O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Dieta B.A.R.F. - Biologically Appropriate Raw Food („Biologicznie Odpowiednie Surowe Jedzenie”)

 

Wprowadzenie

Słowo BARF jest angielskim skrótem określenia Biologically Appropriate Raw Food (
„Biologicznie Odpowiednie Surowe Jedzenie”) lub też Bones And Raw Food („Kości i Surowe Jedzenie”). Inne terminy, określające ten sposób karmienia zwierząt, to dieta ewolucyjna, dieta naturalna lub dieta dopasowana do gatunku.

 

Dieta BARF została przygotowana na podstawie wieloletnich badań nad odżywianiem się zwierząt w trakcie procesu ewolucji. Za jej twórcę uważa się australijskiego naukowca, dr Iana Billinghursta. Po 10 latach obserwacji dr Ian Billinghurst wydał swoją pierwszą książkę (1993 rok): „Give your dog bone” („Daj swojemu psu kość”), a następnie „Growth your pups with bones” („Odchowaj swoje szczenięta na kościach”) i w końcu „The B.A.R.F. Diet” („Dieta B.A.R.F.”).

 

Bazą wyjściową dla opracowania diety B.A.R.F. była teza, że każde zwierze potrzebuje diety biologicznie odpowiedniej dla danego gatunku. Optymalna dieta oznacza bowiem zdrowie, prawidłowy rozwój do granic genetycznych możliwości, a także zdrowe potomstwo, dobrze przystosowane do środowiska. Dobre żywienie pozwala zwierzętom maksymalnie wykorzystać ich potencjał, jak również zachować energię do późnej starości.

 

Dieta B.A.R.F. maksymalnie naśladuje dietę naturalną psich przodków poprzez wykorzystanie odpowiedniego pokarmu. Taką dietą naturalną był pokarm wyłącznie surowy, dlatego cały ich metabolizm był nastawiony na takie właśnie surowe jedzenie. Dzisiejsze psy niczym się pod tym względem nie różnią i dlatego ich dietą optymalną również jest surowe jedzenie. Karmienie surowym jedzeniem pozwala dostarczać zwierzętom najświeższych składników odżywczych: białka, tłuszczy, witamin i minerałów.

 

Dieta B.A.R.F. nie zawiera szkodliwych dodatków, konserwantów i produktów zbożowych. Zboże nie jest biologicznie odpowiednie dla psów - wraz z innymi pokarmami wysokoskrobiowymi prowadzi natomiast do licznych chorób zwyrodnieniowych. Zboża mogą ponadto zmieniać poziom cukru, destabilizując w ten sposób poziom insuliny. Świeże, surowe owoce i warzywa dostarczają psom węglowodanów, a mięso - najlepszych protein. Surowe tusze zwierzęce oraz warzywa dostarczają ponadto NNKT. Surowy pokarm dostarcza również witamin, enzymów oraz składników odżywczych, związków pochodzenia roślinnego, przeciwutleniaczy i bakterii, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witaminy i minerały wspomagają prawidłowy rozwój, zdrowie i rozród, wzmacniają odporność na choroby i oczyszczają z toksyn. Kontrowersyjnym aspektem diety B.A.R.F. jest jedzenie przez psa surowych kości - jednak należy nadmienić, że w diecie B.A.R.F. podaje się mięsne kości, których podanie (zawsze pod kontrolą właściciela, aby zapobiec zadławieniu przez zbyt szybkie łykanie) jest stosunkowo bezpieczne i dostarcza wielu niezbędnych składników odżywczych.

Korzyści płynące z karmienia dietą B.A.R.F.

Dieta B.A.R.F. jest dietą, która może być stosowana w żywieniu psów o różnorodnych wymaganiach - zarówno szczeniąt, jak i dorosłych, a nawet zwierząt starszych, karmionych wcześniej zupełnie innym jedzeniem. Jednym z pierwszych efektów karmienia surowym jedzeniem jest większa radość życia, jaką zacznie wykazywać pies. Ponadto zwierzęta karmione taką dietą wykazują się lepszym stanem zdrowia niż te, karmione jedzeniem gotowanym, a przede wszystkim przetworzonym. Inne korzyści:

  • świeższy oddech, mniej kamienia nazębnego i czystsze zęby;

  • zdrowsza skóra, gęstsza i bardziej lśniąca oraz odpowiednio wybarwiona sierść;

  • zwierzę traci niepotrzebny tłuszcz i zyskuje pożądaną masę mięśniową. Poprawia się jego metabolizm, aktywność i wygląd;

  • kości obecne w diecie powodują powstawanie zwartych stolców o mniejszej objętości i mniej intensywnym zapachu;

  • starsze psy odzyskują sprawność, mniej dokuczają im problemy ze stawami i choroby zwyrodnieniowe.

Założenia diety B.A.R.F.

 

Chyba każdy się z nami zgodzi, że pies domowy, jako udomowiony potomek wilka, wykazuje podobne do niego preferencje żywieniowe, czyli jest zwierzęciem mięsożernym, jednak nie jest on aż tak zależny od mięsa, jak chociażby kot. Biorąc pod uwagę proces udomowienia i ewolucyjne zmiany, współczesnego psa możemy przysposobić do grupy fakultatywnych mięsożerców. Niestety, braki podstawowej wiedzy z historii ewolucji psa oraz terminologii sprawiają, że pojęcie to jest często mylnie szeregowane i mocno nadinterpretowane. Wiele opracowań z dziedziny dietetyki i żywienia psa podaje tak skrajne zalecenia, że przecięty właściciel po przeczytaniu kilku pozycji, zamiast uzyskać odpowiedzi na swoje pytania, tylko dokłada kolejne, do i tak już długiej listy.

 

Co zatem powinniśmy rozumieć pod pojęciem „mięsożerca” i „fakultatywny mięsożerca” w odniesieniu do żywienia psów? Wśród ssaków mięsożerca (zoofag), to zwierzę reprezentujące taki gatunek, który odżywia się tylko martwymi tkankami zwierzęcymi. W zależności od sposobu życia ssaki mięsożerne mogą wieść żywot drapieżnika (w celu zdobycia pożywienia polują na wybrane gatunki, uśmiercają je i żywią się ich tkankami) lub padlinożercy (ich pożywienie stanowi padlina, czyli znalezione zwłoki zwierząt, często padłych ze starości lub innej przyczyny, a także będących pozostałością po uczcie drapieżników). Z kolei fakultatywny mięsożerca to zwierzę, w którego jadłospisie dominuje pożywienie pochodzenia zwierzęcego, aczkolwiek jest ono zdolne jednocześnie pobierać i przyswajać niewielkie ilości pożywienia pochodzenia roślinnego.

 

Większość właścicieli psów myśli, że karmienie zwierząt to bardzo skomplikowana sprawa. W rzeczywistości każdy może przygotować zdrową dietę w oparciu o podstawową wiedzę o rodzajach pokarmu i o tezę, że dieta B.A.R.F. powinna maksymalnie naśladować dietę dzikich przodków psa.

Psia dieta B.A.R.F. dorosłego psa powinna składać się z:

  • surowego mięsa i kości - około 60% (w tym udział kości około 10%);

  • podrobów - około 10%;

  • dobrej jakości warzyw i owoców - około 20% (w tym 15% warzyw i 5% owoców);

  • dodatków - około 10%.

Powyższe wytyczne są oczywiście orientacyjne i mogą podlegać drobnym modyfikacjom, które warunkowane są indywidualnymi potrzebami danego zwierzęcia. Udział kości może wzrastać przy szczególnych potrzebach, Na przykład u szczeniąt może on wynosić 15-25%. Procentowy udział kości w diecie psów dorosłych również może wahać się w granicach 10-15%. Jeśli w diecie nie są podawane dodatki lub są podawane w znikomej ilości to o wolne procenty należy zwiększyć w diecie udział mięsa.

 

Należy pamiętać, że pies zdrowy to pies szczupły, a także, że dzienna porcja jedzenia powinna zależeć od indywidualnych potrzeb psa, jego aktywności, kondycji i metabolizmu. Dzienna racja żywieniowa:

  • dorosły pies powinien dostawać dziennie 2-3% swojej masy ciała;

  • u szczeniąt dzienna racja żywieniowa powinna wynosić do 10% masy ciała, rozłożone na 3-4 posiłki.

Zdrowe żywienie dietą B.A.R.F. jest jak najbardziej zbliżone do diety naturalnej, tj. jest przede wszystkim dietą zróżnicowaną. Dzięki niej zwierzęta otrzymują większą ilość różnorodnych składników odżywczych, zmniejsza się również niebezpieczeństwo podania zbyt dużej ilości szkodliwego pokarmu, jednej konkretnej witaminy lub minerału.


Dzięki spożywaniu zróżnicowanego jedzenia pies potrzebuje mniej dodatków, przyswaja natomiast więcej różnorodnych białek, tłuszczy, witamin, minerałów i funkcjonalnych składników zawartych w świeżym pokarmie. Takie jedzenie jest zdrowsze i obniża ryzyko powstania różnorodnych chorób.


Podstawowe zasady karmienia dietą B.A.R.F.:

  • dieta psa musi być oparta o surowe mięso i mięsne kości z dodatkiem podrobów;

  • większość produktów stosowanych w diecie musi być surowa;

  • pokarm musi być maksymalnie zróżnicowany i naśladujący pożywienie psich przodków.

Typowa tygodniowa dieta B.A.R.F. składa się z mięsa, mięsnych kości i dodatku podrobów. Inne posiłki służą zbilansowaniu diety. Składają się przede wszystkim z warzyw i owoców i różnorodnych dodatków np. jaja, probiotyki, prebiotyki, zioła i inne dodatki funkcjonalne, które wspomagają dietę. Bilans diety osiągany jest poprzez cały program żywieniowy układany w systemie tygodniowym, a nie przez poszczególne posiłki.

 

Składniki żywieniowe

 

Nie ma oczywiście czegoś takiego jak idealna formuła pożywienia odpowiedniego dla wszystkich psów. Nawet w obrębie jednej rasy każdy pies będzie inny, i to co będzie smakowało i służyło jednemu, nie musi być odpowiednie dla drugiego. Warto jednak pamiętać, że optymalna dawka pokarmowa powinna zawierać właściwie zbilansowane składniki energetyczne, budulcowe, witaminy, minerały i inne substancje. Chcąc odpowiedzieć szczegółowo winniśmy wymienić:

  • białka;

  • tłuszcze i najważniejsze kwasy tłuszczowe;

  • minerały;

  • witaminy;

  • wodę;

  • i inne składniki (węglowodany, błonnik, związki ochraniające stawy, probiotyki i prebiotyki).

Na dokładkę musimy jeszcze pamiętać, że ich koncentracja i proporcje zmieniają się zależnie od:
  • rasy;
  • wieku;
  • wagi;
  • kondycji;
  • środowiska życia;
  • aktywności;
  • stanu fizjologicznego;
  • stanu zdrowia;
  • przebytych chorób.

Tak ilościowo, jak i jakościowo żywność powinna dostarczać psu produktów o pełnej wartości, pokrywającej jego dzienne zapotrzebowanie na minimum 36, a optymalnie na około 50 składników pokarmowych. Już po samej ilości wymienionych składników widać, że opracowanie prawidłowej diety naszego pupila wymaga wiedzy i może nastręczać wiele trudności. Na początek powinniśmy wiedzieć, co w diecie psa jest najistotniejsze i dlaczego. Po drugie winniśmy sobie uświadomić, że wrogiem numer jeden każdej diety jest długotrwała monotonia - czyli przygotowywanie posiłków składających się wciąż z jednych i tych samych produktów. Dlaczego? Sprawa jest dość prosta. Każdy pies jest indywidualną jednostką, która na poszczególnych etapach swojego życia będzie miała zmienne zapotrzebowanie na podstawowe składniki żywieniowe i nawet stosując się do rygorystycznych tabelek, wykazów, nakazów i zaleceń, bez uwzględnienia tego faktu, nie znajdziemy złotej recepty, na osiągnięcie pełnego sukcesu żywieniowego. Decydując się na żywienie psa dietą B.A.R.F. należy rozsądnie wprowadzać do psiego menu szeroki wachlarz dostępnych i zalecanych składników spożywczych. Zachowując różnorodność pozwalamy psiemu organizmowi czerpać korzyści z bogactwa składników zawartych w poszczególnych produktach. W ten sposób możemy minimalizować szansę wystąpienia w diecie stałego braku, niedoborów lub nadwyżek jakiegoś składnika pokarmowego.

 

Naturalnie każdy z nas chciałby, aby jego pies otrzymywał pokarm bazujący na produktach, które są w stanie zaspokoić jego potrzeby żywieniowe o te najważniejsze elementy. Nic więc dziwnego, że poszukujemy informacji o tym, które produkty są w nie bogate oraz wskazane w diecie B.A.R.F. dla psów i dlaczego.

 

Produkty żywieniowe diety B.A.R.F.

 

MIĘSO

Zgodnie z definicją „mięso” to nic innego jak tkanka mięśniowa uznana za zdatną do spożycia, wraz z przylegającymi do niej innymi tkankami tj. łączną, kostną i tłuszczową, a także wybrane narządy wewnętrzne (podroby i inne części ciała zwierząt nie wchodzące w skład tusz, półtusz i ćwierćtusz), która zostały pozyskane z planowo hodowanych różnych gatunków zwierząt lądowych i morskich, bądź też dziko żyjących różnych gatunków zwierząt lądowych i morskich w wyniku zamierzonego na nie polowania (ssaki, ptaki, ryby, gady, płazy i inne).

 

Tkanka mięśniowa, czyli inaczej mięso właściwe, to tkanka tworząca mięśnie zwierząt rzeźnych, u których stanowi około 40% lub więcej wagi ciała. Składa się ona z wydłużonych komórek mięśniowych zwanych włóknami mięśniowymi. W zależności od rodzaju mięśnia, włókna mięśniowe mogą być krótsze lub dłuższe.

 

Skład chemiczny mięsa uzależniony jest od wielu czynników. Do najważniejszych należą: gatunek, rasa, płeć, wiek, stopień utuczenia, stan zdrowia zwierzęcia oraz sposób odżywiania i utrzymania. W chudym mięsie występują następujące składniki (dane uśrednione): woda (70-75%), białka (ok. 18.5-23%), węglowodany (0.5-1.5%), tłuszcz mięśniowy (1-4%), azotowe i bezazotowe związki wyciągowe (1.5-2%), składniki mineralne, witaminy i enzymy (łącznie do 2%).

 

Mięso dostarcza:

  • białek, będących niezbędnym składnikiem diety;

  • tłuszczów;

  • wody;

  • witamin;

  • minerałów.

Dostarczając tłuszcze i proteiny, mięso dostarcza energii, a także podstawowych aminokwasów, niezbędnych psom w każdym wieku i kondycji. Kiedy zawartość tłuszczu rośnie, obniża się procent wody i protein, rośnie za to ilość energii, dostarczanej psu. Różne rodzaje mięsa zawierają różne ilości NNKT - najwięcej drób i wieprzowina, mniej jagnięcina, najmniej wołowina.

 

Białko i aminokwasy

W mięsie zwierząt rzeźnych białko jest głównym składnikiem organicznym stanowiącym ok. 80% suchej masy mięsa i ok. 15-22% masy tkanki mięśniowej. Białko w mięsie występuje w postaci białek prostych: miogen (albuminy), miozyna (globuliny), kolagen i elastyna (skleroproteiny) i złożonych: hemoglobina (barwnik krwi) i mioglobina (barwnik mięśni), z czego przeważają białka proste. Białko mięsa zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne niezbędne do syntezy białek ustrojowych. Jedynie białka tkanki łącznej (kolagen i elastyna) mają małą wartość biologiczną, ponieważ są prawie całkowicie pozbawione tryptofanu i cysteiny, co czyni je białkami niepełnowartościowymi.

 

W przyrodzie istnieje przeszło 300 różnych aminokwasów. W wyniku badań przeprowadzonych na białkach występujących w środowisku stwierdzono, że głównym budulcem tychże białek są 24 aminokwasy (tzw. aminokwasy białkowe). Stanowią one główny budulec wszystkich białek występujących w organizmach żywych. Aminokwasy są związkami organicznymi zawierającymi, co najmniej jedną grupę karboksylową (-COOH) oraz co najmniej jedną grupę aminową (-NH2). Wszystkie aminokwasy białkowe są L-alfa-aminokwasami.


Z tej grupy 20 rodzajów (tzw. aminokwasów podstawowych) uczestniczy w budowie białek i peptydów istot żywych. Z nich organizm może, niczym z klocków, zbudować wszystko, czego dusza zapragnie.

 

TABELA: AMINOKWASY PODSTAWOWE:

 

arginina

kwas glutaminowy

alanina

lizyna

asparagina

leucyna

cysteina

metionina

glicyna

prolina

glutamina

seryna

fenyloalanina

treonina

histydyna

tryptofan

izoleucyna

tyrozyna

kwas asparaginowy

walina

 

Dla psiego organizmu następujące aminokwasy są niezbędne, co oznacza, że bez nich funkcjonowanie psa oraz jego rozwój są zaburzone, albo wręcz uniemożliwione. Pewne aminokwasy (endogenne), takie jak:

  • alanina;

  • asparagina;

  • glicyna;

  • glutamina;

  • kwas asparaginowy;

  • kwas glutaminowy;

  • prolina;

  • seryna.

Psi organizm jest sobie w stanie sam wytworzyć. Istnieją również tzw. aminokwasy względnie endogenne, które mogą być syntetyzowane w organizmie psa, ale tylko pod warunkiem dostarczenia ich egzogennego prekursora, z którego powstają. Jeśli jednak nie zostanie dostarczone pożywienie, które zawiera odpowiednie ilości egzogennego prekursora, nastąpi w organizmie deficyt aminokwasu względnie endogennego (którego obecność w pożywieniu nie jest konieczna). Zaliczamy do nich:

  • cystyna;

  • cysteina;

  • tyrozyna.

Pozostałe 10 aminokwasów tzw. egzogennych:

  • arginina;

  • histydyna;

  • izoleucyna;

  • lizyna;

  • leucyna;

  • metionina;

  • treonina;

  • tryptofan;

  • walina.

Trzeba bezwzględnie dostarczyć psu wraz z pożywieniem, bowiem jego organizm nie jest w stanie ich syntetyzować. W przypadku braku nawet jednego aminokwasu, w organizmie zaczynają przeważać procesy rozkładu białek nad ich syntezą, czego konsekwencją jest ujemny bilans azotu.

 

Dla psów najwyższą wartość biologiczną - 100% ma białko jaja kurzego. Równie wysoką wartość biologiczną mają pozostałe białka pochodzenia zwierzęcego (80-99%), najwyższą wartością charakteryzuje się białko z mięśni poprzecznie prążkowanych.
 

Tłuszcze

Mianem tłuszczów określa się zwyczajowo grupę lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Tłuszcze zalicza się do produktów wysokoenergetycznych. Ich ilość w tuszy uzależniona jest od rodzaju, wieku, utuczenia zwierzęcia i części tuszy (średnio od 0.5 do 50%, przy czym w tkance tłuszczowej stanowi on ok. 98% jej masy).

 

Obecność tłuszczu w tkance mięsnej zwiększa kaloryczność mięsa, niewskazany jest jednak nadmiar tłuszczu, gdyż zmniejsza ilość białka. Należy jednak nadmienić, że ogólna zawartość tłuszczów w mięsie zwierząt pochodzących z chowu przemysłowego jest obecnie mniejsza, niż kilka lat temu, ponieważ postęp techniczny w hodowli zwierząt umożliwił ograniczenie przenikania tłuszczu do mas mięśniowych.

 

W zależności od miejsca występowania wyróżnia się:

  • tłuszcz pozawłókienkowy, który zlokalizowany jest w tkance łącznej i składa się głównie z trójglicerydów;

  • tłuszcz śródwłokienkowy, który występuje wewnątrz włókien mięśniowych w postaci rozproszonych elementów strukturalnych komórki mięśniowej. Chemicznie składa się głównie z fosfolipidów.

Mięso i produkty mięsne zawierają znaczne ilości NNKT, w tym DWKT (fosfolipidy struktur błoniastych komórek) - podstawowe źródło NNKT dla mięsożerców. Produkty mięsne mogą być dodatkowo wzbogacone w NNKT, jeśli drób lub tuczniki są żywione mieszankami pasz zawierającymi kwasy tłuszczowe z rodziny n-3 i n-6. W tkankach drobiu i tuczników elongacja i desaturacja przebiega dość szybko, dlatego podając w diecie macierzyste formy tych kwasów uzyskujemy produkty (mięso) znacznie wzbogacone w DWKT. Bogatym źródłem DWKT z rodziny n-3 są ryby z zimnych akwenów morskich (łosoś atlantycki, sardynki, dorsz, sardela europejska, śledź, miecznik). Ryby z mórz tropikalnych i słodkowodne zawierają mało DWKT. Niekorzystne dla zdrowia nasycone kwasy tłuszczowe, występują szczególnie w wieprzowinie i wołowinie.

 

Węglowodany

Występują w mięsie w minimalnych ilościach. Najważniejszym węglowodanem tkanek zwierzęcych jest glikogen, wielocukier tworzący rozgałęzioną strukturę składającą się z cząsteczek glukozy. U poszczególnych gatunków zwierząt występują glikogeny, różniące się liczbą reszt glukozowych, stopniem rozgałęzienia i właściwościami. Poziom glikogenu w tkankach zależy od stanu zdrowia, wypoczęcia i odżywienia zwierząt. Po uboju jego ilość w różnych gatunkach mięsa może oscylować w ilości 0.3-1.5%. W wątrobie zawartość glikogenu dochodzi do 8%. Oprócz glikogenu w tkankach zwierzęcych występują w niewielkich ilościach cukry proste oraz produkty ich rozpadu, głównie kwasy: mlekowy i pirogronowy. W mięśniach występują również inozytole i wiele związków zawierających cukrowce.

 

Substancje mineralne

Ważny składnik tkanek, ponieważ poszczególne minerały wpływają jednocześnie na rozpuszczalność i pęcznienie białek wewnątrzkomórkowych. Ogólnie występują w ilościach od 0.8 do 1.8%, co w dużej mierze zależne jest od gatunku zwierzęcia oraz sposobu żywienia. W organizmach zwierząt występuje 50-55 pierwiastków pełniących funkcje strukturalne i czynnościowe. Spośród makroelementów w mięsie zwierzęcym można zidentyfikować: Na, K, Ca, P, Cl, S, Mg, Fe, a mikroelementy reprezentują: Mn, Zn, Ni, Co.

 

W największych ilościach występuje:

  • potas (285-355 mg%);

  • fosfor (140-190 mg%)

  • magnez (10-20 mg%);

  • wapń (8-11 mg%);

  • żelazo (1.1-2.7 mg%).

Żelazo jest najważniejszym minerałem w mięsie, ze względu na wysoką zawartość oraz na łatwość wchłaniania (postać hemowa). Najwięcej żelaza znajduje się w mięsie wołowym i cielęcym (ok. 2.5 mg w 100 g). Te gatunki mięsa zwierają średnio 2.5 raza więcej żelaza, niż mięso wieprzowe i 5 razy więcej, niż mięso z drobiu. W rybach (w zależności od gatunku) znajduje się 0.4-1 mg żelaza w 100 g. W mięsie w porównaniu do fosforu stosunkowo mało jest wapnia.

 

Witaminy

W mięsie występują w niewielkich ilościach, a ich ostateczna zawartość zależy od rodzaju mięsa, stanu zdrowia, wieku, stopnia utuczenia i rodzaju stosowanej paszy. U niektórych zwierząt żółte zabarwienie tkanki tłuszczowej jest wynikiem gromadzenia się w niej karotenu. Najwięcej w mięsie jest witamin z grupy B: B1 (średnio 0.6 mg na 100 g). W największej ilości (1 mg na 100 g) występuje w mięsie wieprzowym. Mięso wołowe i kurcząt zawiera jej 0.1 mg na 100 g, a ryby średnio 0.06 mg na 100 g; B2 (średnio 0.2 mg na 100 g). W największej ilości znajduje się w mięsie cielęcym (0.3 mg na 100 g). Mięso wieprzowe i wołowe zawierają jej 0.2 mg na 100 g, a mięso indyka i kurczaka 0.15 mg na 100 g. Zawartość witaminy B2 w rybach jest zróżnicowana i waha się od 0.04-0.3 mg na 100 g; B6 (średnio 0.3 mg na 100 g); B12 (średnio 0.6 ug na 100 g). Mięso wołowe lub cielęce zawiera jej średnio 1.4 mg na 100 g. Oprócz nich w mięsie występują jeszcze witaminy: PP (średnio 3-7 mg na 100 g). Najwięcej zawiera tej witaminy mięso z piersi kurczaka: 12 mg na 100 g; mięso wieprzowe, wołowe i z indyka: 5-7 mg na 100 g. Zawartość witaminy PP w rybach waha się od 1.3-6 mg na 100 g; H (średnio 3-6 ug/100 g) oraz w śladowych ilościach witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E), które głównie są magazynowane w narządach wewnętrznych takich, jak wątroba i nerki, co czyni je dobrym źródłem tych witamin.

 

Woda

W mięsie zwierząt rzeźnych woda jest dominującym składnikiem mięsa, ściśle powiązanym z jego składnikami strukturalnymi - głównie białkami. Jej ilość zależy od wieku, stopnia utuczenia i rasy zwierzęcia i wynosi od 35 do 75%. Trwałość mięsa jest zależna od ilości wody. Nie trudno się domyślić, że ilość wody obecna w mięsie determinuje możliwości jego przechowywania, im jej więcej, tym stają się one bardziej ograniczone. Najwięcej wody zawiera cielęcina, a najmniej tłusta wieprzowina. Tylko niewielka ilość wody obecna w mięsie znajduje się tam w stanie wolnym. W zdecydowanej większości występuje ona w postaci związanej z koloidowymi substancjami białkowymi wewnątrz komórek.

 

Krew

jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych. W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. W skład krwi wchodzą składniki komórkowe (ok. 44%) i osocze (ok. 55%). Dalsze składniki krwi to hormony, rozpuszczone gazy oraz substancje odżywcze (cukier, tłuszcze i witaminy), transportowane do komórek, a także produkty przemiany materii (np. mocznik i kwas moczowy), niesione z komórek do miejsc gdzie mają być wydalone. Osocze jest wodnym roztworem (90% wody) białek, soli i związków chemicznych o niewielkiej masie cząsteczkowej, jak np. monosacharydy. Zawiera głównie jony sodu, potasu, magnezu, wapnia oraz fosforany i chlorki. Pod względem wartości odżywczej krew jest najcenniejszym surowcem ubocznym tuszy (głównie wieprzowej), której wartość odżywcza zbliżona jest do wartości odżywczej tkanki mięśniowej.

 

Wartości odżywcze mięsa

Wartość odżywcza mięsa wynika z jego składu chemicznego. Wszystkie rodzaje mięsa są cennym źródłem białka, lipidów, soli mineralnych, pierwiastków śladowych i witamin (pod warunkiem, że nie są poddawane długotrwałemu ogrzewaniu). Zasadnicze znaczenie, przy omawianiu wartości odżywczych mięsa, ma stopień przyswajalności poszczególnych składników, czyli wykorzystanie ich przez organizm do budowy komórek i tkanek, a więc do jego wzrostu i wykonywania funkcji życiowych.

 

Mięsem o najlepszych cechach jest naturalnie "czyste mięso" tzn. takie, bez widocznych przerostów tłuszczowych, błon, chrząstek, kości, skóry itp. dodatków obniżających jego parametry. Mięso drobiowe (bez skóry) jest w całokształcie uznawane za najbardziej odżywcze mięso, które charakteryzuje się wysoką zawartością białka, a niską zawartością tłuszczu i cholesterolu. Najmniejszą wartością odżywczą odznaczają się odpady poubojowe.

 

Do podstawowych mięs, które mogą być stosowane w diecie psa należą:

  • wołowina (mięso z dorosłego bydła domowego - krowy, jałówki, buhaje, woły itp.);

  • cielęcina (mięso z cieląt w wieku od 2 tygodni do 6 miesięcy karmionych mlekiem, bądź ubogą w żelazo karmą zastępczą);

  • baranina (mięso z dorosłych owiec);

  • jagnięcina (mięso z jagniąt w wieku od 6 do 12 miesiąca życia);

  • drób (mięso ptaków hodowlanych: kurczaki, kury, koguty, kapłony, indyki, kaczki, gęsi, strusie, perliczki, gołębie);

  • konina (mięso z konia);

  • kozina (mięso z dorosłych kóz);

  • koźlęcina (mięso pochodzące z koźląt w wieku od 2 do 12 miesięcy);

  • dziczyzna (obejmuje znaczną liczbę zwierząt żyjących na wolności i w warunkach półwolnych np. mięso saren, jeleni, danieli, zajęcy, a także dzikiego ptactwa np. bażantów, kuropatw, cietrzewi, dzikich kaczek lub gęsi);

  • wieprzowina (mięso trzody chlewnej: knurów, prosiaków, świń, warchlaków, loch);

  • mięso z królika;

  • mięso z nutrii;

  • mięso egzotyczne (w warunkach polskich będą to gatunki mięs pozyskanych ze zwierząt, które w stanie naturalnym nie występują na terenie Polski i/lub ze względów kulturowych, nie są hodowane i powszechnie spożywane. Do takich mięs można m.in. zaliczyć mięso bawołu, bizona, łosia, karibu, antylopy, kangura, renifera, wielbłąda, lamy, muflona, alpaki, zebry, osła, gazeli, wiewiórek, węży, krokodyla);

  • ryby (różne gatunki żyjące w wodach słodkich, morskich i mieszanych);

  • inne (np. mięso pozyskane z tzw. owoców morza).

Więcej o samym mięsie TUTAJ.

 

RYBY

Ryby są niezwykle ważne w diecie ze względu na bogactwo składników odżywczych, które zawierają. Na wartość odżywczą ryb wpływa wiele czynników, m.in. ich gatunek, wiek czy miejsce żerowania. Średnio 63-78% mięsa ryb stanowi woda. Niewątpliwe atutem ryb jest znikoma zawartość węglowodanów (0.2-0.4%).  

 

Dużą zaletą ryb jest to, że są niskokaloryczne (gdyż zawierają więcej wody i mniej białek tkanki łącznej). Wbrew pozorom, nawet gatunki ryb zaliczanych do tłustych (zawartość tłuszczu w rybach może się wahać od 0.2 do 27% i uzależniona jest od gatunku i czynników biologicznych), dostarczają i tak mniej energii niż mięso. Ryby słonowodne (np. łosoś, tuńczyk, dorsz) dostarczają średnio 70-115 kcal/100 g, podczas gdy ryby słodkowodne (np. pstrąg strumieniowy) 25-75 kcal/100 g.

 

Zawartość tłuszczu w mięsie ryb chudych jest stosunkowo stała, gdyż ryby te magazynują je głównie w wątrobie, zaś w mięsie ryb tłustych, które magazynują tłuszcz pod skórą i w mięśniach „czerwonych”, ich zawartość ulega dużym wahaniom w zależności od okresu połowu. Głównym składnikiem tłuszczu ryb tłustych są triacyloglicerole, natomiast ryb chudych fosfolipidy. Kolejnym składnikiem mięsa ryb są sterole, głównie cholesterol, jednakże ryby średnio zawierają go od kilku do kilkudziesięciu razy mniej niż chociażby żółtko jaja.

 

Ogólna zawartość kwasów tłuszczowych nasyconych w tłuszczu ryb kształtuje się na poziomie 24-38%, monoenowych 21-42% i polienowych 26-45%. Ryby chude zawierają większy procent kwasów polienowych, a ryby tłuste kwasów monoenowych. Charakterystyczną cechą tłuszczów rybnych jest obecność w nich długołańcuchowych polienowych kwasów tłuszczowych, a głównie kwasu eikozapentaenowego (EPA), dokozaheksaenowego (DHA) i w niewielkich ilościach kwasu dokozapentaenowego (DPA). Zawartość NNKT zależy od gatunku ryby i szeregu czynników biologicznych, najwięcej jest ich w tłuszczach ryb morskich, zwłaszcza zimniejszych wód, mniej w słodkowodnych, a najmniej w rybach hodowlanych.
 

Ryby są także źródłem pełnowartościowego białka (zawartość białka w rybach może się wahać w przedziale 10-25% i ostateczna zawartość uzależniona jest od cyklu dojrzewania i odżywiania ryb), które dorównuje pod względem składu białku zawartemu w mięsie. Nieduża zawartość kolagenu i śladowe ilości elastyny sprawiają, że mięso ryb odznacza się dużą strawnością. Skład aminokwasowy białka mięsa ryb jest bardzo korzystny z punktu widzenia żywieniowego (zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy) i charakteryzuje się wysoką wartością ich wykorzystania. Warto nadmienić, że stosunkowo często w mięśniach ryb występuję tauryna, w mięśniach białych w ilości kilkudziesięciu miligramów na 100 g mięśni, a w mięśniach czerwonych, sercu i wątrobie nawet do 1 g na 100 g produktu.

 

Ryby dostarczają znaczne ilości szerokiego wachlarza makroelementów i mikroelementów, a pod względem zawartości niektórych składników mineralnych znacznie przewyższają inne surowce mięsne. Ryby zawierają sole mineralne w ilości od 0.5 do 2.6%. Zawartość wapnia w częściach jadalnych ryb świeżych nie jest zbyt duża (5-42 mg/100 g mięsa), gdyż około 99% wapnia i większość fosforu występuje w kościach w postaci soli nieorganicznych. Z tego powodu najwięcej wapnia będą miały całe ryby. Pod względem zawartości fosforu mięso ryb przewyższa wołowinę i wieprzowinę o około 15%, w 100 g fileta znajduje się około 370-750 mg fosforu. Z pozostałych pierwiastków średnio w 100 g mięsa ryb znajdują się: siarka w ilości 100-300 mg, chlor w ilości 60-250 mg, potas w ilości 280-400 mg, sód w ilości 70-110 mg, magnez w ilości 25-30 mg i żelazo w ilości  0,5-1,2 mg. Wszelkie ryby morskie są jednym z najlepszych źródeł jodu, selenu, cynku, miedzi i manganu. Zawartość jodu w filetach ryb morskich kształtuje się w zakresie 12-92 µg/100 g, średnio 30 µg/100 g, podczas gdy w wołowinie nie przekracza 5 µg/100 g. Skóra ryb zawiera prawie dwukrotnie więcej jodu niż tkanka mięśniowa. Jod wchodzi w skład hormonów tarczycy, więc pośrednio wpływa na metabolizm organizmu, koordynując jego wzrost, dojrzewanie, warunkując utrzymanie termogenezy i funkcjonowanie układu nerwowego oraz mózgu. Zawartość jodu w mięsie ryb słodkowodnych jest 5-10 razy mniejsza niż w mięsie ryb morskich. Zawartość selenu w rybach waha się od 10 do 35 µg/100 g i średnio wynosi 25 µg/l00 g. Ryby są również ważnym źródłem selenu. Z innych mikroelementów na uwagę zasługują mangan, którego zawartość w 100 g mięsa ryb wynosi do 0.4 mg, miedź 0.1-3.3 mg oraz cynk 0.8-1.9 mg. Omawiając ryby należy również napisać, że stanowią one źródło fluoru. Fluor zlokalizowany jest głównie w kościach i skórze, więc filety bez skóry zawierają go stosunkowo mało. Mięso ryb zawiera od 0.7 do 21.5 mg fluoru na 1 kg suchej masy przy czym mięso ryb morskich zawiera więcej tego pierwiastka niż mięso ryb słodkowodnych.

 

Ryby to również duży wachlarz witamin. Produkty rybne zawierają przeciętnie tyle samo witamin ile mięso zwierząt lądowych. Chude ryby są bogatsze w rozpuszczalne w wodzie witaminy z grupy B, natomiast tłuste zawierają więcej rozpuszczalnych w tłuszczu witamin A, D i E. Mięso ryb tłustych zawiera średnio 40 µg/100 g witaminy A i 15 µg/100 g witaminy D.  Wątroba ryb zawiera o wiele więcej witamin niż ich mięso (100 g wątroby dorsza zawiera 10-15 mg witaminy A i około 200 µg witaminy D). Kilkakrotnie bogatsza w witaminy niż mięso jest ikra ryb. W przypadku ikry dorsza zawartość witaminy A waha się w granicach 100-200 µg, a witaminy D w ilości 60-100 µg. Również zawartość witamin grupy B i organicznie związanego z nią kobaltu pozytywnie wyróżnia mięso ryb, gdyż kobalt w tej formie jest łatwo przyswajalny. Mięso ryb zawiera czterokrotnie więcej witamin grupy B niż wołowina i 5 razy więcej niż wieprzowina. Średnia zawartość niacyny (B3), kwasu pantotenowego (B5), pirydoksyny (B6), ryboflawiny (B2), tiaminy (B1) i cyjanokobalaminy (B12) w mięsie ryb tłustych wynosi odpowiednio: 6.3; 0.65; 0.57; 0.22, 0.11 i 0.01-0.35 mg/100 g, a w mięsie ryb chudych odpowiednio: 3.1; 0.26; 0.17; 0.01 i 0.05 mg/100 g. Różnica ta wynika z obecności w rybach tłustych dużej ilości mięśni ciemnych, które zawierają kilka razy więcej (2.5 mg/100 g) witamin grupy B (z wyjątkiem niacyny) niż mięśnie jasne (0.5 mg/100 g).

 

Podział ryb

  1. ze względu na środowisko życia na:

    • słodkowodne (np. pstrąg źródlany, szczupak);

    • słonowodne (np. dorsz, gładzica, karmazyn, halibut);

    • dwuśrodowiskowe (np. gorbusza, kiżucz, łosoś, troć wędrowna);

  2. ze względu na zawartość tłuszczu na:

    • chude do 2% tłuszczu (np. dorsz, szczupak, okoń);

    • średnio tłuste 2-7% tłuszczu (np. pstrąg, dorada, gładzica, karmazyn);

    • tłuste 7-15% tłuszczu (np. halibut, łosoś, troć, stornia);

    • bardzo tłuste powyżej 15% tłuszczu (np. węgorz).

  3. ze względu na kształt ciała na:

    • wrzecionowate;

    • torpedowate;

    • strzałkowate;

    • silnie bocznie spłaszczone;

    • igłowate;

    • węgorzowate;

    • wstęgowate;

    • spłaszczone grzbietobrzusznie;

    • asymetrycznie bocznie spłaszczone;

    • inne (bardziej wyspecjalizowane).

Preferowane gatunki ryb w diecie B.A.R.F.

  • Łosoś atlantycki (Salmo salar) osobniki poławianie z natury i/lub z hodowli ekologicznych;

  • Troć atlantycka (Salmo trutta trutta);

  • Gorbusza (Oncorhynchus gorbuscha);

  • Keta (Oncorhynchus keta);

  • Nerka (Oncorhynchus nerka);

  • Sieja pospolita (Coregonus lavaretus);

  • Sielawa europejska (Coregonus albula);

  • Pstrąg tęczowy (Oncorhynchus mykiss);

  • Pstrąg źródlany (Salvelinus fontinalis);

  • Pstrąg potokowy (Salmo trutta m. fario);

  • Halibut atlantycki (Hippoglossus hippoglossus);

  • Stornia, flądra (Platichthys flesus);

  • Skarp, turbot (Scophthalmus maximus);

  • Gładzica (Pleuronectes platessa);

  • Okoń pospolity (Perca fluviatilis);

  • Labraks (Dicentrarchus labrax);

  • Dorada (Sparus aurata);

  • Sola zwyczajna (Solea solea);

  • Dorsz atlantycki (Gadus morhua);

  • Dorsz bałtycki (Gadus morhua callarias);

  • Karmazyn (Sebastes norvegicus);

  • Barwena (Mullus surmuletus);

  • Szczupak pospolity (Esox lucius).

Podział produktów rybnych
 

Podział produktów rybnych jest stosunkowo skomplikowany. Na użytek naszego artykułu wymienimy tylko te produkty konsumpcyjne i niekonsumpcyjne (biorąc pod uwagę żywienie człowieka), które mogą stanowić składową diety psa:

  • ryby konsumpcyjne:

    • ryby żywe;

    • ryby chłodzone świeże (śnięte i zabite) - całe, patroszone (z głowami lub bez głów), tusze, tuby, kawałki, dzwonka, filety;

    • ryby mrożone - patroszone (z głowami lub bez głów), tusze, tuby, kawałki, filety, dzwonka, kostki;

  • podroby:

    • wątróbki rybne;

    • ikra;

  • produkty uboczne przetwórstwa ryb konsumpcyjnych:

    • oleje rybne;

    • mączka rybna;

  • odpady rybne:

    • głowy;

    • produkty pofiletowe.

Należy jednak pamiętać, że ryby powinny stanowić wyważony dodatek do diety psa, ponieważ niektóre z nich mogą zawierać substancje o niepożądanym - antyodżywczym charakterze, a nawet związki szkodliwe, które gromadzą się w ich tkankach.

 

Ideałem byłoby podawanie psu wraz z dietą ryb częściej niż raz w tygodniu. Jeśli pies jest karmiony dwa razy dziennie to z powodzeniem można włączyć dwa posiłki rybne tygodniowo, co pozostawi nadal wiele możliwości do wykorzystania w tym okresie całej gamy innych produktów. Jeśli pies je tylko raz dziennie, to najlepszym rozwiązaniem byłoby potraktowanie ryby jako dodatku do wybranych posiłków. W przypadku skarmiania psa całymi rybami należy pamiętać, że każda ryba zawiera również ości, które należy włączyć do udziału procentowego kości w diecie, i w takim przypadku rybę warto podać w towarzystwie mięsnego dodatku, bądź żwaczy. Jeśli wybór padnie na filet rybny bez ości, to posiłek trzeba zbilansować dodatkiem kości mięsnych. Ogólnie rzecz biorąc w rozliczeniu tygodniowym ryba może stanowić główny posiłek lub może być dodatkiem do kilku posiłków.

 

Małe ryby można podawać psu w całości, większe lepiej jest zmielić w maszynce. Więcej o rybach TUTAJ.

 

KOŚCI

Kość to szczególny i bardzo wymagający składnik diety, aczkolwiek w diecie B.A.R.F. jest to bardzo ważny składnik diety. Ogół kości w organizmie zwierzęcia tworzy konstrukcję nośną zwaną szkieletem. Wbrew nazwie szkielet jest w rzeczywistości tworem kostno-chrzęstnym, bowiem nie istnieje kościec, w którego skład nie wchodziłyby choćby i nieznaczne, ale za to trwałe elementy chrzęstne. Histologicznie kość jest narządem złożonym z wielu różnych tkanek. Głównym składnikiem jest tkanka kostna, ale zawiera ona także tkankę tłuszczową, krwiotwórczą, chrzęstną i inne. Każda kość pokryta jest okostną (zbudowana z tkanki łącznej właściwej), a wewnętrzna powierzchnia (od strony jamy szpikowej) - śródkostną (składa się z komórek podobnych do komórek nabłonka). Powierzchnie kości przylegające do siebie w obrębie stawu pokrywa chrząstka stawowa. Trzon kości długich, powierzchniowe (korowe) warstwy ich nasad i kości płaskich tworzy istota zbita, zaś nasady kości długich, a także wnętrze kości płaskich, różnokształtnych i krótkich zbudowane są z istoty gąbczastej.

 

Ze względu na kształt kości dzieli się na

  • długie (długość znacznie przewyższa ich szerokość i grubość);

  • krótkie (wszystkie wymiary są podobne);

  • płaskie (długość i szerokość znacznie przekraczają ich grubość);

  • różnokształtne (kości o najbardziej nieregularnym kształcie);

  • pneumatyczne (zawierają puste przestrzenie wysłane błoną śluzową, wypełnione powietrzem);

  • heterotropowe (powstają w różnych miejscach na skutek kostnienia ścięgien).

W oparciu o rozwój, budowę i czynności kości dzieli się na:

  • kości rurowate (powstające w wyniku kostnienia chrzęstnego);

  • kości gąbczaste (powstające w wyniku kostnienia chrzęstnego);

  • kości płaskie (powstające przez kostnienie chrzęstne lub łącznotkankowe).

Każda kość zbudowana jest z tkanki kostnej, czyli rodzaju tkanki łącznej podporowej. Wyróżniamy dwa rodzaje tkanki kostnej tj. grubowłóknistą (splotowatą) i drobnowłóknistą (blaszkowatą). Ostateczny skład chemiczny tkanki kostnej uzależniony jest od wielu czynników m.in. gatunku, wieku zwierzęcia, sposobu odżywiania, utrzymania itd. W zależności od gatunku, wieku i rodzaju kości komórki kostne stanowią do 15% objętości kości. W dojrzałej kości u większości wyższych zwierząt zwykle stanowią one tylko do 5% masy tkanki kostnej (osteoblasty - komórki kościotwórcze, osteocyty - dojrzałe komórki kostne powstające z osteoblastów w wyniku ich mineralizacji i osteoklasty - komórki kościogubne). Istota międzykomórkowa składa się z części organicznej - osteoidu (włókna kolagenowe i organiczna substancja bezpostaciowa), stanowiącej ok. 25% masy tkanki, i części nieorganicznej - soli mineralnych, stanowiącej 60-70% masy tkanki. Włókna kolagenowe kości są zbudowane z kolagenu typu I, który stanowi do 80% masy wszystkich składników organicznych kości. Organiczna substancja bezpostaciowa kości składa się głównie z białek niekolagenowych, które stanowią 15-20% składników organicznych kości. Głównymi minerałami kompozytu międzykomórkowego są wapń i fosfor. W części nieorganicznej macierzy występują także: węglan wapnia, cytryniany, jony magnezu, sodu oraz śladowe ilości jonów potasu, chloru i fluoru. W dorosłej kości ssaka jest niewiele wolnej wody (około 8% całkowitej objętości). W tkance kostnej grubowłóknistej (splotowatej) jest stosunkowo więcej osteocytów i osteoidu w porównaniu z substancją nieorganiczną. Dlatego też kości młodych zwierząt są mniej zmineralizowane i zawierają więcej wody.

 

Omawiając kości nie można zapominać o szpiku kostnym. Szpik czerwony znajduje się we wszystkich kościach zwierząt młodych, które ssą jeszcze mleko matki. U zwierząt dorosłych szpik czerwony znajduje się jedynie w nasadach kości długich oraz w niektórych kościach płaskich i krótkich (mostek, trzony kręgów, żebra, kości czaszki, kości miednicy i łopatki). W szpiku czerwonym znajdują się duże ilości żelaza, kwasu foliowego, witamina B6 i witamina B12. Z kolei szpik żółty przeważa w kościach zwierząt dorosłych. Składa się z tłuszczów (przeważają wielonienasycone kwasy tłuszczowe) oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Szpik jest jedną z najbardziej gęstych energetycznie i witaminowo części zwierząt (488 kcal/100 g). Szpik kostny pozyskiwany z kości krów, kóz, owiec i łosia zawiera sprzężony kwas linolowy (CLA), rodzaj tłuszczu, który może zmniejszać stany zapalne i poprawiać odporność. W szpiku zawarte są niewielkie ilości białka, głównie pod postacią kolagenu. Chociaż potrzebne są dalsze badania, uważa się, że szpik kostny dostarcza również kilku innych kluczowych związków, w tym glicyny, glukozaminy i chondroityny. Szpik kostny zawiera również adiponektynę, rodzaj hormonu białkowego, który, jak wykazano, odgrywa kluczową rolę w regulacji stanu zapalnego i wpływa na odporność. Szpik stanowi zatem źródło łatwo przyswajalnego żelaza. Ponadto zawiera także dużo tłuszczów omega-3, niezbędnych aminokwasów, witamin i mikroelementów.

 

Z kośćmi nieodłącznie związana jest również chrząstka, czyli dokładnie rzecz ujmując tkanka chrzęstna, która zbudowana jest z komórek chrzęstnych (chondrocytów) oraz amorficznej substancji międzykomórkowej składającej się z istoty podstawowej (kwas hialuronowy i proteoglikany), zwanej macierzą, i dużej ilości włókien białkowych (klejodajnych i sprężystych). Tkanka chrzęstna jest bogata w kolagen, glukozaminę, siarczan chondroityny i elastynę, a także inne składniki odżywcze (białko - głównie pod postacią kolagenu, witaminy: K, B2, niacyna, B12, kwas pantotenowy i minerały: wapń, fosfor, żelazo, cynk, miedź).

 

Kości dostarczają:

  • niewielkie ilości białka (głównie pod postacią kolagenu);

  • niewielkie ilości tłuszczów (przede wszystkim NNKT, jako budulec błon komórkowych komórek budujących kość);

  • duże ilości wapnia (może równoważyć dużą ilość fosforu obecną w mięsie i podrobach);

  • minerały (ww. wapń, fosfor, magnez, żelazo);

  • witamin, zwłaszcza tych rozpuszczalnych w tłuszczach;

  • naturalne przeciwutleniacze;

  • kości mięsne dostarczają również metioninę i większość witamin z grupy B.

Korzyści ze spożywania kości:

  • element diety zapewniający określone składniki odżywcze;

  • zaspokojenie potrzeb behawioralnych (gryzienie, rozładowanie napięcia, uwalnianie endorfin wpływających na samopoczucie);

  • czyszczenie zębów z kamienia nazębnego i osadów nazębnych;

  • sprawniejszy układ wydalniczy, mniejsze i bardziej zwarte stolce, rzadsze niestrawności i biegunki;

  • spełnianie roli podobnej do błonnika, tj. wiązanie pokarmu, a więc usuwanie toksyn i usprawnianie pracy jelit;

  • gryzienie i miażdżenie kości przyczynia się do usprawnienia funkcji szczęki i żuchwy, wpływa na rozbudowę mięśni szyi i karku;

  • wydłużenie czasu pobierania pokarmu (mniejsze ryzyko skrętu żołądka, szybsze uczucie sytości).

W diecie stawia się nacisk na podawanie psom surowych kości mięsnych tzn. kości otulonych mięsem. Powinny to być kości gąbczaste, które są miększe i elastyczniejsze, stąd też łatwiejsze do pogryzienia i strawienia. Ponadto kości pochodzące od młodych zwierząt są bardziej wartościowe pod względem odżywczym. Kości gąbczaste to przede wszystkim kości płaskie, różnokształtne i krótkie (np. żeberka, mostek. kręgosłup). Z dużych kości długich warto z kolei pozyskiwać sam szpik kostny.

 

Kości powinny być dobrane do wielkości, wieku, zdrowotności i możliwości psa. Jeśli pies je łapczywie i połyka w całości to kości należy zawsze podawać zmielone. Również zmielone kości to lepsza alternatywa dla szczeniąt. Dla psów starszych lepiej jest stosować zamiennik kości w postaci zmielonych skorupek jaj.

 

Propozycje dla szczeniąt:

  • miękki mięsny mostek cielęcy (w całości, bądź zmielony);

  • skrzydełka kurze, kacze (w całości, bądź zmielone);

  • szyjki kurze, kacze, gęsie, bądź indycze (w całości, bądź zmielone);

  • mięsne korpusy kurze, kacze, gęsie (zmielone);

  • kurze udka (w całości, bądź zmielone);

  • przepiórka (zmielona);

  • ogon cielęcy (zmielony, bądź cały).

Propozycje dla dorosłych psów:

  • skrzydła (kurze, kacze, indycze, gęsie);

  • głowy kacze, gęsie;

  • głowa królika;

  • mięsny korpus królika;

  • ogon (wołowy, cielęcy, wieprzowy);

  • szyje indycze;

  • przepiórka (zmielona);

  • mięsne żeberka (wieprzowe, jagnięce, kozie);

  • mięsne kręgosłupy z młodych zwierząt (prosię, jagnięcina, koźlina);

  • mięsny mostek z młodych zwierząt (jagnięcina, cielęcina, koźlina);

  • mięsne korpusy kurze, kacze, gęsie, indycze (zmielone);

  • łeb łososia;

  • łapki (kurze, kacze, gęsie, indycze, królicze);

  • ćwiartka przednia, bądź tylna (królik, kurczak, gęś, kaczka);

  • udo lub pałka z indyka (tylko dla dokładnie gryzących psów).

Należy obserwować oddawany kał, zbyt suchy i tendencje do zaparć nakazują zmniejszenie dodatku kości w diecie lub ich zastąpienie innymi źródłami wapnia, na przykład zmielonymi skorupkami jaj. Więcej TUTAJ.

 

PODROBY

Zacznijmy od tego, że w ujęciu polskim przez termin „podroby", w przemysłowym tego słowa znaczeniu, rozumie się zarówno jadalne narządy wewnętrzne, jak i części tusz zwierząt rzeźnych nie zaliczone do mięsa, uzyskiwane przy uboju, bądź też przy podziale tusz zwierzęcych na części zasadnicze.

 

Zgodnie z definicją UE „podroby" to świeże mięso inne niż mięso tuszy, w tym narządy wewnętrzne i krew. „Narządy wewnętrzne" oznaczają narządy z klatki piersiowej, jamy brzusznej i jamy miednicy, łącznie z tchawicą i przełykiem, a u ptaków także wole.

 

Szeroko rozumiane podroby, z uwagi na rodzaj zwierząt rzeźnych z jakich pochodzą, można podzielić na: wieprzowe, wołowe, cielęce, baranie, jagnięce, kozie, koźlęce oraz końskie. Należy jednak wspomnieć, że współcześnie podroby pozyskuje się również z zajęczaków (hodowlane zające, króliki, gryzonie - nutrie), drobiu hodowlanego, a także dziczyzny (zwierząt łownych, zajęczaków i dzikiego ptactwa), a nawet z ryb. Uwaga! Ze względu na wysokie ryzyko przeniesienia na psa wirusa wścieklizny rzekomej z surowej diety psa powinny by wykluczone podroby pozyskiwane ze świń i z dzika! W poniższym opracowaniu produkty te zostaną pominięte.

 

Ogólny podział podrobów

  • narządy wewnętrzne:

    • wątroba;

    • nerki;

    • serce;

    • mózg;

    • płuca;

    • śledziona;

    • grasica;

    • jądra;

    • przepona;

    • opłucna;

    • jelita;

    • żołądki (drobiowe);

    • flaki (przedżołądki i żołądek właściwy, bydło rogate, owce i kozy);

    • język (ozór);

    • tchawica;

    • przełyk;

    • kreska cielęca;

  • inne części ciała:

    • głowa;

    • wargi;

    • uszy;

    • nogi;

    • ogon;

    • wymię;

    • stopy;

    • penis;

  • krew.

Podczas uboju i obróbki poubojowej oprócz tusz i jadalnych artykułów ubocznych uzyskuje się również surowce nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi. Surowce te powinny pochodzić ze zwierząt rzeźnych, których mięso uznano przez Inspekcję Weterynaryjną za zdatne do spożycia bez zastrzeżeń. W zasadzie są one pozyskiwane jako surowce dla przetwórstwa farmaceutycznego i chemicznego. Ale... no właśnie, surowa dieta oparta na mięsie i produktach zwierzęcego pochodzenia przewiduje szeroki zakres produktów, które mogą stanowić składową diety psów, dlatego część z tych surowców można wykorzystać w żywieniu psów.

 

Biorąc pod uwagę udział szeroko rozumianych podrobów i surowców ubocznych w surowej diecie psa, ich podział można jeszcze przeprowadzić z uwzględnieniem ich budowy histologicznej i/lub funkcji jaką pełnią w organizmie. I tak:

  • organy wydzielnicze:

    • wątroba;

    • nerki;

    • trzustka;

    • grasica;

    • mózg;

    • śledziona;

    • tarczyca;

    • jądra;

    • jajniki;

  • organy zbudowane ze specyficznej tkanki mięśniowej:

    • serce;

    • język (ozór);

    • przełyk;

    • żołądki (ptaki domowe i dziko żyjące);

    • flaki (przedżołądki i żołądek właściwy, bydło rogate, owce, kozy, jelenie, daniele);

    • przepona;

    • przełyk;

    • macica;

  • pozostałe narządy wewnętrzne:

    • płuca;

    • opłucna;

    • jelita;

    • tchawica;

    • kreska cielęca;

  • inne części ciała:

    • głowa;

    • gałki oczne;

    • uszy;

    • nogi;

    • ogon;

    • wargi;

    • stopy;

    • wymię;

    • penis;

  • krew.

Jak widać przekrój narządów wewnętrznych oraz innych części ciała, produktów ubocznych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi i krwi jest bardzo duży. Każdy wyżej wymieniony narząd, część ciała oraz tkanka płynna (krew) pełni określoną funkcję i dlatego ich budowa, skład chemiczny oraz właściwości organoleptyczne są różne. I właśnie ta różnorodność jest największym bogactwem szeroko rozumianych podrobów i produktów ubocznych nie przeznaczonych do spożycia przez ludzi! Wbrew pozorom podroby i produkty uboczne nie przeznaczone do spożycia przez ludzi w surowej diecie psa stanowią źródło wielu wartościowych składników odżywczych, w tym oprócz białka i tłuszczów, przede wszystkim witamin, minerałów czy różnorodnych enzymów. 

 

Skład chemiczny szeroko rozumianych podrobów nie jest jednolity i zależy przede wszystkim od ich rodzaju, a także gatunku zwierząt, z którego zostały pozyskane, stopnia utuczenia zwierzęcia, wieku, pochodzenia (zwierzę hodowlane, zwierzę dziko żyjące). Wartość odżywcza niektórych podrobów jest wyższa niż samego mięsa.

 

Do podrobów najcenniejszych pod względem odżywczym (pod kątem odżywiania psa) należą: wątroba, mózgi, nerki, ozory, serca oraz krew. Przy czym należy zaznaczyć, że wątroba wiedzie wśród podrobów prym. Dostarcza ona wielu cennych witamin oraz znacznych ilości żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12. Ze względu na bogactwo witamin jej udział w diecie musi być ściśle kontrolowany i nie powinien przekraczać 5% masy całego posiłku. Na uwagę zasługują też serca (zawierają spore ilości tauryny, fosforu, cynku, żelaza, miedzi, manganu, niacyny i wartościowego białka). Z kolei osoby, które nie podają swoim psom ryb i olei rybnych powinny zainteresować się mózgami, które stanowią dobre źródło kwasu DHA. Nerki, to z kolei dobrej jakości źródło białka. Ponadto są bogate w żelazo i witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A, D, E i K oraz witaminy z grupy B: B1, B2, PP, B12 i witaminę C. Osoby stosujące tą dietę u swoich psów powinny również zwrócić uwagę na „flaki“ tj. przedżołądki bydlęce (bydła rogatego, owiec i kóz) - żwacz, czepiec i księgi oraz żołądek właściwy, tj. trawieniec. Z punktu żywienia psów istotne znaczenie odgrywa przede wszystkim żwacz tj. pierwszy i największy z trzech przedżołądków u przeżuwaczy. Żwacz składa się z błony śluzowej i warstwy mięśniowej. Same oczyszczone i umyte żwacze pochodzące od przemysłowo hodowanych zwierząt (dostępne w większości sklepów) nie przedstawiają specjalnie dużej wartości odżywczej dla psa. Prawdziwym bogactwem żwacza jest bowiem płyn żwaczowy i bytujące w nim mikroorganizmy. Na rynku można jednak nabyć świeże tzw. „zielone żwacze”. Są to żwacze, które nie są myte podczas produkcji w ubojni, a jedynie wysypywana jest z nich główna zawartość. W ten sposób na ściankach żwaczy pozostają wszystkie włókna roślinne, ważne składniki odżywcze, witaminy, enzymy i przede wszystkim zasiedlająca je pożyteczna flora oraz fauna. Zielone żwacze są polecane zwłaszcza dla zwierząt, które przechodzą na surową dietę i ich układ pokarmowy musi przestawić się na trawienie całkiem nowych produktów żywnościowych. Obecność pożytecznych bakterii i enzymów trawiennych w zielonych żwaczach wspomaga proces przejścia na nową dietę. Ponadto zielone żwacze mogą wspomóc te psy, które mają problemy trawienne. Żwacze mogą również przeciwdziałać koprofagii, a także mogą stanowić ważny element diety psów, u których wartość kaloryczna posiłków musi być ograniczona. Płuca natomiast są bogate w związki wapnia, a krew to doskonałe źródło białka i łatwo przyswajalnego żelaza. Najmniejszą wartość odżywczą mają głowy, uszy, nogi i stopy, których głównym składnikiem jest kolagen oraz elastyna. Więcej TUTAJ,

 

WARZYWA I OWOCE

Nie ulega wątpliwości, że produkty pochodzenia zwierzęcego stanowią podstawę diety psów i zapewniają im najlepsze źródło białka, tłuszczy, witamin i minerałów. Nie mniej jednak warto zwrócić uwagę na to, że lata ewolucji i tryb życia psów sprawiły, że ich organizmy w nieznacznym stopniu przystosowały się również do pobierania niewielkich ilości produktów pochodzenia roślinnego i wykorzystywania składników żywieniowych w nich zawartych.

 

Należy jednak pamiętać, że organizm psa nie jest ewolucyjnie przystosowany do trawienia i wykorzystania składników zawartych w warzywach i owocach na takim poziomie jak może to zrobić organizm typowego wszystkożercy. Psy nie posiadają enzymów ślinowych, które mogłyby rozpocząć trawienie węglowodanów (główna składowa warzyw i owoców) już w jamie ustnej, a budowa ich szczęki i żuchwy uniemożliwia dokładne rozdrabnianie składników roślinnych poprzez żucie.

 

Badania ostatnich dekad udowodniły jednak, że psy produkują enzymy trzustkowe niezbędne do trawienia węglowodanów i skrobi. Jednak mając na uwadze fakt, że psy nie są w stanie odpowiednio rozdrobnić składników roślinnych w jamie ustnej i nie wytwarzają enzymów ślinowych niezbędnych do rozpoczęcia trawienia skrobi już w jamie ustnej, zaleca się odpowiednie przetwarzanie warzyw i owoców w celu umożliwienia optymalnego trawienia enzymatycznego. Najlepiej podawać je w postaci rozdrobnionej pulpy.

 

W zależności od gatunku warzywa można podawać psu surowe lub po obróbce termicznej (gotowanie: na parze lub w wodzie i pieczenie). Niektóre mogą być również poddawane procesom fermentacji - kiszone). Należy jednak pamiętać, że bez względu na formę warzywa powinny być starannie rozdrobnione. Aby uzyskać jednorodną pulpę warzywa surowe, bądź kiszone należy przepuścić przez sokowirówkę, a następnie uzyskaną masę suchą wystarczy wymieszać z odciśniętym sokiem. Warzywa gotowane i pieczone można przetrzeć przez drobne sitko.

 

Ze względu na dużą zawartość cukru owoce powinny stanowić jedynie niewielki dodatek w diecie psa. Należy wybierać tylko owoce dobrze dojrzałe. Tak, jak wyżej już wspomnieliśmy, psy nie posiadają niezbędnych narzędzi do prawidłowego rozkładu i trawienia materii roślinnej, jednak w odniesieniu do owoców nie opracowano jakiś specjalnych wytycznych żywieniowych i można podawać je w całości (zwłaszcza drobne owoce jagodowe), podzielone na mniejsze kawałki, bądź przetarte w postaci pulpy. Dla psów stosunkowo najlepsze są owoce zaliczane do tzw. owoców leśnych.

 

Warzywa (zwłaszcza zielone) powinny stanowić stałą część diety psów ze względu na zawartość wielu korzystnych dla zdrowia składników odżywczych. Owoce nie są psom niezbędne - wszystkie obecne w nich składniki odżywcze mogą być pozyskane z innych źródeł. Nie mniej jednak wpływają one na różnorodność pokarmu i mogą podbić jego atrakcyjność. Ponadto błonnik, zawarty w owocach jest odtruwaczem jelitowym, pomagającym w utrzymaniu równowagi bakteryjnej poprzez usuwanie metali ciężkich i innych toksyn z organizmu. Celuloza jest częściowo trawiona przez mikroflorę jelit, jest również ważnym źródłem krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, odżywiających ścianki jelit.

 

Warzywa i owoce są źródłem:

  • białek;

  • tłuszczów;

  • witamin;

  • minerałów;

  • węglowodanów;

  • fitoskładników m.in.:

    • karotenoidów (np. beta-karoten, alfa-karoten, luteina, likopen, beta-kryptoksantyna, zeaksantyna);

    • polifenoli (flawonoidy, taniny, lignany);

  • błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego;

Ponadto warzywa i owoce:

  • pomagają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową;

  • nawadniają organizm;

  • wspomagają procesy trawienne;

  • wspomagają utrzymanie równowagi w mikroflorze organizmu;

  • regulują wypróżnianie, wielkość i konsystencję odchodów;

  • podnoszą atrakcyjność posiłków (smak, zapach, tekstura).

Warzywa w diecie B.A.R.F.

  • ogórek;

  • dynia (po obróbce termicznej, roztarta/zmiksowana na pulpę);

  • burak ćwikłowy - korzeń (ograniczone ilości, po obróbce termicznej, roztarty/zmiksowany na pulpę);

  • batat (ograniczone ilości, po obróbce termicznej, roztarty/zmiksowany na pulpę);

  • cukinia;

  • kabaczek;

  • marchew zwyczajna;

  • pasternak zwyczajny;

  • pietruszka korzeniowa;

  • seler korzeniowy;

  • jarmuż (ograniczone ilości);

  • szpinak warzywny (ograniczone ilości);

  • warzywa kiszone (kapusta, ogórki).

Owoce w diecie B.A.R.F.

  • porzeczka agrest;

  • jeżyna;

  • borówka wysoka - amerykańska;

  • żurawina;

  • poziomka;

  • truskawka;

  • borówka czarna - jagoda;

  • porzeczka: czarna, czerwona, biała;

  • malina (w ograniczonych ilościach);

  • jabłko (bez pestek);

  • gruszka (bez pestek);

  • arbuz (bez skórki i pestek);

  • banan (bez skórki);

  • melon cukrowy - Kantalupa (bez skórki i pestek);

  • mango (bez skórki i pestki!);

  • brzoskwinia (bez pestki!);

  • morela (bez pestki!);

  • nektarynka (bez pestki!);

  • wiśnia (bez pestki!);

  • czereśnia (bez pestki!)

  • śliwka - różne gatunki (bez pestki i w ograniczonych ilościach).

Więcej TUTAJ.
 

DODATKI NATURALNE I SUPLEMENTY

Dodatki naturalne, jak sama nazwa wskazuje to szeroka gama produktów naturalnych, których głównym zadaniem jest urozmaicenie i uzupełnienie diety psa o różnorodne składniki pokarmowe i funkcjonalne. Z kolei suplementy, to gotowe preparaty przygotowane na bazie określonych składników pochodzenia zwierzęcego i/lub roślinnego, które mają za zadanie uzupełnić dietę psa o określone składniki odżywcze, bądź funkcjonalne. Uwaga! W diecie kładzie się nacisk na to, by gotowe preparaty były jak najbardziej zbliżone do tych naturalnych tj. czym mniej przetworzone tym lepiej. Dodatki mają za zadanie uzupełnić w diecie opartej na mięsie i produktach pochodzenia zwierzęcego to wszystko, co w drodze ich produkcji zostało utracone. Ponadto odpowiednio dobrane dodatki stosuje się w celu wsparcia funkcjonowania organizmu psa. Niektóre z dodatków stosowane w określonych kombinacjach mogą wspomóc proces leczenia i/lub rekonwalescencji.

 

Dodatki podstawowe:

  • jaja;

  • źródło żelaza w doskonale przyswajalnej, hemowej postaci oraz odżywczego białka:

    • krew (osocze + hemoglobina);

  • źródła kwasów Omega-3 (do wyboru lub wymiennie):

    • oleje rybne, w tym głównie olej z ryb łososiowatych;

    • olej z kryla antarktycznego;

    • mączka z kryla antarktycznego;

    • ekstrakt z nowozelandzkiej małży zielonej;

    • olej z kalmarów;

    • olej z mikroalg;

  • źródło witamin z grupy B, a także selenu i cynku:

    • drożdże browarniane;

  • źródło jodu:

    • glony, algi morskie.

Dodatki opcjonalne:

  • świeże, bądź suszone zioła o różnorodnym działaniu (najczęściej polecane):

    • owoc dzikiej róży (źródło witaminy C, wsparcie odporności);

    • ostropest plamisty (ochrona wątroby);

    • czystek (wzmocnienie układu immunologicznego);

    • kłącze perzu (regulacja pracy przewodu pokarmowego oraz wsparcie funkcji wątroby i nerek);

    • pokrzywa (dolegliwości trawienne, wsparcie działania nerek i wątroby, źródło żelaza);

    • czarci pazur (działanie przeciwzapalne, wsparcie funkcjonowania aparatu ruchu);

    • kora wiązu czerwonego (problemy trawienne);

    • siemię lniane (łagodzenie szeregu dolegliwości układu pokarmowego);

  • ochrona stawów (najczęściej polecane):

    • sproszkowane małże zielone nowozelandzkie;

    • sproszkowana chrząstka rekina;

    • glukozamina;

    • chondroityna;

    • kwas hialuronowy;

    • metylosulfonylometan MSM;

  • suplement wapnia (jeśli pies nie je kości):

    • zmielone skorupki jaj;

  • źródło witaminy A i D (jeśli pies nie je jaj i podrobów, a zwłaszcza wątroby):

    • tran;

  • wsparcie układu nerwowego, serca, wątroby i trzustki:

    • tauryna;

  • wsparcie mięśni, serca i prawidłowa gospodarka tłuszczami:

    • L-karnityna;

  • wsparcie serca i procesów metabolizmu energetycznego w mitochondriach:

    • koenzym Q10;

  • źródło białka, wapnia i probiotyki (symboliczny dodatek) - nabiał:

    • mleczne napoje fermentowane:

      • kefir;

      • jogurt;

      • skyr;

      • maślanka;

      • mleko ukwaszone (zsiadłe);

      • mleko acidofilne;

    • twaróg, ser biały;

  • wsparcie układu odpornościowego:

    • siara bydlęca;

  • unormowanie wypróżnień:

    • kaolin - glinka biała spożywcza.

Zmielone skorupki jaj należy podawać codziennie, gdy pies nie je kości.

Miks ziół można podawać codziennie z posiłkiem roślinnym lub wymieszane z tłuszczem.

Wybrane i odpowiednio zestawione suplementy na stawy można podawać codziennie.

Dodatkowe źródła kwasów Omega-3 należy stosować (najlepiej wymiennie) wtedy, gdy pies nie je ryb.

Podawanie oleju z wątroby dorsza należy rozważyć wtedy, gdy pies nie je jaj, wątroby i ryb (jako źródło witamin A i D).

Drożdże browarniane można podawać codziennie z posiłkiem roślinnym lub mięsem.

Jaja - mimo iż widnieją w dodatkach są pełnowartościowym pożywieniem. 1 jajo surowe kurze/kacze dziennie.

Wodorosty, algi, glony należy podawać z posiłkiem roślinnym.

Glinka - w razie konieczności (biegunki).

Siara bydlęca - w razie konieczności (suki karmiące, psy pracujące, reproduktory, alergie, niedożywienie, schorzenia jelit).

Produkty mleczne, w niewielkich ilościach, od czasu do czasu, jako urozmaicenie diety (o ile pies je toleruje dobrze).

Krew należy podawać osobno lub z mięsnym posiłkiem (zwłaszcza wówczas, gdy dieta jest uboga w żelazo).

Tauryna, L-karnityna, koenzym Q10 można stosować w określonych sytuacjach i trzeba je podawać z mięsnym posiłkiem.

 

Przejście na dietę B.A.R.F.
Należy zacząć od wykonania psu badań krwi i moczu w celu sprawdzenia jego kondycji zdrowotnej. Jeśli nie ma przeciwwskazań to należy zacząć od podstawowych składników - zwłaszcza w przypadku psów dorosłych, karmionych wcześniej wyłącznie jedzeniem przetworzonym. Przez pierwszych kilka dni (2-5) powinno to być wyłącznie dobrej jakości, raczej chude mięso. Wskazane jest, by na początek podawać jeden, następnie dwa i potem stopniowo wprowadzać kolejne rodzaje mięs. Po zaadoptowaniu organizmu do pierwszych zmian można zacząć stopniowo wprowadzać małe ilości mielonych kości mięsnych.
Posiłki winny być małe tak, aby pies nie był przekarmiony. Następny etap to wprowadzenie małych ilości podrobów. Gdy organizm psa zaadoptuje się na mięsie, mięsnych kościach i podrobach, czas na warzywa, owoce i dodatki (w pierwszej kolejności jaja, algi, drożdże, zioła, a na końcu krew świeża lub suszona) oraz zwiększenie objętość posiłku aż do prawidłowych ilości. Jeśli nie będzie problemów z trawieniem i gryzieniem produktów to można zacząć dodawać mięsne kości w całości.

 

Na początku karmienia dietą B.A.R.F. można podzielić dzienna porcję na dwa lub trzy małe posiłki.

 

Samej zmiany diety można dokonać na dwa podstawowe sposoby - „gwałtowny” i „powolny”.

a. zmiana „gwałtowna”
Jest to sposób najprostszy i polega na natychmiastowym przejściu od karmienia jedzeniem przetworzonym do pokarmów surowych. Uważa się go za najmniej problemowy i najskuteczniejszy, zwłaszcza w przypadku psów młodych i zdrowych, bez problemów z układem pokarmowych. Ważnym czynnikiem jest to, z jakiej diety przestawia się psa. Jeśli pies był karmiony różnego rodzaju pokarmem przygotowywanym w domu (zarówno surowym, jak i gotowanym), nie powinny wystąpić żadne zaburzenia pokarmowe. Dla zwierząt karmionych suchą karmą zmiana jest brutalniejsza dla organizmu. Gwałtowna zmiana może nie być dobra dla psów starszych, z problemami z trawieniem lub upośledzonym układem immunologicznym. Wiele starszych psów, karmionych całe życie suchą karmą (i niektóre młodsze) może nie tolerować mieszanki surowego jedzenia i suchej karmy w żołądku. Taka kombinacja może skutkować biegunką, wymiotami lub obydwiema przypadłościami na raz. Pomocny może być jedno-dwudniowy post - ułatwi zmianę, odtruje organizm i przegłodzi psa. Można też zastosować tą metodę z odstawieniem innych pokarmów i wprowadzeniem w pierwszej kolejności przez 1-3 dni tylko żwaczy (pomagają obniżyć pH w żołądku do 1, oraz odbudowują naturalną florę bakteryjną), a następnie reszty jak napisano wyżej.


b. zmiana „powolna”
Metoda ta zajmuje od 1 do 4 tygodni lub nawet kilka miesięcy, zależnie od okoliczności. Metoda ta wzbudza szerokie dyskusje i ma tyle samo zwolenników, co i przeciwników. Ostatecznie obserwując psa to właściciel musi zadecydować, co dla niego będzie najlepszym rozwiązaniem.

 

Wyróżnia się cztery podstawowe zasady wolnej zmiany:


1) Można podać jeden posiłek z diety B.A.R.F., a potem jeden tradycyjny i stopniowo zmniejszać ilość posiłków tradycyjnych, a zwiększać nowych. Jeśli pies bez problemu przyjmuje taki rodzaj karmienia, oznacza to, że ma zdrowy układ pokarmowy i bez problemu powinien znieść gwałtowną zmianę.


2) Drugim sposobem jest podanie dwóch rodzajów jedzenia w jednym posiłku i stopniowe zmniejszanie ilości starego, a zwiększanie nowego pokarmu. Przykładowo można podać trochę suchej karmy i skrzydełko kurczaka. 25% nowego jedzenia przez kilka dni, 50% przez następnych kilka, potem 75%, aż w końcu 100% nowej diety. Należy jednak pamiętać, że niektóre zwierzęta mogą cierpieć na zaburzenia pokarmowe, ponieważ mogą nie tolerować dwóch różnych rodzajów jedzenia podanych w tym samym czasie.


3) Trzecią powolną metodą jest zrobienie z jedzenia starego i nowego typu wspólnej mieszanki (rozdrobnionej). W ten sposób można zacząć z małymi ilościami nowego jedzenia i stopniowo je zwiększać. Ten sposób jest skuteczny ze zwierzętami, które niechętnie próbują nowe pokarmy.


4) Osoby, które zawsze karmiły jedzeniem gotowanym, mogą na początek gotować składniki diety B.A.R.F., a potem podawać je w coraz surowszej formie.

 

Opracowała Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768