O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 
Jadalne gryzaki - „smakowita” pułapka?  

Gryzienie, podgryzanie, przeżuwanie, szarpanie, lizanie i ssanie to jedne z pierwotnych potrzeb psów wynikające z ich natury (począwszy od wieku szczenięcego, poprzez zwierzęta dorosłe, a na seniorach kończąc), które we współczesnym świecie bywają nader często przez opiekunów psów bagatelizowane. Tymczasem tego typu aktywność jest dla psów bardzo ważna: pozwala rozładować napięcie, wyciszyć emocje i zniwelować stres.

Pies pozbawiony możliwości zrealizowania potrzeb wynikających z jego natury może przysporzyć właścicielowi wielu różnych problemów. Jakich? Bardzo często zdarza się, że psy zaniedbane pod tym względem szukają na własną łapę możliwości zaspokojenia drzemiących w nich potrzeb. Obiektem ich zainteresowania (a uściślając - zębów) może paść dosłownie wszystko - domowe wyposażenie, garderoba i różnorodne spacerowe znaleziska. Kiedy w ruch idą zęby, szkody wydają się nie mieć końca, a właściciel nie jest wstanie nad tym zapanować, do katastrofy tylko jeden krok...

Aby przeciwdziałać tego typu problemom, należy zapewnić psu odpowiednią stymulację na każdym etapie jego życia. Wyważona ilość spacerów, interakcja z innymi psami, nauka nowych umiejętności i kontakt z właścicielem to oczywiście podstawa. Nie mniej jednak ich uzupełnieniem, pomysłem na nudę, a także urozmaiceniem codziennej rutyny może być zaaranżowanie zabawy z zastosowaniem różnorodnych gryzaków stworzonych z myślą o psach.

Czym jest jadalny gryzak pochodzenia naturalnego?

Z założenia gryzaki pochodzenia naturalnego to takie produkty, które służą do gryzienia. Mogą być wykonane z jadalnych produktów pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego. Główną funkcją gryzaków jest zaspokajanie naturalnych potrzeb zwierzęcia (gryzienie, podgryzanie, przeżuwanie, szarpanie, żucie, lizanie i ssanie) wynikających z jego natury.

Wybór

Jeśli chodzi o wybór odpowiednich gryzaków dla psów, opcje wydają się nieograniczone. Sklepowe półki uginają się pod ciężarem wymyślnych gryzaków, a witryny sklepów internetowych kuszą kolorowym asortymentem o wymyślnych kształtach do tego stopnia, że jedynie przeglądając oferty można dostać oczopląsu. Sprzedawcy zachwalają i przekonują do każdego towaru tak bardzo, że nadmiar informacji szybko kończy się bólem głowy. W końcu... zdezorientowany i zniecierpliwiony właściciel kupuje to, co pierwsze wpadnie mu w oko i/lub ręce. Tymczasem wybór właściwego gryzaka to podstawa!!!

Gryzaki naturalne pochodzenia zwierzęcego - wybrane przykłady

  • suszone drobiowe łapki;

  • suszone uszy;

  • suszone nogi;

  • suszone szyje;

  • suszone noski;

  • suszone racice;

  • suszone kopyta;

  • suszone jelita;

  • suszone ścięgna;

  • suszone tchawice;

  • suszone ogony;

  • suszone penisy;

  • suszone kości nośne dużych zwierząt;

  • suszone żwacze;

  • suszone kiełbaski;

  • rogi (wołowe, baranie);

  • poroże pozyskiwane z gatunków zaliczanych do jeleniowatych;

  • twardy ser himalajski.

Gryzaki wykonane z suszonej i prasowanej skóry zwierzęcej (z ang. rawhide) - wybrane przykłady

  • „kości” płaskie wykonane z warstw sprasowanej, klejonej i odpowiednio formowanej skóry;

  • „kości” wiązane wykonane z pociętych i odpowiednio złożonych arkuszy skóry, których końce są wiązane w węzły;

  • gryzaki w kształcie ringu - wykonane są z klejonej warstwowo skóry, która jest odpowiednio formowana;

  • gryzaki w kształcie „buta” wykonane są z pociętych arkuszy skóry, która jest odpowiednio wycinana, spajana i formowana;

  • ruloniki - pocięta w pasy różnej szerokości skóra, która jest zwijana;

  • obwarzanki - pocięta w pasy różnej szerokości skóra, która jest pleciona, zwijana i formowana w odpowiedni kształt;

  • pałeczki - drobne kawałki pociętej skóry, które są łączone za pomocą spoiwa, formowane w rulony i cięte na odp. długość.

To oczywiście tylko wycinek z asortymentu dostępnego na rynku zoologicznym. Większość z ww. produktów może być jeszcze prażonych i/lub pieczonych i/lub wędzonych. Dodatkowo mogą być one aromatyzowane różnymi substancjami w celu nadania produktowi określonego smaku i/lub zapachu, co dodatkowo jeszcze podbija atrakcyjność takiego produktu dla psa. Ponadto część z tych produktów może być barwiona. To już jednak zabieg zrobiony pod opiekuna psa - potencjalnego kupca - bowiem u psów kolor i zmysł wzorku w wyborze odgrywają drugorzędną rolę.

Gryzaki wykonane z produktów pochodzenia roślinnego (wegetariańskie)

Na rynek zoologiczny coraz śmielej wkraczają również gryzaki wegetariańskie, czyli takie, które w całości zostały wykonane z produktów roślinnych. Najczęściej do ich produkcji używane są produkty wysokoskrobiowe na przykład: słodkie ziemniaki (bataty), groszek zielony, buraki czerwone, marchew, dynia i inne warzywa, a także stosowane są różnorodne dodatki na przykład w postaci wybranych ziół, wodorostów, nasion. Całość jest spajana przy pomocy wybranych spoiw. Dzięki określonemu procesowi produkcyjnemu gryzaki wegetariańskie dostępne są w różnych rozmiarach i często bardzo wymyślnych kształtach.

Gryzaki stomatologiczne

To oddzielna kategoria gryzaków przetworzonych (nadal jadalnych) o różnorodnych kształtach, które wykonane są z odpowiednio dobranych naturalnych produktów pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego. Gryzaki dentystyczne dodatkowo uzupełnione są o aktywne składniki (z założenia dodatki te powinny być nieszkodliwe dla psów), które mają spełniać określoną rolę tj. usuwanie płytki nazębnej i kamienia nazębnego oraz promowanie świeżego oddechu. Aby to było możliwe, stosowane dodatki muszą charakteryzować się różnymi właściwościami np. ściernymi, przeciwbakteryjnymi, opóźniającymi powstawanie osadów, odświeżającymi oddech. Gryzaki stomatologiczne zwykle produkowane są w kształtach, które w trakcie żucia promują usuwanie osadów nazębnych i kamienia nazębnego. Typowe gryzaki stomatologiczne powinny posiadać określone atesty i badania potwierdzające ich skuteczność w tej kwestii. Jeśli pies ma tendencję do odkładania kamienia, a jego zęby nie są myte regularnie, to tego typu gryzaki mogą być pomysłem na połączenie przyjemnego z pożytecznym.

Po co psu gryzaki naturalne pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego?

  • urozmaicenie diety;

  • źródło dodatkowych wartości odżywczych;

  • składowa szkolenia, wychowania, socjalizacji, adaptacji do nowych sytuacji i terapii lęków (motywator/nagroda);

  • funkcja profilaktyczna (czyszczenie zębów, świeży oddech, nauka gryzienia pokarmu, wzmacnianie mięśni żuchwy i szczęki);

  • źródło rozrywki;

  • sposób na zaspokojenie naturalnych potrzeb psa (gryzienie, podgryzanie, szarpanie, żucie, lizanie, ssanie);

  • pomysł na zajęcie psa.

Stosowanie gryzaków u psów karmionych w sposób naturalny (gotowe jedzenie) i mokrymi karmami przemysłowymi ma swoje realne uzasadnienie. Tego typu (miękkie) pożywienie w zasadzie nie zapewnia psu możliwości odpowiedniego gryzienia. Nie daje więc możliwości naturalnego usunięcia osadów i kamienia nazębnego gromadzącego się na zębach. Podawanie gryzaków może zatem przeciwdziałać temu problemowi, ponadto daje psu możliwość nauki poprawnego gryzienia oraz umożliwia ćwiczenie ruchów żuchwy i języka, a także promuje rozwój i utrzymanie w dobrej kondycji mięśni okalających żuchwę i szczękę górną.

 

Bezpieczeństwo

Gryzaki mają zwolenników jak i zagorzałych przeciwników. Prawdopodobnie na ich temat słyszeliście wiele sprzecznych opinii. Większość psów uwielbia gryzaki naturalne. I w zasadzie trudno się im dziwić. Gryzaki wykonane z produktów pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego, zarówno ze względu na walory smakowe jak i zapachowe są dla psów atrakcyjnym produktem.

Przeciwnicy twierdzą, że gryzaki mogą być szkodliwe dla psów. Wg nich jakość tych produktów jest mocno dyskusyjna. Ponadto ich podawanie psom może skutkować niestrawnością i/lub zadławieniem i/lub zaczopowaniem przełyku, żołądka, bądź jelit. A jak jest naprawdę? Czy gryzaki pochodzenia naturalnego są bezpieczne dla psów, czy też może jedynie stanowią wysublimowaną, „smakowitą” pułapkę śmierci? Krótka odpowiedź dotycząca ich bezpieczeństwa brzmi: „to zależy”. Cóż, od czego to zależy? Okazuje się, że bezpieczeństwo podawania psu gryzaków naturalnych zależy od wielu czynników, a wśród nich m.in. od:

  • jakości produktów, z których zostały wykonane;

  • składu (doboru produktów z jakich zostały wykonane);

  • zachowania wysokich standardów produkcji;

  • zachowania wysokich standardów przechowywania;

  • odpowiedniego doboru gryzaka do realnych potrzeb i możliwości psa;

  • osobniczych cech psa (sposób gryzienia, tendencja do połykania dużych kęsów, zdrowotność, w tym alergie).

Stanowczo odradzamy podawanie psu gryzaków wykonanych z ciętych na mniejsze kawałki kości nośnych wchodzących w skład aparatu ruchu dużych zwierząt (surowych wypełnionych szpikiem, przetworzonych pustych w środku lub wypełnionych nadzieniem). Dlaczego? Mimo ostrzeżeń nagminnie zdarza się, że opiekunowie psów źle dobierają rozmiar takiej kości do wielkości i szerokości żuchwy psa. W rezultacie często dochodzi do zaklinowania żuchwy w takiej kości. Jej usunięcie zwykle możliwe jest dopiero w gabinecie weterynaryjnym!!!

 

Wartość odżywcza

Gryzak - produkt kojarzący się zwykle z zabawą, traktowany jako sposób na zajęcie czymś zwierzęcia, przez wiele osób w ogóle nie jest utożsamiany ze źródłem jakichkolwiek wartości odżywczych. W zasadzie trudno się dziwić, że tak właśnie są postrzegane gryzaki, bowiem z założenia ich funkcja jest inna, niż typowej żywności i nie są one wytwarzane z myślą o dostarczaniu zwierzęciu składników odżywczych. Nie mniej jednak należy pamiętać, że gryzaki są traktowane jako produktami żywnościowe o charakterze uzupełniającym, które wykonywane są z naturalnych surowców pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego) i już tylko z tego względu będą psu dostarczały określonych wartości odżywczych.

Nie ma co ukrywać, jakość składników wykorzystanych do produkcji gryzaków, proces przetwórczy (obróbka składników, długotrwałe suszenie, obróbka termiczna, sztuczne dodatki), a także samo przechowywanie będą miały znaczący wpływ na wartość tych składników! Nie trudno się domyślić, że czym bardziej przetworzony produkt, który zostanie poddany wymyślnej produkcji, tym bardziej jego wartość odżywcza będzie spadać. Co można znaleźć w gryzakach? W gryzakach wyprodukowanych z produktów pochodzenia zwierzęcego pierwsze skrzypce będzie grał tandem: tłuszcz i białko, ponadto można w nich znaleźć śladowe ilości różnych minerałów i witamin. Gryzaki pochodzenia roślinnego dodatkowo jeszcze stanowić będą źródło węglowodanów. Natomiast gryzaki mieszane - wykonane z produktów pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego zawierać będą całą ww. gamę składników odżywczych.

Wspomnieliśmy już o wartości składników odżywczych obecnych w gryzakach. Ze względu na pochodzenie i proces przetwórczy zwykle jest ona mierna. Gryzaki pochodzenia zwierzęcego oczywiście mogą cechować się dużą zawartością białka. Radzimy jednak nie popadać w euforię, bowiem w większości przypadków (z pominięciem gryzaków wykonanych z mięsa i podrobów) jest to niepełnowartościowe białko o obniżonej strawności. Minerały i witaminy (o ile gryzaki nie są o nie celowo wzbogacone) również stanowią śladowe ilości w takim produkcie. Jednak jest jeden element, na który należy zwrócić uwagę. Co to? Kaloryczność gryzaków. Tak, wiele gotowych gryzaków pochodzenia zwierzęcego odznacza się dużą kalorycznością, dlatego też taki produkt powinien być wliczony w dzienną rację żywieniową psa. Dla przykładu podamy, że suszone i dodatkowo wędzone ucho świni może dostarczać około 180 kalorii, a przykładowy gryzak dla psów dużych wykonany ze skóry wołowej Busy Roll Hide firmy Purina dostarcza aż 258 kalorii. Spożycie kalorii z gryzaków nie powinno przekraczać 10% całkowitego dziennego zapotrzebowania psa na kalorie. Podając psu gryzaki należy to mieć na uwadze i jednocześnie trzeba odpowiednio zmniejszyć dzienną rację żywieniową.

Czy istnieje ryzyko związane z podawaniem psom gryzaków naturalnych?


Biorąc pod uwagę ilość gryzaków naturalnych spożywanych przez psy każdego roku, ryzyko jest stosunkowo niewielkie. Nie mniej jednak istnieje i nie należy go ignorować. Zawsze należy rozważyć ryzyko i korzyści związane z podawaniem psu gryzaków.


Oto najczęstsze zagrożenia związane z podawaniem psu gryzaków naturalnych wykonanych z produktów zwierzęcych:

  • zatrucie;

  • podrażnienie układu trawiennego;

  • niestrawność;

  • zadławienie (niedrożność układu oddechowego);

  • zaczopowanie (niedrożność układu pokarmowego w obrębie przełyku, żołądka, jelita cienkiego oraz jelita grubego);

  • złamania zębów;

  • wbicie i utkwienie ostrego kawałka gryzaka między zębami;

  • zranienia dziąseł, języka i/lub podniebienia;

  • perforacja przewodu pokarmowego;

  • zaklinowanie się gryzaka w żuchwie (źle dobrane rozmiarowo gryzaki, głównie kawałki kości nośnych kończyn dużych zwierząt);

  • wymioty;

  • biegunka;

  • alergia (nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego organizmu na obecne w gryzaku substancje zwane alergenami);

  • w przypadku psów długowłosych (oklejenie resztkami produktu sierści, głównie gryzaki ze skóry prasowanej).

Jeśli chodzi o gryzaki wykonane z produktów pochodzenia roślinnego to z reguły są one znacznie miększe, niż większość gryzaków pochodzenia zwierzęcego, toteż złamania zębów i zranienia dziąseł na takich wyrobach należą do rzadkości. Ponadto sposób ich produkcji i skład sprawia, że nawet po połknięciu większego kawałka psi organizm nie powinien mieć problemu ze strawieniem takiego produktu. Zaczopowanie układu pokarmowego nie powinno więc się psu przydarzyć. Tego typu produkty w trakcie gryzienia nie rozpadają się na ostre kawałki, dlatego też ryzyko zranienia również jest niewielkie. Nadal jednak podając psu tego typu gryzaki należy mieć na uwadze, że może mu grozić:

  • zatrucie;

  • podrażnienie układu trawiennego;

  • niestrawność;

  • zadławienie (niedrożność układu oddechowego);

  • wymioty;

  • biegunka;

  • alergia (nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego organizmu na obecne w gryzaku substancje zwane alergenami);

  • w przypadku psów długowłosych (oklejenie resztkami produktu sierści).

Jak można zwiększyć bezpieczeństwo gryzienia gryzaków naturalnych przez psa?

  • zanim zaczniesz podawać psu gryzaki, skonsultuj ten pomysł z weterynarzem/dietetykiem zwierzęcym;

  • dobierz rodzaj, wielkość i kształt gryzaka do wieku, wielkości i możliwości psa;

  • wprowadzaj gryzaki pojedynczo i sprawdzaj jak reaguje układ pokarmowy psa na dany rodzaj gryzaka;

  • zawsze nadzoruj psa, gdy żuje gryzak;

  • odizoluj psa od innych zwierząt, aby mógł w pełni zrelaksować się podczas żucia gryzaka;

  • nie pozwalaj psu zjadać gryzaków w całości, a ostre, bądź małe i rozmięknięte kawałki odbieraj;

  • oferuj psu różne rodzaje gryzaków, ale tylko wtedy, gdy możesz nadzorować i obserwować, jak pies radzi sobie z żuciem gryzaka. Odpowiedz sobie na pytania: Czy pies wykazuje tendencję do połykania dużych kęsów? Czy w trakcie połykania zaczyna się krztusić lub dusić? Jeśli tak, natychmiast zabierz gryzak i przedyskutuj ze swoim weterynarzem/dietetykiem zwierzęcym możliwość podawania innych gryzaków naturalnych, bądź alternatywnych gryzaków sztucznych - zabawek;

  • obserwuj swojego psa i zwracaj uwagę na wszystkie niepokojące objawy takie, jak:

    • zadławienie;

    • odruch wymiotny;

    • wymioty;

    • ślinienie;

    • częste przełykanie;

    • częste odbijanie;

    • biegunka;

    • zatwardzenie;

    • zatrzymanie gazów;

    • wzdęty brzuch;

    • gorączka;

    • odmowa jedzenia;

    • objawy bólu;

    • nietypowe zachowanie;

    • apatia.

    W razie zaobserwowania jakichkolwiek niepokojących objawów, natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Naturalne zamienniki gryzaków dostępnych w sklepach

 

Kontrowersje z podawaniem psu gryzaków dostępnych na rynku zoologicznym są duże i oponentom w temacie trudno się dziwić. Mimo iż wyprodukowane są z produktów pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego, to określenie wielu z nich „produktem naturalnym” często dalekie jest od wyobrażenia produktu, który powinien wkomponować się w tą definicję. Dlatego warto zadać pytanie: czy istnieją jakieś alternatywy dla tych gotowców? Tak się składa, że tak. Z zasady to co rzeczywiście naturalne i najprostsze jest najgenialniejsze. Przed erą sklepów zoologicznych właściciele psów też musieli sobie jakoś radzić.

 

Kilka dekad temu sporą popularnością cieszyła się zwykła marchewka. Może nie jest ona aż tak twarda jak gotowe gryzaki, ale nadal może spełniać funkcję gryzaka! To niskokaloryczny, zdrowy, naturalny i bardzo tani pomysł na gryzak dla psa. Ponadto zjedzona dostarczy psu wartości odżywczych i nie będzie stanowiła dla jego układu pokarmowego żadnego zagrożenia.

 

Ale marchewka to nie wszystko, bowiem można też pomyśleć o samodzielnym przygotowaniu pewnych wersji gotowych gryzaków. Zamiast kupować suszone i/lub wędzone ww. uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego można je nabyć w stanie surowym i odpowiednio przygotować w domowych warunkach. Tak, wystarczy jedynie sprawny piekarnik i/lub dehydrator (suszarka do warzyw, ziół, owoców, grzybów i mięsa). Tak przygotowany gryzak będzie o wiele zdrowszą wersją tego dostępnego w sklepie. Przede wszystkim taki gryzak będzie pozbawiony wszelkich dodatków, które stosowane są w procesie produkcyjnym!

 

Zdrowym, odżywczym i bezpiecznym gryzakiem dla psa będzie również suszone mięso, podroby i ryby. Tego typu gryzaki również można przygotować w domu za pomocą piekarnika, bądź dehydratora. Własnoręcznie wykonanym gryzakom można też nadawać wymyślne kształty. Wszystko zależy od własnej pomysłowości. Na przykład szersze paski mięsa wołowego można spleść w warkocz i w takiej formie ususzyć. Zwiększy to trudność zjedzenia takiego gryzaka i wydłuży czas zabawy nim. Innym pomysłem wartym rozważenia jest na przykład przygotowanie kiełbasek, które też wystarczy ususzyć.

 

Na koniec pozostają do omówienia naturalne kości. Tak, kości to też bardzo kontrowersyjny temat. Przed erą przemysłowo produkowanych gryzaków to w zasadzie duże kości (na równi z wyżej omówioną marchewką) urozmaicały życie psom. Fakt, duża kość może na wiele godzin zająć psa. Nie mniej jednak należy zdawać sobie sprawę z faktu, że podawanie psom surowych kości (bo jeśli już, to tylko takie wchodzą w grę) we współczesnym świecie zdominowanym przez karmienie psów przemysłowymi karmami suchymi i/lub wilgotnymi wcale nie jest taką prostą sprawą i wiąże się z różnymi niebezpieczeństwami. Z własnego doświadczenia odradzamy podawanie kości psom, które nie są prowadzone na naturalnej diecie typu B.A.R.F. Więcej TUTAJ.

 

Alternatywa dla gryzaków naturalnych?

 

Nie wszystkie psy mogą dostawać gryzaki naturalne wyprodukowane z produktów zwierzęcych i/lub roślinnych (kupne, bądź przygotowane w domu). Najczęściej przeciwwskazaniem jest alergia, nietolerancja pokarmowa, duża wrażliwość układu pokarmowego, łapczywe połykanie dużych kęsów, słaby stan uzębienia, a także niektóre choroby (w tym również nadwaga i tendencja do tycia). Takim zwierzętom można spróbować podawać alternatywne gryzaki, które powinny zaspokoić ich naturalne potrzeby gryzienia, podgryzania, szarpania, żucia, lizania i ssania. Porozmawiaj ze swoim weterynarzem, dietetykiem zwierzęcym lub wykwalifikowanym sprzedawcą w sklepie zoologicznym. Podaj rasę, wiek i wielkość psa, a także opisz kondycję zdrowotną, osobowość i potrzeby zwierzaka, aby dowiedzieć się, który rodzaj gryzaków będzie dla niego najodpowiedniejszy.

 

Rynek zoologiczny oferuje różnego rodzaju gryzaki wykonane z bardzo twardych materiałów (np. guma). Ponadto wiele z takich gryzaków jest aromatyzowane (np. smakiem mięsa, bądź bekonu) i/lub posiada konstrukcję, która umożliwia wypełnienie ich wnętrza różnorodnymi przysmakami, co dodatkowo może uatrakcyjnić zabawę takim gryzakiem, zająć psa na dłużej i zaspokoić jego naturalne potrzeby. Niektóre są tak skonstruowane, by ich kształt przyczyniał się do mechanicznego usuwania osadów i kamienia nazębnego.

 

Oprócz nich na rynku dostępne są również gryzaki, które również można zaliczyć do tych pochodzenia naturalnego, aczkolwiek tego typu gryzaki wykonane są z produktów niejadalnych. Do takich gryzaków należą na przykład zabawki wyprodukowane z twardego drewna lub korzeni, a także zyskujące coraz to większą popularność gryzaki wykonane z odpowiednio spreparowanej bulwy korzeniowej krzewu o nazwie wrzosiec drzewiasty, które znane są pod nazwą handlową Torgas®.

 

Co do samego wyboru gryzaka, zasady obowiązują podobne do tych wyżej już opisanych.

 

Jakość

 

Nabywając gryzaki należy przede wszystkim zwrócić uwagę na ich jakość. Cóż, gryzak, gryzakowi nierówny.... W sklepach dostępne są gryzaki o różnorodnych kształtach, które wykonane są z różnych produktów pochodzenia zwierzęcego i/lub pochodzenia roślinnego. Wyprodukowane w Polsce jak i innych krajach. Wybierając produkt należy zwrócić uwagę na jego jakość, która bez wątpienia powiązana jest z bezpieczeństwem podawania psu takiego produktu. 

  • poszukiwania ukierunkuj na produkty wykonane na terenie UE, Skandynawii lub Ameryki Północnej;

  • nabywaj produkty wykonane z naturalnych składników;

  • kieruj się zasadą - czym prościej, tym przejrzyściej i lepiej;

  • kupuj jedynie produkty w oryginalnych opakowaniach;

  • zakupy rób w renomowanych i sprawdzonych miejscach;

  • sprawdzaj producenta, datę produkcji i przydatności do spożycia;

  • czytaj dokładnie skład produktu, unikaj tych ze sztucznymi konserwantami, barwnikami, aromatami i innymi dodatkami;

  • przechowuj produkt zgodnie z zaleceniami producenta;

  • odpakowuj produkt tuż przed podaniem psu;

  • nie przechowuj gryzaków, które były żute przez psa są brudne i nie cieszą się już jego dalszym zainteresowaniem.

Gryzaki wykonane z prasowanej skóry zwierzęcej (z ang. rawhide) hit czy niebezpieczny dla zdrowia psów kit?

 

Do najpopularniejszych gryzaków, które są najlepiej na rynku polskim rozpoznawalne, wciąż należą: „kości” wykonane z prasowanej i klejonej warstwowo skóry oraz „kości” wykonane z pociętych arkuszy skóry, której końce wiązane są w węzły. To z nimi związanych jest najwięcej kontrowersji i dlatego też to im chcielibyśmy poświęcić nieco więcej uwagi. Od razu trzeba wyjaśnić, że słowo „kość” należy w tym przypadku traktować umownie, bowiem gryzaki te nie mają z kośćmi nic wspólnego! Są wykonane z wewnętrznej warstwy (tzw. dwoiny) skóry zazwyczaj wołowej/cielęcej, rzadziej wieprzowej lub końskiej.

Skóra jest surowcem służącym do wytwarzania różnych produktów, dla których często jest najważniejszym materiałem wyjściowym. Przetwarzanie skór generuje również produkty uboczne, które znajdują rynek zbytu w kilku sektorach przemysłu, takich jak: produkcja karmy dla zwierząt domowych i gospodarskich, przemysł chemiczny, w tym chemikalia używane w fotografii i kosmetyce oraz nawozy.

Należy wiedzieć, że skóry wykorzystywane do wytwarzania gryzaków stanowią produkt uboczny przemysłu garbarskiego, a nie spożywczego. To z pewnością dla wielu osób zaskakująca informacja, ale skóry wprost z rzeźni trafiają do garbarni. Bardzo często główne ośrodki hodowli zwierząt, z których pozyskiwane są skóry, znajdują się w zgoła odmiennych miejscach, niż główne ośrodki produkcji skór. Wynika z tego konieczność właściwego zabezpieczenia skór przed rozkładem na czas przechowywania i transportu.

Jeśli skóry będą krótkotrwale przechowywane, a sam transport będzie miał charakter lokalny, to na jego czas skóry mogą być zamrożone (najlepsza opcja). Zdecydowanie częściej jednak skóry są długo przechowywane, a i sam transport między różnymi krajami może zajmować tygodnie, dlatego też zazwyczaj skóry surowe sprzedawane są w stanie zasolenia (na mokro lub sucho), co ma je zabezpieczyć przed psuciem na czas transportu i przechowywania. Ogólnie rzecz biorąc, podczas zabezpieczania na przykład surowej skóry bydlęcej na czas transportu i przechowywania w Europie nie stosuje się środków biobójczych. W Europie stosowanie środków biobójczych jest zabronione. Niemniej jednak skóra importowana z Ameryki Południowej, Dalekiego Wschodu, Afryki i Indii nadal może być poddawana działaniu środków biobójczych, zabronionych już w UE.

W samej garbarni skóry poddawane są wieloetapowemu procesowi przetwórczemu. W pierwszej kolejności są moczone w wodzie. Moczenie umożliwia skórom ponowne wchłonięcie wody utraconej po oskórowaniu, w procesie solenia lub podczas transportu. Moczenie służy również do oczyszczenia skór ze wstępnych (powierzchownych) zanieczyszczeń. W trakcie moczenia skór w wodzie mogą również rozwinąć się bakterie gnilne, dlatego też często na tym etapie stosowane są biocydy (związki syntetyczne lub pochodzenia naturalnego o właściwościach repelencyjnych i bakteriostatycznych).

Kolejny etap to usuwanie ze skór włosia i wapnowanie skór. Zabieg ten ma na celu usunięcie włosia, naskórka i do pewnego stopnia białek fibrylarnych ze skór. Usunięcia włosia dokonuje się metodami chemicznymi i mechanicznymi. Materia keratynowa (włosy, cebulki włosów, naskórek) i tłuszcz są zwykle usuwane ze skór przy użyciu siarczków (NaHS lub Na₂S) i wapna. Alternatywą dla siarczków nieorganicznych są organiczne związki siarki, np. tiole czy tioglikolan sodu w połączeniu z mocnymi zasadami. Czasami dodawane są preparaty enzymatyczne w celu uzyskania lepszych wyników procesu.

Tak przygotowane skóry poddawane są mizdrowaniu. Mizdrowanie to proces mechaniczny, na który składa się wycinanie z wewnętrznej strony skóry tkanki innej niż skóra (tkanki łącznej, tłuszczu itp.). Skóry przesuwane są pomiędzy wałkami i obracającymi się spiralnymi ostrzami urządzenia zwanego mizdrownicą. Na potrzeby mizdrowania skóry nie stosuje się chemikaliów. Wykorzystane za to mogą być trociny, które ułatwiają uchwycenie śliskich skór i woda, która umożliwia spłukiwanie odpadów z mizdrowania.

W kolejnym etapie skóry poddawane są procesowi dwojenia. Celem dwojenia jest uzyskanie skór o ustalonej grubości. Na przykład skóra bydlęca jest zbyt gruba do wielu zastosowań, dlatego też w toku produkcji rozcina się ją (dwoi) na dwie warstwy: wierzchnią (skórę licową) o pożądanej grubości oraz pozostałość, czyli dwoinę. Skóra licowa przetwarzana jest w garbarni w dalszym toku produkcji, co ma ją finalnie ukształtować w gotowy produkt wykorzystywany przez różne gałęzie przemysłu do wyrobu ubrań, obuwia, galanterii, tapicerki, ozdób, biżuterii itd. Z kolei dwoina charakteryzuje się nie tylko innym wyglądem od skóry licowej, ale też i mniejszą odpornością mechaniczną. Może być ona, podobnie jak skóra licowa, dalej przetwarzana w garbarni i wykorzystana w przemyśle skórzanym. Bardzo często jednak traktowana jest jako surowiec odpadowy, który oczywiście jest znacznie tańszy od skóry licowej. To właśnie dwoina służy do wyrobu słynnych gryzaków „kości” dla psów! (nawiasem mówiąc z tej warstwy wytwarzany jest również kolagen, który jest przetwarzany między innymi w żelatynę, kosmetyki i klej, a ponadto odżywki białkowe i osłonki na wędliny).

Po procesie wapnowania obecność wapna lub innych zasad w skórze nie jest już konieczna. Proces odwapniania obejmuje stopniowe obniżanie pH (poprzez płukanie w świeżej wodzie lub słabymi roztworami kwasów, lub solami, np. chlorkiem amonu lub siarczanem amonu czy kwasem bornym) i zwiększenie temperatury wraz z usunięciem pozostałości po substancjach chemicznych i rozłożonych składników skóry. Odwapnione skóry powinny być niezwłocznie poddane dalszej obróbce, ponieważ od momentu usunięcia zasad może nastąpić namnażanie się bakterii gnilnych.

W momencie, gdy wewnętrzna warstwa (dwoiny) niegarbowanej skóry jest gotowa i ma być przeznaczona na produkcję gryzaków, czas przejść do etapu po garbarni. Skóry trafiają do specjalnego działu produkcji lub docelowego producenta. W toku produkcji skóry są ponownie przemywane, a niektóre z nich są dodatkowo chemicznie wybielane, najczęściej przy użyciu odpowiednio skoncentrowanego roztworu nadtlenku wodoru. Zabieg ten nadaje skórze określony kolor (biały) oraz przy okazji usuwa niepożądane zapachy (od razu dodamy, że dostępne w sklepach gryzaki białe zawdzięczają swój kolor właśnie zabiegowi wybielania, a nie obecności dodatku mineralnego w postaci wapnia, jak to niektórzy sprzedawcy przyzwyczaili się klientom objaśniać).

Wstępnie przygotowane arkusze skóry wybielonej lub w stanie „naturalnym” (brązowe) mogą być jeszcze „wzbogacone” o smak i/lub zapach i/lub kolor, w celu podniesienia atrakcyjności końcowego wyrobu. Oznacza to mniej więcej tyle, że na skóry mogą być naniesione  różnorodne substancje (naturalne, choć znacznie częściej syntetyczne) zawierające określone składniki, które nadadzą im pożądany kolor i/lub zapach i/lub smak. Tak przygotowane skóry są suszone. Istnieje wiele technik suszenia i niektóre z nich mogą być stosowane łącznie. Każda z możliwych do zastosowania technik w określony sposób wpływa na właściwości skóry.

Na koniec pozostaje nadanie skórze określonego kształtu. Aby to było możliwe, skóra musi być plastyczna, dlatego też stosuje się różne plastyfikatory (zmiękczacze), które mają za zadanie nadać jej takich właściwości. W celu zmiękczenia, rozciągnięcia i nadania kształtu skóra jest też prasowana, warstwowo klejona, rolowana, walcowana lub łączona za pomocą różnych spoiw i wytłaczana w gotowych formach nadających produktowi określony kształt.

Gryzaki z prasowanej skóry (z ang. rawhide) dostępne są w sklepach zoologicznych w szerokiej gamie kształtów - od najbardziej tradycyjnych tj. prasowanych „kości”, które powstają w procesie nakładania na siebie kolejnych warstw skóry i spajaniu ich w jedną całość spoiną (teoretycznie klejem wytworzonym na bazie kolagenu, a w rzeczywistości związek ten pozostaje słodką tajemnicą producenta) oraz „kości” wytworzonych z pociętych arkuszy skóry, której końce są wiązane w węzły, poprzez rurki, ruloniki, krążki, piłki i kulki, a na wyrafinowanych kształtach - warkoczach i bucikach - kończąc. Ponadto niektóre gryzaki mogą być wzbogacone o różnorodne dodatki i wkładki. Suszone skóry są oferowane również z glazurą słodową i minerałami. Istnieją także wersje skórzanych „kości” lub pałeczek z nadzieniem naturalnym (np. wypełnienie wykonane ze zmielonego żwacza, mięsa, podrobów). Suszone kostki, pałeczki i wyroby o innych kształtach mogą też być wzbogacane dodatkiem suszonych plastrów mięsa czy boczku (owijane są wokół bazowego produktu). Bez wątpienia różnego rodzaju wkładki i dodatki zwiększają smakowitość i atrakcyjność produktu.

Zwieńczeniem dzieła produkcyjnego jest opakowanie towaru. Drobne gryzaki często pakowane są przez producenta pojedynczo w zgrzewaną folię, co bez wątpienia chroni je przed zewnętrznymi szkodnikami i przedłuża ich trwałość. Gryzaki mogą też być pakowane w plastikowe woreczki strunowe, te jednak zapobiegają jedynie uwalnianiu wydzielanego przez nie zapachu. Na rynku dostępne są także tzw. mixy gryzaków, czyli kilka rodzajów gryzaków pakowane wspólnie, w jednym opakowaniu. Niektóre z gryzaków mogą być dostępne luzem. Należy jednak pamiętać, że tego typu produkty wciąż są podatne na psucie i mogą być zaatakowane przez szkodniki. Dlatego gryzaki dostępne luzem wymagają zastosowania dodatkowych składników (konserwanty) i procedur chroniących je przed zepsuciem się (transport, przechowywanie, ekspozycja w sklepie). Porządnie zapakowany gryzak powinien być zaopatrzony w etykietę informującą o zawartości, składzie, pochodzeniu, producencie, dacie wyprodukowania i dacie przydatności do spożycia.

Jak widać, proces produkcji, od oskórowania zwierzęcia do wytworzenia gryzaka ze skóry prasowanej jest dość długi i.... mimo iż przyjęło się, że tego typu produkty uważane są za wyrób „naturalny”, to z pewnością już zauważyliście, że do tej natury im bardzo daleko... Dodatkowym problemem może być kraj produkcji gryzaka. Tak., w przypadku jakości należy zwrócić uwagę na to, gdzie gryzak został wyprodukowany. Stosunkowo najmniej zastrzeżeń można mieć do gryzaków wyprodukowanych na terenie Unii Europejskiej, w Skandynawii czy w USA, bądź Kanadzie. W krajach UE, Skandynawii i Ameryki Północnej obowiązują określone przepisy, które muszą być przez producentów przestrzegane. Proces produkcji wyrobów dla zwierząt powinien podlegać kontroli, a każdy produkt (w tym gryzaki) przed dopuszczeniem do sprzedaży musi uzyskać atest. Gryzaki takie są droższe, ale ich cena jest uzasadniona.

Niestety, jak w każdej innej dziedzinie, taki i w sektorze zoologicznym rynek dosłownie zasypany jest importowanymi towarami z.... Azji, a dokładniej rzecz ujmując z Chin... Tak, na samo wyrażenie „made in China” większości zapali się czerwona lampka ostrzegawcza i... słusznie!!! Należy sobie uzmysłowić, że do produkcji gryzaków w Chinach mogą być wykorzystywane niektóre środki chemiczne, których zastosowanie w UE jest znacznie ograniczone lub zakazane!!!

Prowadzone na takich produktach testy odkryły szokująca prawdę. Niektóre z nich mogą zawierać całą tablicę Mendelejewa (ołów, arsen, rtęć), a także sole chromu, formaldehyd i inne toksyczne substancje chemiczne!!! Na takie gryzaki może być nawet nanoszona powłoka z tlenku tytanu, aby nadać im ładny, biały kolor. Ponadto wiele z takich produktów bywa zanieczyszczonych różnorodnymi chorobotwórczymi bakteriami, które stanowią zagrożenie dla zdrowia psa, ale też (a często przede wszystkim) dla jego opiekuna.

Ponadto standardy produkcji i obowiązujące normy mogą być zgoła odmienne (czytaj - gorsze)!!! W kraju tym ma być przede wszystkim tanio, szybko i dużo, a to nie idzie w parze z jakością!!! Mocno dyskusyjne (pod względem etyki) pozostaje również pochodzenie skór wykorzystywanych do wyrobu gryzaków w Chinach. Większość z nich pozyskiwana jest ze zwierząt z tzw. chowu CAFO. Innymi słowy rzecz ujmując, ich chów daleki jest od jakichkolwiek standardów - zwierzęta spędzają całe swoje życie na małej powierzchni, stłoczone i bez dostępu do dziennego światła. Ponadto co jakiś czas obiegają świat wstrząsające doniesienia, że do produkcji gryzaków z suszonej skóry prasowanej w krajach azjatyckich wykorzystywana jest nie tylko skóra wołowa, cielęca czy końska ale również... psia. To z pewnością okropna i trudna do zaakceptowania przez europejskich właścicieli psów wiadomość. Nie mniej jednak w wielu krajach azjatyckich tradycja jedzenia mięsa psiego przez ludzi sięga wielu wieków, a przerabiane samych skór psich na gryzaki dla psów może być całkiem prawdopodobne....

Gryzakom wyprodukowanym w Chinach i krajach podobnych mówimy stanowcze NIE!!! Kupując gryzaki trzeba zwrócić uwagę na jeszcze jeden myk stosowany przez przebiegłych producentów/dystrybutorów, dla których liczy się tylko zysk. Otóż opakowania niektórych gryzaków mogą sugerować, że zostały one wykonane na terenie UE, a w rzeczywistości kraj ich pochodzenia może być całkiem inny! Jak to możliwe? Należy mieć świadomość tego, że producent nie ma obowiązku umieszczać na opakowaniu kraju pochodzenia każdego ze składników, który zawiera produkt końcowy - oferowany do sprzedaży. Wystarczy, że producent skorzysta z półproduktów, które mogą pochodzić z różnych krajów i niejako złoży gryzak w swoim zakładzie produkcyjnym (np. sprowadzone z Chin gryzaki wyprodukowane z prasowanej skóry w kształcie kości owinie plastrem suszonego boczku wyprodukowanego w kraju europejskim). Taki gryzak "składak" będzie już opatrzony etykietką UE, mimo iż w rzeczywistości główny komponent wykorzystany do jego produkcji będzie pochodzić z Chin!!! Kolejna ważna sprawa, na którą chcielibyśmy wszystkich uczulić, to czytanie etykiet ze zrozumieniem. Na opakowaniu należy zawsze szukać informacji o producencie. Dość często zamiast niego, na opakowaniu można znaleźć informacje o dystrybutorze produktu. Producent, a dystrybutor to dwa różne podmioty!!! Dystrybutor może być z UE, zaś dystrybuowany przez niego towar może pochodzić z Chin...

5 powodów, by zrezygnować z podawania psom wyrobów ze skóry prasowanej (z ang. rawhide)

  1. wyroby z prasowanej skóry mogą być źródłem szkodliwych substancji chemicznych;

  2. wyroby słabej jakości (cienkie i bardzo suche) mogą znacznie częściej przyczyniać się do złamań zębów;

  3. ryzyko wystąpienia niedyspozycji żołądkowych, biegunek i/lub wymiotów po spożyciu tego typu produktów jest większe;

  4. duże kawałki połknięte w całości są niestrawne, a pod wpływem soków trawiennych jedynie zwiększają swoją objętość. Rozmiękczona i kleista struktura skóry wykazuje skłonność do przyklejania się do ścian przewodu pokarmowego, co skutkować może różnego rodzaju dolegliwościami. Ponadto duże kawałki mogą powodować zaczopowanie przewodu pokarmowego, bądź zadławienie, które w skrajnych przypadkach może skończyć się śmiercią zwierzęcia;

  5. żuta skóra pod wpływem śliny bardzo szybko wilgotnieje i rozmięka, co sprawia, że gryzak traci swoje pierwotne właściwości.

Jak zminimalizować ryzyko zakupu gryzaka wyprodukowanego w Chinach i krajach o podobnych standardach?

  • nabywaj gryzaki w renomowanych miejscach, gdzie prowadzi się sprzedaż produktów dla zwierząt domowych;

  • kupuj gryzaki wyprodukowane w krajach, gdzie obowiązują odpowiednie standardy, nadzór nad produkcją nie jest fikcją, a atesty są wymagane (kraje UE, Skandynawia, USA, Kanada);

  • czytaj ze zrozumieniem informacje umieszczone na opakowaniu, weryfikuj dane (producent, kraj pochodzenia, skład);

  • unikaj nabywania produktów sprzedawanych luzem (bez opakowania) - brak opakowania uniemożliwia weryfikację produktu;

  • jeśli mimo zastosowania powyższych wytycznych nadal masz mieszane uczucia - odstąp od zakupu takiego produktu.

Podsumowanie

 

Jadalne gryzaki stworzone z myślą o psach to nie samo zło, ale tylko i wyłącznie pod warunkiem, że będą to produkty bezpieczne. Pod pojęciem bezpieczne rozumiemy przede wszystkim jakość wykonania, odpowiedni dobór gryzaka do potrzeb i możliwości psa oraz rozsądne podawanie gryzaka psu. Nie ma co ukrywać, bezpieczeństwo w dużej mierze zależy od posiadania odpowiedniej wiedzy przez opiekuna psa i skutecznego z niej korzystania. My zachęcamy do poszukiwania takich wyrobów, które nie tylko w teorii, ale również w praktyce można wpisać w definicję produktu naturalnego. Gryzaki takie powinny być wyprodukowane z naturalnych składników z wykorzystaniem ekologicznych i przyjaznych metod, bez stosowania sztucznych barwników, konserwantów, substancji smakowych i zapachowych. Ich proces produkcji powinien gwarantować zachowanie w produkcie rzeczywistych wartości odżywczych, naturalnych walorów smakowych i zapachowych. Zachęcamy również do wykonywania gryzaków we własnym zakresie. To najbezpieczniejsza i najzdrowsza forma gryzaka, jaką możesz zaserwować swojemu psu. Zdecydowanie odradzamy kupno wysoko przetworzonych produktów (wybielanych, barwionych, aromatyzowanych i konserwowanych sztucznymi substancjami), a zwłaszcza gryzaków wykonanych z prasowanej skóry zwierzęcej wykonanych poza UE, Skandynawią czy Ameryką Północną. Decydując się na podawanie psu gryzaków musisz być świadomy plusów i minusów wynikających z takiego postępowania.

Redakcja Świata Czarnego Teriera

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768