei mają zachęcić psy do jej spożywania. O ile czysta woda źródlana może rzeczywiście stanowić źródło wody pitnej dla psa, tak wody z różnorodnymi dodatkami (zwłaszcza tymi funkcjonalnymi, jak minerały czy witaminy) należy traktować jako rodzaj suplementu diety, który powinien być podawany psu czasowo, i tylko w określonych sytuacjach. Czy warto zatem inwestować w wodę butelkowaną przeznaczoną dla psów? Uważamy, że jest to całkowicie zbędny wydatek, zwłaszcza że porównywalną wodę źródlaną można nabyć w dużo korzystniejszej cenie, w niemal każdym sklepie.

 

Woda strukturyzowana

Od pewnego czasu spore zainteresowanie wzbudza tzw. „woda strukturyzowana" (strukturalna), która ma tyle samo zwolenników, co i przeciwników. Czym jest? Zwolennicy teorii wody strukturalnej uważają, że woda dzieli się na ,,martwą” i ,,żywą”.  W rurach płynie tzw. woda ,,martwa”, czyli woda, która pomimo niezaprzeczalnej czystości chemicznej, nie ma tego, co najważniejsze, czyli wewnętrznej sześciokątnej (heksagonalnej) struktury, decydującej o jakości biologicznej wody. Podobne zdanie mają oni o wodach butelkowanych i wodzie przegotowanej. Z kolei woda ,,żywa” to para, która spada w postaci deszczu i śniegu na ziemię, następnie zamarza i topi się. Cząsteczki wody są dipolarne, co znaczy, że mogą ulegać asocjacji, To ta własność sprawia, że woda po zamarznięciu przyjmuje strukturę krystaliczną - z regularnie ułożonymi heksagonalnymi skupiskami cząstek. Kolejną hipotezą, na którą należy zwrócić uwagę omawiając ten rodzaj wody to tzw. pamięć wody. Wiele osób wierzy w teorię, że woda jest w stanie gromadzić i przechowywać informacje, z którymi miała kontakt. Pamięć wody również jest ściśle powiązana z jej strukturą lodopododną, czyli cząsteczkami zgrupowanymi w heksagonalne układy, które tworzą płynną siatkę krystaliczną.

 

Zwolennicy wody strukturyzowanej uważają, że dzięki uporządkowanemu rozmieszczeniu cząsteczek, swoją budową jest ona zbliżona do struktury budowy komórki organizmu i dzięki temu jest ona lepiej przyswajana przez organizm. A skoro jest lepiej przyswajalna, to i lepiej nawadnia organizm. W przyrodzie taka woda występuje w warzywach, owocach i roztopionym lodzie.

 

Według propagatorów tej wody nawet z „wody martwej” da się uzyskać „wodę żywą” za pomocą elektrolizy. Strukturyzatory wody to urządzenia o budowie zbliżonej do podzlewozmywakowych systemów odwróconej osmozy. Usuwają zanieczyszczenia organiczne i nieorganiczne, podwyższają pH, obniżają ORP, strukturyzują wodę oraz przywracają jej pamięć magnetyczną. W sieci można też znaleźć informacje, że do uzyskania wody strukturyzowanej takie urządzenie nie jest wcale potrzebne. Wodę o odpowiedniej strukturze można bowiem uzyskać poprzez zagotowanie surowej wody, ostudzenie jej, zamrożenie, a następnie roztopienie powstałego lodu.

 

A co na to nauka? Stanowisko naukowców jest jednoznaczne - nie ma czegoś takiego jak pamięć wody. Zjawisko to według praw fizyki oraz chemii jest sprzeczne z teoriami naukowymi i nie ma w nich potwierdzenia. Biolodzy, chemicy, fizycy oraz lekarze stanowczo zaprzeczają możliwości strukturyzacji wody. Pamięć wody i woda strukturalna to pojęcia, które stały się modne stosunkowo niedawno. Są niemal tak samo kontrowersyjne, jak cała homeopatia, której są częścią. Czy warto stawiać na taką wodę? W zasadzie przygotowanie wody strukturyzowanej poprzez jej gotowanie, zamrażanie i ponowne odmrażanie wiele (poza czasem oczekiwania) nie kosztuje. Z kolei montowanie specjalnych urządzeń - strukturyzatorów - to już są poważne wydatki rzędu kilku tysięcy złotych... Czy warto inwestować? O tym każdy powinien zdecydować sam, biorąc pod uwagę fakt, że nie ma żadnej dostępnej dokumentacji i potwierdzenia istnienia takiej wody...

 

Woda destylowana

Na koniec zostawiliśmy sobie do omówienia pewien rodzaj wody, który od dawna budzi dość sporo kontrowersji. Co mamy na myśli? Wodę destylowaną. Jest to woda oczyszczona ze składników mineralnych i gazów na skutek destylacji. Dotychczas większości osób kojarzyła się ona głównie z laboratoriami analitycznymi lub pewnymi gałęziami przemysłu, gdzie wykorzystuje się ją do różnych celów ze względu na jej wysoki stopień czystości. Podstawowe pytanie rodzące się w głowach zainteresowanych: czy taka woda nadaje się do spożycia? No cóż, ilu dyskutantów, tyle znajdziemy odpowiedzi. Przeciwnicy argumentują swoją dezaprobatę dla takiej wody stwierdzeniem, iż jest ona całkowicie pozbawiona minerałów, co w długotrwałej perspektywie może doprowadzić do ich niedoborów w organizmie, a także może być przyczyną ich wypłukiwania z organizmu. Zwolennicy szybko jednak odrzucają ten zarzut, a swoje racje uzasadniają tym, iż do życia potrzebnych jest 31 minerałów, a w wodzie pitnej znajduje się ich co najwyżej kilka (głównie: sód, potas, magnez, wapń) i to nie woda jest głównym źródłem minerałów, a dostarczane do organizmu pożywienie. Rzeczywiście po bliższej analizie trudno się ze zwolennikami spożywania takiej wody nie zgodzić.

 

Czy jednak powinniśmy wodę destylowaną podawać do picia psom? W zasadzie dobrej jakości woda kranowa, przefiltrowana lub butelkowana woda źródlana powinna w zupełności wystarczyć. Jednak czasami można spotkać się z zaleceniami podawania wody destylowanej psom, które cierpią na różnorodne kamice. Część stosujących ją osób jest przekonana, że ze względu na całkowity brak minerałów pozwala ona na lepsze monitorowanie poziomu minerałów w organizmie zwierzęcia chorego i ogranicza ryzyko formowania się kamieni. Czy rzeczywiście jest to prawda? Dziś trudno dać na to jednoznaczną odpowiedź, ponieważ działania takie nie są poparte żadnymi naukowymi badaniami. Za to przeprowadzone na zwierzętach badania pokazują, że spożywanie wody destylowanej powoduje szereg niekorzystnych skutków zdrowotnych, w tym ujemny bilans sodu i chloru we krwi, mniejsze objętości czerwonych krwinek, zwiększone wydzielanie kortyzolu i niekorzystne zmiany w nerkach, w tym atrofię kłębuszków. Co więcej, zmiany te nie uległy poprawie, nawet przy stosowaniu diety odpowiedniej pod względem odżywczym. Ponadto zgłaszano, że woda destylowana zaburza odczuwanie pragnienia, co może prowadzić do nadmiernego picia i wzmożonego oddawania moczu przez psy. Podsumowując:  decyzja o ewentualnym stosowaniu wody destylowanej zawsze powinna być skonsultowana z lekarzem weterynarii prowadzącym dane zwierzę! Woda destylowana nie powinna stanowić podstawowego źródła nawodnienia psa!

 

 

Składniki mineralne, czyli pierwiastki życia do picia

Chcąc rozpatrywać właściwości wody pod względem odżywczym należy napisać, że woda nie zawiera kalorii, więc nie jest składnikiem energetycznym. Ponadto woda nie dostarcza białek, aminokwasów, tłuszczów, węglowodanów i witamin, a mimo to jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dlaczego? Przypomnijmy, że występująca w przyrodzie woda jest roztworem różnorodnych soli i gazów. Oprócz tego wody naturalne zawierają rozpuszczone w niej substancje pochodzenia organicznego. Do prawidłowego funkcjonowania psi organizm potrzebuje nie tylko wody, ale również substancji w niej rozpuszczonych.

 

Substancje te można najprościej podzielić na:

  • składniki główne - makroskładniki (HCO₃ˉ, SO₄²ˉ, Clˉ, Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺);

  • składniki podrzędne (nieorganiczne związki azotu, żelazo, krzemiany, substancje organiczne);

  • mikroskładniki - pierwiastki rzadkie, śladowe i promieniotwórcze.

Na pierwszy plan wysuwają się obecne w wodzie elektrolity, czyli najprościej rzecz ujmując, rozpuszczalne w wodzie jony soli, które znajdują się we wszystkich płynach ustrojowych organizmu. Mowa zwłaszcza o sodzie (Na), potasie (K), wapniu (Ca) i magnezie (Mg). Psi organizm nie jest sam w stanie ich wyprodukować i wszelkie ubytki muszą być uzupełniane wraz z przyjmowaną dietą i płynami.

 

Wydawać by się mogło, że sole obecne wszak w śladowych ilościach w organizmie nie odgrywają większej roli w jego funkcjonowaniu, jest jednak inaczej. Elektrolity są odpowiedzialne za utrzymywanie napięcia w błonach komórkowych, kurczliwość mięśni, równowagę kwasowo-zasadową, a także za przenoszenie impulsów nerwowych (elektrycznych) między komórkami. Inaczej mówiąc - są niezbędne do życia!

 

Siarczany, czyli sole kwasu siarkowego, są oprócz chlorków najbardziej rozpowszechnione w wodach naturalnych. Siarczany dostają się do wody na skutek wymywania skał osadowych, w skład których wchodzi gips (CaSO₄ 2 H₂O), wyługowania gleby, oraz niekiedy podczas utleniania siarczków metali ciężkich powstają siarczany tych metali i kwas siarkowy. W wodach powierzchniowych siarczany mogą pochodzić dodatkowo z zanieczyszczeń ściekami miejskimi, przemysłowymi, bądź z opadów atmosferycznych. Ponadto źródłem siarczanów mogą być wody kopalniane, w których siarczany występują w dużych ilościach.

 

Zawartość jonu siarczanowego w silnie zmineralizowanych wodach kopalnianych może wynosić do kilkudziesięciu gramów w 1 litrze wody, szczególnie, gdy w wodzie znajduje się dobrze rozpuszczalny siarczan sodu. W wodach rzek i jezior zawartość siarczanów wynosi od 40 do 60 mg/l SO₄²ˉ Wody podziemne płytkie zawierają nieco większe ilości siarczanów (do 100 i więcej mg/l SO₄²ˉ). Natomiast wody wgłębne, źródlane lub kopalniane, pochodzące z naturalnych pokładów gipsu i anhydrytu, mogą zawierać znaczne ilości siarczanów. Wody naturalne pozbawione siarczanów spotyka się rzadko. Obecność siarczanów wapnia (CaSO₄) i magnezu (MgSO₂) nadaje wodzie twardość niewęglanową.

 

Uwagę należy zwrócić przede wszystkim na zawartą w siarczanach siarkę. Znaczenie siarki jako makroelementu wynika głównie z jej udziału w strukturze różnych związków odgrywających istotną rolę w przemianach ustrojowych. Przede wszystkim jest składnikiem aminokwasów siarkowych, poprzez które warunkuje syntezę białka oraz licznych enzymów i hormonów. Wiązania wodorowe, dwusiarczkowe i sulfhydrylowe tych aminokwasów określają strukturę i właściwości białek oraz charakter i zakres aktywności całej gamy biologicznie czynnych związków, m.in. tiaminy, biotyny, heparyny, glutationu, insuliny, cytochromu i koenzymu A. Siarka ma też bezpośredni wpływ na trawienie węglowodanów i wykorzystanie azotu niebiałkowego. Siarczany są jednymi z najmniej toksycznych anionów, chociaż przy ich wysokich stężeniach następuje odwodnienie i podrażnienie przewodu pokarmowego. Ponadto wpływają one na gorzkawy posmak wody. Dopuszczalna ilość siarczanów w wodzie pitnej nie powinna przekraczać 250 mg/l SO₄²ˉ.

 

Niewielką uwagę przywiązuje się do wodorowęglanów znajdujących się w wodzie. Należy jednak nadmienić, że obecny w wodzie anion wodorowęglanu (HCO₃ˉ) odgrywa w organizmie znaczącą rolę w potrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Wobec dużej ilości wytwarzanych w organizmie kwasów zakłócenie tej równowagi może spowodować duże zmiany pH płynów ustrojowych. Utrzymanie homeostazy jonu wodorowego zależy od prawidłowej czynności nerek i płuc oraz krwiobiegu integrującego funkcję całego systemu równowagi kwasowo-zasadowej. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej są łagodzone przez wewnątrz- i zewnątrzkomórkowe układy buforowe (bufor jest wodnym roztworem słabego kwasu i jego soli), które cechują się zdolnością do niwelowania zmian stężenia jonu wodorowego w roztworach wodnych. Do układów buforowych organizmu zalicza się m.in. układ buforowy wodorowęglanowy, który stanowi ponad połowę całkowitej pojemności buforowej organizmu.

 

Oprócz tych kluczowych składników w wodzie znajduje się cała gama składników zaliczanych do grupy podrzędnych i mikroskładników. Mimo iż występują one w wodzie w minimalnych ilościach i w niektórych przypadkach nawet nie są oznaczane to większość z nich odgrywa określoną rolę w organizmie i przyczynia się do zachowania homeostazy.

 

Należy podkreślić, że wchłanialność pierwiastków i związków przez organizm z wody jest zmienna i zależna od ich stężenia, ale także pokierowana jest oddziaływaniem antagonistycznym i synergistycznym pomiędzy składnikami zawartymi w danej wodzie oraz stosunkami ilościowymi między nimi. Składniki mineralne i związki występujące w wodach mogą więc stanowić dobre uzupełnienie codziennej diety, ale często nie są ich głównym źródłem w diecie, gdyż to z pożywienia pochodzi najwięcej składników odżywczych. Dobrej jakości woda pitna służy przede wszystkim do zaspokojenia pragnienia i prawidłowego nawodnienia organizmu. 

 

Dlaczego? Przede wszystkim wpływ na to ma ostateczne stężenie minerałów i innych substancji zawartych w wodzie pitnej. W wodzie wodociągowej i z ujęć własnych ilość poszczególnych składników w niej obecnych nie jest stała i w zdecydowanej większości przypadków woda tego typu zaliczana jest do wód niskozmineralizowanych. Podobnie rzecz się ma z wodami naturalnymi źródlanymi. Wody tego typu mogą być stosowane w diecie codziennej do prawidłowego nawodnienia organizmu. Jednak chcąc uznać wodę za główne źródło składników głównych, podrzędnych i/lub mikroskładników, należałoby zainteresować się wodami mineralnymi, bowiem tylko w takich wodach skład mineralny musi być stały, a w określonych przypadkach mogą one także posiadać właściwości powodujące korzystne oddziaływanie na zdrowie. Ewentualnie uwagę należałoby zwrócić na naturalne wody lecznicze, które cechują się stałym składem, są wysoko zmineralizowane i/lub posiadają określony poziom przynajmniej jednego minerału wywierającego określone znaczenie zdrowotne na organizm. Wspomnieliśmy już o tym, ale powtórzymy raz jeszcze, że tego typu wody nie mogą jednak stanowić głównego źródła wody pitnej.

 

Jaka woda będzie dobra dla psa?

Z pozoru to pytanie może wydawać się dość ekscentryczne, ale w rzeczywistości warto zastanowić się nad tym, jaka woda pitna będzie najlepsza dla psa, bowiem (jak napisaliśmy wyżej) dostępnych jest kilka opcji. Naturalne wody mineralne nie są wskazane do codziennego stosowania jako źródło wody pitnej, a naturalne wody lecznicze stosuje się tylko czasowo, w określonych przypadkach i na wskazanie lekarza weterynarii. Na co dzień zaleca się podawać psu do picia wodę niskozmineralizowaną, a jedynie podczas dużego wysiłku fizycznego można sięgnąć po wodę wysokozmineralizowaną lub średniozmineralizowaną.

 

Do wód niskozmineralizowanych zalicza się przede wszystkim popularna kranówka oraz naturalna woda źródlana. Do niedawna woda kranowa dystrybuowana przez lokalne wodociągi mogła pozostawiać wiele do życzenia, bywała mętna, przebarwiona lub pachniała chlorem. Od kilku lat woda z polskich kranów uległa diametralnym (czytaj korzystnym) zmianom. Woda kranowa dostarczana przez wodociągi spełnia wysokie normy jakości i jak najbardziej jest zdatna do picia. Co więcej, jej spożywanie nie tylko nie grozi dolegliwościami zdrowotnymi, ale i może być korzystne - skład wody kranowej bywa często lepszy niż wody źródlanej, sprzedawanej w butelkach.

 

Mając to na uwadze nie widzimy żadnego uzasadnienia, aby zdrowemu psu podawać do picia wodę butelkowaną, czy tym bardziej przegotowaną. Taka sama zasada może dotyczyć wody z własnych ujęć, o ile będzie ona systematyczne badana i będzie spełniała określone normy. Osoby bardziej asertywne w temacie, dla własnego komfortu, mogą zdecydować się na podawanie psu wody kranowej przefiltrowanej (chociażby za pomocą wyżej wspomnianego dzbanka do filtracji wody).

 

Podając psu wodę do picia należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

  • pies powinien mieć cały czas dostęp do czystej wody pitnej;

  • woda powinna być wymieniana w misce kilka razy na dobę;

  • miska z wodą powinna stać w zacienionym miejscu (cień zapobiega jej nagrzaniu i spowalnia namnażanie mikroorganizmów);

  • miska na wodę powinna być myta przy każdej zmianie wody i regularnie dezynfekowana.

Opracowała Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne, materiały już opublikowane na Portalu "Świat Czarnego Teriera" oraz:

- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2006 Nr 171 poz. 1225);

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych;

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2294)
- Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków;

- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1056);

- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa potwierdzającego te właściwości (Dz.U. 2018 poz. 605);

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768