O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Pierwsze jest zawsze MLEKO...

 

U ssaków mleko stanowi źródło kluczowych składników odżywczych, które działają indywidualnie i wspólnie, aby zapewnić optymalny wzrost, rozwój i ochronę noworodka podczas jego inicjacji i adaptacji do życia pozamacicznego. Te składniki odżywcze obejmują białka, lipidy, węglowodany, minerały i witaminy. Dokładny skład mleka różni się w zależności od gatunku ssaka i zmienia się wraz z postępem laktacji, co prawdopodobnie odpowiada ewolucyjnemu dostosowaniu do historii życia i niszy ekologicznej danego gatunku.

Ciąża u suk trwa średnio 63 dni. Zazwyczaj u pierworódek laktacja rozpoczyna się około 7 dni przed porodem, natomiast u suk, które rodziły wcześniej produkcja mleka rozpoczyna się około 1-2 dni przed porodem. Szczenięta przez pierwsze 3 tygodnie życia są całkowicie uzależnione od matki. Ich głównym pożywieniem jest mleko matki.

 

Zaraz po porodzie suka wytwarza specjalny rodzaj pokarmu - siarę, która znana jest również pod nazwą „pierwsze mleko”. Podczas ciąży tkanka gruczołów mlekowych rozwija się pod wpływem estrogenów i progesteronu, a wydzielanie - indukowane przez prolaktynę - jest możliwe tylko wtedy, gdy spada poziom progesteronu. Niektóre związki siary są syntetyzowane przez nabłonkowe komórki gruczołów mlekowych (białka, laktoza, lipidy), podczas gdy inne, takie jak immunoglobuliny (Ig), białe krwinki, hormony i niektóre czynniki wzrostu, są pobierane z krwioobiegu matki.

 

Siara to gęsty, żółty i bardziej lepki niż mleko płyn, który (jak napisaliśmy wyżej) zaczyna się gromadzić w gruczołach mlekowych jeszcze w czasie ciąży (ostatni jej trymestr). Koloru nadaje jej obfita obecność karotenu. Jest ona wydzielana przez 24-72 godziny po porodzie, a wyprodukowana ilość siary zależy od liczby szczeniąt i wielkości matki.

 

Siara to pokarm, który ma do spełnienia szczególne funkcje. Warto wspomnieć, że szczenięta opuszczając bezpieczne środowisko jakim jest macica ich matki zderzają się z całkiem nowym środowiskiem, które pełne jest różnorodnych wyzwań. Ich młodziutkie organizmy będą musiały stawić im wszystkim czoła. Jednym z takich wyzwań są wszelakie mikroorganizmy, z których całkiem spora część ma potencjalne działanie patogenne. Organizmy dorosłych zwierząt mają odpowiednio wykształcony system odpornościowy, który wspierany w różnorodny sposób potrafi sobie radzić z intruzami. Noworodki nie posiadają takich możliwości i są szczególnie narażone na różnorodne infekcje. Natura jednak nie pozostawia młodych na pastwę losu i odpowiednio się o ich ochronę zatroszczyła.

 

Organizm noworodka ma wykształcony zaledwie zaczątek układu odpornościowego, zwany odpornością wrodzoną (nieswoistą). Wraz ze wzrostem i rozwojem organizmu zmienia się jakość odporności organizmu. Z początkowej odporności wrodzonej układ rozrasta się tworząc tzw. odporność nabytą (swoistą). Ostatnim okresem rozbudowy odporności organizmu jest okres dojrzewania w pełni funkcjonującego układu immunologicznego.

 
 

Immunoglobuliny, inaczej przeciwciała lub gammaglobuliny, są białkami odpornościowym wytwarzanymi przez komórki układu odpornościowego - komórki plazmatyczne, które są rodzajem limfocytów B. Występują w płynach ustrojowych wszystkich kręgowców i są wytwarzane pod wpływem kontaktu z cząsteczkami chemicznymi (antygenami).

 

Przeciwciała to duże cząsteczki białka, które mają kształt litery „Y” i składają się z dwóch par łańcuchów białkowych - lekkiego i ciężkiego, które połączone są ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi. Na podstawie różnic w budowie łańcuchów ciężkich wyróżniono kilka klas (typów) przeciwciał: IgA, IgD, IgE, IgG i IgM, z których każdy ma różne funkcje i zadania.

Odporność wrodzona charakteryzuje się brakiem samoczynnie wytwarzanych przeciwciał. Już w trakcie ciąży, a dokładniej rzecz ujmując, począwszy od 45 dnia ciąży, przez łożysko śródbłonkowe, z krążenia matczynego do płodowego zostaje przekazana jedynie nieznaczna ilość (około 10-12% całkowitego stężenia) przeciwciał, a ściślej IgG. Pozostała część przeciwciał klasy IgG jest nabywana przez szczenięta natychmiast po urodzeniu z siary. Łożysko śródbłonka u psów jest prawie całkowicie nieprzepuszczalne dla dużych cząsteczek, takich jak immunoglobuliny. To wyjaśnia, dlaczego szczenięta rodzą się z niskim poziomem IgG (ok. 0.3 g/l), w przeciwieństwie do dorosłych psów, u których ich poziom sięga 8-25 g/l. Pobieranie siary przez noworodki umożliwia nabycie odporności biernej, a stężenie IgG w surowicy nowo narodzonego szczenięcia będzie oscylowało w granicach 6 g/l po upływie 48 godzin od spożycia siary. U szczenięcia 85-95% krążących immunoglobulin pochodzi z siary.

 

Siara jest mieszaniną wielu składników o zróżnicowanych właściwościach fizycznych, chemicznych i biologicznych. Siara zawiera m.in. takie składniki, jak: woda, białka, lipidy, węglowodany (głównie w postaci cukru laktozy), minerały oraz witaminy i różni się zasadniczo od mleka przede wszystkim wysokim stężeniem białka (dwa razy większym niż mleko wydzielane dwa tygodnie po porodzie, szczególnie bogatym w immunoglobuliny), nieco wyższym stężeniem lipidów (10% więcej) i niższą zawartością węglowodanów (o połowę mniejsza niż w mleku).

 

Oprócz kazeiny (60% wszystkich białek) immunoglobuliny stanowią 20-37% białek siarowych. Trzy klasy immunoglobulin (IgG, IgM i IgA) są obecne w siarze produkowanej przez gruczoły mlekowe suki (z czego IgG w ilości 60-75% dominuje nad resztą), a IgE jest praktycznie niewykrywalne. IgG w siarze wynosi początkowo około 15-30 g/l, ale spada bardzo szybko osiągając wartość oscylującą w granicach 5 g/l w 7 dniu laktacji i mniej niż 1 g/l w 14 dniu laktacji. Stężenie IgG w mleku jest zatem 20 razy mniejsze niż w siarze. W siarze IgA stanowi 16-40% wszystkich immunoglobulin, a następnie staje się najczęstszą immunoglobuliną występującą w mleku. Maksymalna ilość IgA występuje do 18 godzin po porodzie. Mała część tego jest wchłaniana, a większa pozostaje na powierzchni układu pokarmowego oseska, chroniąc go niemal, jak „płaszcz odpornościowy”. Taka warstwa ochronna zapobiega przed ewentualnym zaleganiem na ścianach jelit różnych patogenów, dzięki którym noworodki uzyskują bierną odporność.

 

Większość IgG pochodzi z surowicy matki, chociaż niewielka ich część jest wytwarzana lokalnie w gruczole mlekowym. Gruczoł mlekowy jest odpowiedzialny za koncentrację IgG, tak że ich poziom w siarze jest zazwyczaj 3 razy wyższy niż w krwioobiegu matki. Należy zaznaczyć, że między stężeniem IgG w siarze, a stężeniem IgG w surowicy matki nie ma korelacji. Ta selektywna koncentracja znajduje się pod kontrolą hormonalną, a immunoglobuliny są przechowywane w pęcherzykach gruczołu mlekowego aż do ich uwolnienia, co ma miejsce po porodzie. Wydaje się, że większość IgA i IgM jest wytwarzana lokalnie w gruczole mlekowym przez limfocyty.

 

W siarze znajdują się również inhibitory trypsyny (ale nie w mleku), zmniejszają one degradację immunoglobulin obecnych w siarze i potencjalnie zwiększają ich wchłanianie przez noworodka. Siara zawiera również czynniki przeciwdrobnoustrojowe (takie jak laktoferyna i lizozym), hormony (kortyzol, tyroksyna, insulina i hormon wzrostu) oraz czynniki wzrostu (np. insulinopodobny czynnik wzrostu (IGF), czynnik wzrostu naskórka (EGF) i czynnik wzrostu nerwów (NGF)). Są one zaangażowane w rozwój i dojrzewanie różnych narządów, takich jak tarczyca i jelita, a także mają zasadnicze znaczenie dla ogólnego wzrostu szczeniąt.

 

Siara produkowana przez gruczoły mlekowe suki charakteryzuje się również wysokim poziomem dwóch enzymów: transferazy gamma-glutamylowej (GGT) i fosfatazy alkalicznej (ALP), odpowiednio 100 razy i 10 razy bardziej stężonych w siarze niż w surowicy matki. Te dwie substancje chemiczne zasadniczo nie są obecne w krążącej krwi nowo narodzonego szczenięcia, dlatego też wykrycie tych enzymów w badanej surowicy szczenięcia może potwierdzać spożycie przez szczenię siary (poziomy enzymów nie korelują ze stężeniem IgG).

 

Siara zawiera także różne komórki, w tym makrofagi, neutrofile i limfocyty. Komórki te są wchłaniane przez szczeniaka przed zamknięciem bariery jelitowej i albo wchodzą do krążenia, albo odgrywają rolę w komórkowej, humoralnej lub miejscowej odporności immunologicznej.

 

Przy normalnym spożyciu i prawidłowym wchłanianiu siary, 95% przeciwciał matczynych przenosi się na szczenię. Wraz z siarą szczenięta otrzymują około 90% przeciwciał przeciwko parwowirozie, około 99% przeciwciał przeciw zapaleniu wątroby i około 77% przeciwciał przeciw nosówce. Tu należy podkreślić, że prawidłowe prowadzenie suki, a zwłaszcza jej regularne szczepienie ma istotne znaczenie dla odpowiedniego stężenia, a następnie przekazywania szczeniętom poszczególnych przeciwciał.

 
 

Nabycie odporności biernej u szczeniąt po porodzie zależy od trzech czynników:

  • ilości pobranej siary;

  • jakości immunologicznej siary (koncentracja IgG);

  • zdolności układu pokarmowego noworodka do wchłaniania pobranych immunoglobulin typu G.

Można napisać, że okres odporności nabytej to czas swoistego „treningu” przyszłego układu odpornościowego. W czasie tym odporność wrodzona przechodzi wiele przemian. U szczeniąt krytyczny próg koncentracji IgG we krwi ustalono na 2.3g/l: osobniki o niższym wyniku są bardziej narażone na zgon w okresie noworodkowym, niż te u których koncentracja przeciwciał plasuje się powyżej tego progu. Najwyższy poziom immunoglobulin we krwi u szczeniąt ma miejsce po 36-48 godzinach po urodzeniu. Od tego momentu zaczyna się stopniowy spadek przeciwciał matczynych. U szczeniąt poziom przeciwciał osiąga 1-3% ich pierwotnej wartości po 30 dniach. Prawidłowa ilość przeciwciał pobranych przez szczenięta wraz z siarą chroni je przed wieloma groźnymi chorobami zakaźnymi, mniej więcej do 6-go tygodnia ich życia.

 

Należy podkreślić, że czas w ciągu którego przewód pokarmowy szczenięcia jest przepuszczalny dla przeciwciał dostarczanych w siarze jest bardzo krótki. W zasadzie podczas pierwszych 24 godzin życia szczeniąt jest on w różnym stopniu przepuszczalny dla dużych cząsteczek białka - takich, jak przeciwciała, a po tym czasie następuje zmiana właściwości przewodu pokarmowego i przyswajanie przeciwciał w stanie nienaruszonym staje się niemożliwe. Aby uzyskać odporność bierną, w zasadzie szczenięta muszą otrzymać siarę w ciągu pierwszych ośmiu godzin życia. Z przyjętych przez szczenię z siarą około 40% IgG tuż po urodzeniu, tylko 20% jest wchłaniane do czterech godzin po porodzie i zaledwie 9% może być wchłonięte do 12 godzin po ich spożyciu. Po upływie 24 godzin od porodu wchłanianie immunoglobulin jest niemal zerowe. Dlatego tak ważne jest, aby noworodki otrzymały wystarczającą ilość siary w pierwszej dobie życia.

 

Suka wytwarza kilka różnych odmian siary w ciągu pierwszych 24-72 godzin po porodzie, a po tym czasie siara stopniowo przekształca się w mleko dojrzałe. Warto zaznaczyć, że jakość immunologiczna siary pod względem stężenia IgG jest dość zmienna, zarówno między poszczególnymi sukami, jak i między parami gruczołów mlekowych tej samej suki. Oznacza to mniej więcej tyle, że poziom pobrania i tym samym przyswojenia przeciwciał przez poszczególne szczenięta z różnych, a nawet tego samego miotu może być zróżnicowana.

 

Należy także wspomnieć, że oprócz niezwykle ważnych immunoglobulin typu G, siara dostarcza noworodkom również energii, kluczowej w pierwszym okresie życia. Szczenięta rodzą się z niskimi rezerwami tkanki tłuszczowej i mają ograniczoną zdolność do glikogenolizy. Wczesne zaopatrzenie w energię z siary jest zatem niezbędne. Wzrost i rozwój jest możliwy tylko wtedy, gdy dostarczona energia przekracza podstawowe wymagania przeżyciowe szczeniąt w tym zakresie.

 

Wartość energetyczna siary jest co najmniej o 20% większa niż mleka, chociaż zawartość energii może być różna dla poszczególnych matek (w dość niewielkim zakresie, współczynnik 1.6). Ponadto mogą też występować niewielkie różnice w wartości energetycznej siary uzyskiwanej z różnych par gruczołów mlekowych u jednej suki (współczynnik zmienności około 8%, w porównaniu do 42% dla wartości immunologicznej). 52% energii uzyskiwanej z siary dostarcza białko, a 40% pochodzi z lipidów. Zmiany wartości energetycznej uzależnione są od poziomu lipidów. Ponadto średnia ilość siary, którą szczenię powinno spożyć w celu uzyskania zadowalającej odporności, wynosi 1.3 ml na 100 g masy ciała szczeniaka (przy założeniu, że poziom IgG w surowicy szczeniaka osiągnie 2.3 g/l, przy współczynniku absorpcji na poziomie 40%, hematokrycie 35% i poziomie IgG w siarze 20 g/l). Natomiast średnia ilość spożytej siary potrzebnej do pokrycia potrzeb energetycznych jest znacznie wyższa i wynosi 12 ml na 100 g masy ciała szczenięcia (zapotrzebowanie na energię wynosi 212 kcal/kg dziennie przy założeniu, że siara dostarcza 1800 kcal/l). Szczenięta z deficytem poborowym energii są narażone na wyższe ryzyko zgonu w okresie noworodkowym. Jeśli poziom glukozy we krwi mierzony w 24 godzinie życia wynosi poniżej 90 mg/dl, ryzyko śmierci szczenięcia przed 21 dniem życia jest wyższe.

 
 

Czasami suka produkuje mało siary lub laktacja nie występuje w ogóle. Taka anomalia może być wynikiem przedwczesnego porodu, cięcia cesarskiego, endoksemii lub niedożywienia, ale najczęściej jest to spowodowane stresem poporodowym, szczególnie u pierworódek. W zależności od przyczyny lekarz może zdecydować o medycznym wsparciu suki w celu pobudzenia laktacji. W tym celu może zaordynować metoklopramid (uwalnianie prolaktyny) w dawce 0.1-0.2 mg/kg doustnie bądź podskórnie, co 8 godzin, lub domperidon (uwalnianie prolaktyny) w dawce 2.2 mg/kg podskórnie dwa razy dziennie, lub oksytocynę (lokalne działanie stymulujące uwalnianie siary, ale nie wpływa na jej wytwarzanie) w dawce 0.5-2 j.m. podskórnie co 2 godziny.

 

Jeśli jednak z jakichkolwiek powodów szczenięta nie mogą pobrać siary od matki to idealnym scenariuszem jest znalezienie kolejnej suki (najlepiej przed upływem 24 godzin od narodzin szczeniąt, których matka ma problem z laktacją), która dopiero co urodziła szczenięta (mniej niż 24 godziny) i mogłaby przynajmniej na 24-36 godzin przejąć karmienie osesków. Podstawianie noworodków do suki, która urodziła w okresie przekraczającym 72 godziny nie zapewni odpowiedniej podaży IgG, ponieważ mleko zawiera tylko 1-2 g/l IgG, a dla porównania w siarze wartość ta oscyluje w granicach 20 g/l. Przy takim scenariuszu każde szczenię musiałoby przyjąć 13-26 ml mleka, aby dostarczyć taką samą ilość IgG, którą może uzyskać z 1 ml siary. Oczywiście znalezienie suki, która spełniałaby ww. warunki jest często zadaniem niemożliwym do wykonania, dlatego też odporność bierną można starać się uzyskać u szczeniąt poprzez podanie surowicy krwi matki lub prawidłowo zaszczepionego dorosłego psa w dawce 22 ml/kg masy ciała szczeniaka, doustnie, w ciągu pierwszych ich 24 godzin życia. Należy jednak napisać, że surowica pobrana od dorosłego psa będzie zawierać immunoglobuliny, ale w stężeniu około 3 razy mniejszym niż w siarze. Prowadzone badania wykazały również, że podawanie noworodkom osocza pobranego od dorosłych uprzednio zaszczepionych psów (hyperimmunizowane osocze) wpływa na mikroflorę jelit u szczeniąt w pierwszym okresie ich życia. Flora jelitowa coraz częściej postrzegana jest jako kluczowa w zrozumieniu działania układu odpornościowego oraz funkcji metabolizmu u noworodków różnych gatunków.  Innym źródłem immunoglobulin jest także IgY (pozyskane z immunizowanych jaj kurzych). Ostatnie prace wykazały, że surowica zawierająca specyficzne przeciwciała przeciwko psim patogenom (pałeczka okrężnicy i parwowirus psi typu 2) uzyskana z hiperimmunizowanych jaj może być podawana szczeniętom w celu zapewnienia im odporności. Ponadto podawanie szczeniętom gotowych substytutów siary, które można nabyć w dobrych sklepach zoologicznych i lecznicach weterynaryjnych (np. Progen Activ ACS) również wpływa na poprawę stanu zdrowia szczeniąt.

 

Okres laktacji trwa u suki od porodu do około 6-7 tygodni po urodzeniu szczeniąt. Dziennie suka średnio wydziela mleko na poziomie ok. 3.5% masy swojego ciała. Największa produkcja mleka następuje między 3, a 4 tygodniem laktacji. Stanowi nawet 4% masy ciała karmiącej suki.

 

Zawartość składników pokarmowych w siarze i mleku dojrzałym suk (wartości uśrednione)

 

Skład

Siara

Mleko dojrzałe

(połowa okresu laktacji)

Białko (%)

4.3

7.53

Cukier (%)
4.4
3.81
Tłuszcz (%)
2.4
9.47
Popiół (%)
-
1.1
Sucha masa (%)
12
22.7
Energia całkowita (kcal/100g)
64
146

 

Zawartość składników pokarmowych w mleku dojrzałym suk (%/sucha masa)

 

 

Mleko dojrzałe

(połowa okresu laktacji)

Białko (%)

33

Cukier (%)
17
Tłuszcz (%)
41
Popiół (%)
5
Energia całkowita (kcal/gm)
1.46

 

Zawartość białek serwatki i kazeiny w mleku dojrzałym suk (jako procent całkowitej masy kompozycji)

 

Mleko dojrzałe

(połowa okresu laktacji)

białka serwatki

kazeina

2.1
5.8

 

Mleko dojrzałe wytwarzane przez sukę zmienia swój skład w miarę upływu laktacji, co jest prawdopodobnie uwarunkowane zmieniającym się zapotrzebowaniem osesków na poszczególnych etapach ich rozwoju. Najwięcej zmian zachodzi w ciągu pierwszych 45 dni laktacji:

  • stężenie białka wzrasta z 4.3% do 6.3%;

  • koncentracja tłuszczu wzrasta z 2.4% do 4.5% we wczesnym okresie, a następnie spada do 2.7%;

  • stężenie węglowodanów nie ulega znaczącym zmianom;

  • zawartość żelaza zmniejsza się z 13 ug/ml do 6 ug/ml;

  • zawartość cynku obniża się z 9.7 ug/ml do 8.7 ug/ml;

  • zawartość wapnia wzrasta z 1366 ug/ml do 1757 ug/ml;

  • zawartość miedzi, manganu i magnezu nie ulega znaczącym zmianom.

Strawność białka, tłuszczu, laktozy, a także składników mineralnych mleka suczego dla szczeniąt wynosi ponad 94%, natomiast odłożenie poszczególnych pierwiastków w ciele osesków jest zróżnicowane i np. dla wapnia osiąga wartość 96.5%.

 

Wszelkie obserwacje dowodzą, że bez szkody dla organizmu suki i samych szczeniąt, optymalnie matka jest w stanie wykarmić samodzielnie około 6 maluchów. W rzeczywistości bardzo często mioty bywają liczniejsze (dotychczas u suk CTR-ów zanotowano urodzenia miotów w ilości szczeniąt 1-15). W przypadku licznego miotu wykarmienie pokaźnej gromadki to już wyzwanie, nie tylko dla matki szczeniąt, ale również i dla hodowcy. Przy licznym miocie warto podzielić maluchy na dwie grupy. Najlepiej dostawiać je do suki w takich konfiguracjach, by każdy maluch miał równe szanse najeść się do syta. Priorytetowo powinny być traktowane szczenięta słabsze, które dostawiamy do suki w pierwszej kolejności.

 

Przy miotach obfitujących w maluszki najczęściej matczynego mleka brakuje, dlatego też w sytuacjach szczególnych, hodowca może wspomóc laktację u suki. W sklepach dostępne są gotowe preparaty np. Pokusa BreedingLine LactoVital i Pokusa LactoControl. Jeśli z jakiś przyczyn suka nie ma pokarmu lub nie może karmić szczeniąt, najlepszym rozwiązaniem będzie znalezienie mamki zastępczej, która będzie mogła przejąć karmienie szczeniąt. Jeśli będzie to niemożliwe pozostaje kupienie gotowego preparatu mlekozastępczego przeznaczonego do karmienia szczeniąt i wdrożenie sztucznego karmienia szczeniąt.

 
 

Aktualnie w sklepach zoologicznych nie brakuje takich produktów i w zasadzie każdy hodowca jeszcze przed urodzeniem szczeniąt winien mieć, tak „na wszelki wypadek”", puszeczkę takiego specyfiku w domowych zapasach (np. Royal Canin Babydog Milk, Happy Dog Supreme Baby Milk Probiotic, Josera Welpenstarter - mleko dla szczeniąt, Bosch Puppy Milk mleko zastępcze dla szczeniąt, Milvet Preparat mlekozastępczy dla szczeniąt i kociąt, Dolfos Dolmik Puppy - pełnoporcjowy preparat mlekozastępczy dla szczeniąt, Beaphar Lactol Puppy Milk, Eminent Puppy Milk, Pokusa BreedingLine GoldMilk Puppy - preparat mlekozastępczy dla szczeniąt, Farm Food No.1 - Complete Puppy Milk - oparty na mleku kozim). Można oczywiście starym sposobem samemu komponować pokarm zastępczy dla osesków, ale w dzisiejszych czasach mija się to z celem, bo nawet przy dołożeniu wszelkich starań istnieje duże ryzyko, iż nie będzie on zbilansowany w sposób pożądany.

 

Do karmienia należy przygotować sobie smoczek oraz butelkę. Smoczek musi być odpowiedniej wielkości, tak by szczenięta mogły z niego swobodnie ssać, podobnie sama dziurka nie może być zbyt duża (najlepiej kilka mniejszych), tak by maluchy się nie dławiły. Aktualnie w sklepach zoologicznych można nabyć specjalne zestawy przeznaczone do karmienia psich osesków. Maluszki instynktownie ssą szybko i bardzo łapczywie, stąd też szczególnie trzeba zwrócić uwagę na to, by w trakcie dokarmiania szczeniaczki nie zachłystywały się. Podczas sesji karmienia istotne jest również prawidłowe uchwycenie malucha, najlepiej w taki sposób, by był lekko uniesiony i mógł swobodnie „wiosłować” łapkami w powietrzu (to naturalny odruch uciskania przez szczenię okolic sutka w celu stymulacji procesu laktacji).

 

W pierwszych dniach życia młode ssą matkę 6-12 razy na dobę. W miarę upływu czasu ssą coraz rzadziej, w drugim tygodniu życia ośmiokrotnie, od czwartego tygodnia życia sześciokrotnie, a pod koniec szóstego tygodnia życia mogą domagać się dostępu do sutek nawet pięć razy w ciągu doby.

 

Przygotowując samodzielnie posiłek dla maluszków należy robić to zgodnie z załączoną instrukcją na opakowaniu lub wg niżej podanego przepisu. Koniecznie należy zwrócić uwagę na temperaturę posiłku (ok. 36°C). Szczenięta dokarmiane z butelki powinny jeść mniej więcej co dwie godziny. Strawność komercyjnego substytutu mleka suki wynosi ok. 94.3%, a pokarmu przygotowanego metodą domową ok. 84.16%.

 

za lek. wet. Dorotą Sumińską podajemy przepis na mieszankę mleko-zastępczą "homemade":

 

- mleko w proszku przeznaczone dla niemowląt (najlepiej to tzw. niebieskie) - 43% udział mieszanki docelowej;

- marchwianka czyli woda, w której gotowała się oczyszczona dojrzała marchew;

- chudy twaróg (najlepiej domowej produkcji) - 40% udział mieszanki docelowej;

- ugotowane żółtko na twardo - 10% udział mieszanki docelowej;

- olej - 6% udział mieszanki docelowej;

- mieszanka mineralno-witaminowa dla szczeniąt - 1% udział mieszanki docelowej.

 

Mleko należy rozrobić dokładnie według przepisu podanego na opakowaniu, używając w tym celu zamiast wody przygotowanej marchwianki. Następnie należy dodać chudy twaróg oraz dodatkowe składniki (żółtko ugotowanego na twardo jaja, olej i mieszankę mikroelementowo-witaminową przeznaczoną dla szczeniąt). Wszystko należy zmiksować i przechowywać nie dłużej, niż 12 godzin w lodówce. Przed podaniem należy podgrzać. Pokarm dla szczenięcia chowanego bez matki musi wynosić mniej więcej 5% masy jego ciała i być podawany ok. 6 razy dziennie.

 
 

O tym czy pokarmu jest wystarczająca ilość i czy pokrywa ono żywieniowe zapotrzebowanie szczeniąt świadczy ich waga. Dlatego przez pierwsze dwa tygodnie szczenięta należy ważyć codziennie i zapisywać wagę, co umożliwia obserwowanie ich przyrostów dobowych. Szczenię powinno przybierać na wadze mniej więcej od 2 do 4 gramów dziennie na każdy kilogram przewidywanej masy ciała, jaką osiągnie w wieku dojrzałym. Zatem jeśli przyjmiemy, iż  dorosły samiec CTR-a osiąga średnio wagę 55 kg to przyrost dzienny powinien wynosić dla szczenięcia płci męskiej od około 110 gramów do 220 gramów.  Szczenięta o wskaźniku wzrostu poniżej 4% w drugiej dobie życia są obarczone wyższym ryzykiem śmierci w okresie noworodkowym.


Mleko matki jest oczywiście najlepszym i najbardziej wartościowym pokarmem przez pierwsze tygodnie życia szczeniąt. W momencie, kiedy szczenięta zostaną odstawione od matki i będą karmione pokarmem stałym, ich zapotrzebowanie na mleko i zdolności do jego trawienia mogą się zmniejszyć. Wiele osób zastanawia się czy do diety starszych psów można włączyć mleko i produkty mleczne. Należy sobie uświadomić, że mleko i produkty mleczne nie są niezbędne dla dorosłych osobników. Co więcej, niektórym szkodzą. Nie powinno się ich jednak dezawuować. Można brać je pod uwagę w żywieniu tych psów, które dobrze je tolerują. Warto wspomnieć, że mleko ssaków oraz wiele produktów wytwarzanych na jego bazie zawiera dużą zawartość laktozy.

 

Pod względem chemicznym laktoza jest dwucukrem, to znaczy, że składa się z dwóch cząsteczek tak zwanych cukrów prostych - glukozy i galaktozy - żeby mogła być przyswojona przez organizm, musi być rozłożona do cukrów prostych. Błona śluzowa jelit noworodków i młodych szczeniąt wytwarza specjalny enzym laktazę, który ma zdolność trawienia cukru mlekowego. Laktaza rozbija cząsteczkę dwucukru na glukozę i galaktozę, które mogą przenikać z przewodu pokarmowego do naczyń krwionośnych i być przyswojone przez organizm.

 

Najwyższa aktywność laktazy występuje u noworodków i szczeniąt w okresie pobierania mleka od matki, a później jej produkcja stopniowo zanika. Związane jest to ze zmianą sposobu odżywiania, bowiem mleko matki zastępowane jest przez inne pokarmy. Laktaza staje się niepotrzebna. Po odstawieniu od suki, genetycznie zaprogramowany mechanizm prowadzi sukcesywnie do zmniejszania aktywności tego enzymu. U niektórych dorosłych osobników cukier mleczny w wystarczającym stopniu jest rozkładany przez laktazę. U innych proces ten może być dalece upośledzony, co sprawia, że duża część pobranej laktozy dostaje się do jelita grubego. Spożycie mleka i przetworów mlecznych zawierających laktozę u psów, które zatraciły zdolność jego trawienia może skutkować wzdęciami, gazami, skurczami żołądka, nudnościami, zaparciami bądź biegunką (w wyniku fermentacji zachodzącej w jelitach i nietolerancji laktozy). Można zatem przyjąć, że mleko i produkty mleczne mogą stanowić jakiś niewielki dodatek w diecie psa, którego organizm nie ma problemu z trawieniem laktozy. Powinny być one jednak traktowane jako przekąska i dodatek, zaś samo mleko nie powinno stanowić substytutu wody, do której pies musi mieć stały dostęp. Z pewnością mleko i produkty mleczne powinny być wykluczone z diety psów, u których po ich spożyciu wystąpiły jakiekolwiek problemy z układem trawiennym.

 

Warto dodać, że ser biały oraz zsiadłe (kwaśne) mleko (po odlaniu serwatki) praktycznie nie zawierają laktozy. Nieduże ilości laktozy znajdują się w jogurcie, maślance, kwaśnej śmietanie i kefirze. Są to produkty, które powstają w wyniku procesów fermentacyjnych zachodzących w mleku z udziałem bakterii mlekowych, które przetwarzają laktozę na kwas mlekowy. Ponadto w sklepach można znaleźć mleko i produkty mleczne o obniżonej zawartości laktozy. Zamiast tradycyjnego mleka można zatem zainteresować się ww. produktami, które mogą stanowić uzupełnienie bądź urozmaicenie diety psa.

 

materiał opracowany przez Redakcję Świata Czarnego Teriera

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768