O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Czy choroba COVID-19 wywoływana przez wirus SARS-CoV-2 jest niebezpieczna dla psów?

ostatnia aktualizacja 2 sierpnia 2020

Masowe zachorowania ludzi na zapalenie płuc o nieznanej etiologii, które były zgłaszane w grudniu 2019 roku w chińskim mieście Wuhan, stolicy prowincji Hubei, szybko wzbudziły obawy, co do bezpieczeństwa zdrowia publicznego na całym świecie. Wkrótce okazało się, że za tak liczne zachorowania odpowiedzialny jest nowy koronawirus zwany SARS-CoV-2. Epidemia rozpoczęła się od Chin.

Wirus obecny jest w 213 krajach (plus dwa statki wycieczkowe poddane kwarantannie: Diamond Princess i MS Zaandam), z czego najwięcej zachorowań odnotowano w USA, Brazylii, Indiach, Rosji, Republice Południowej Afryki, Meksyku, Peru, Chile, Hiszpanii i Iranie. Sytuacja rozwija się dynamicznie, toteż w najbliższych dniach należy spodziewać się szybkich zmian w zestawieniu 10 krajów z najwyższą zachorowalnością.

Aktualnie najwięcej zakażeń w Azji odnotowuje się w Indiach. W Chinach epidemia praktycznie już wygasła i większość obecnie stwierdzanych przypadków to pojedyncze zakażenia wwiezione przez osoby przybywające do kraju oraz lokalne ogniska, które są pod kontrolą. Najwięcej zachorowań w Europie w chwili obecnej odnotowano w Hiszpanii. W Wielkiej Brytanii, we Włoszech, Francji i Niemczech, liczba zachorowań po pierwszej fali znacznie spadła, jednak od kilku dni kraje te notują ponowny wzrost zachorowań.

Najwięcej osób zakażonych wirusem w Europie zmarło w Wielkiej Brytanii. Ogniskiem choroby w Ameryce Północnej są Stany Zjednoczone, gdzie liczba zakażonych wirusem w ciągu kilku następnych dni sięgnie pięciu milionów. Stany Zjednoczone to również kraj z największą ilością osób zmarłych na COVID-19 na świecie. W Ameryce Południowej ogniskiem choroby jest Brazylia. Z kolei w Afryce najwięcej zachorowań dotychczas odnotowano w Republice Południowej Afryki.

Pierwszy przypadek osoby zakażonej wirusem SARS-CoV-2 został zdiagnozowany w Polsce w Zielonej Górze dnia 4 marca 2020 roku. Obecnie (7 czerwca 2020) Polska z 31 931 zdiagnozowanymi zachorowaniami znajduje się na 36 miejscu pośród wszystkich krajów, w których choroba powodowana wirusem SARS-CoV-2 została wykryta.

W nocy z piątku na sobotę (13/14 marca 2020 r.) ukazało się Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. W okresie od dnia 14 marca 2020 roku do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej będzie obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Rząd zdecydował się na wprowadzenie stanu zagrożenia epidemicznego, ponieważ zgodnie z ustawą, jest to stan pozwalający nakładać dodatkowe ograniczenia, które są niezbędne by powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2. Dnia 20 marca 2020 roku Premier ogłosił wprowadzenie stanu epidemii na terenie całego kraju. Przywrócono pełne kontrole na granicach kraju oraz zamknięto wjazd do kraju dla cudzoziemców (z pewnymi wyjątkami - powroty Polaków do Polski). Dla obywateli wprowadzono jednak obowiązek dwutygodniowej kwarantanny po powrocie do Polski. Od 20 kwietnia rozpoczęło się łagodzenie obostrzeń, które podzielono na kilka etapów. W chwili obecnej większość z zarządzonych wcześniej obostrzeń została już zniesiona.

Początkowo wydawało się, że nowy koronawirus przenosi się poprzez kontakt ludzi ze zwierzętami, bowiem wielu chorych na zapalenie płuc z Wuhan zgłaszało, że mieli bezpośredni kontakt z jednym z największych targów w Wuhan, na którym sprzedawany jest szeroki asortyment mięs pozyskanych z ryb i różnych dzikich zwierząt. Jednak narastająca liczba chorych, którzy nie mieli takich powiązań, kazała przypuszczać, że wirus przenosi się z człowieka na człowieka. Obecnie wiadomo już, że wirus może przenosić się bezpośrednio z człowieka na człowieka.

Tuż po zidentyfikowaniu nowa choroba nie miała nazwy i posługiwano się określeniami typu „choroba wywołana przez koronawirus” lub „zachorowanie z powodu zakażenia koronawirusem z Wuhan”. W styczniu 2020 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) tymczasowo nowo odkrytemu wirusowi nadała nazwę „nowatorski koronawirus 2019 (2019-nCoV)” oraz wprowadziła tymczasowy termin „ostra choroba układu oddechowego 2019-nCoV” na określenie choroby wywołanej przez wirusa.

11 lutego dokonano zmiany i wirus został definitywnie nazwany SARS-CoV-2, a choroba wywołana przez niego zyskała nazwę „choroba koronawirusowa 2019” (w skrócie „COVID-19”). "CO" w nazwie oznacza koronę (ang. corona), "VI" - wirus (ang. virus), "D" - chorobę (ang. disease), a liczba 19 wskazuje rok pojawienia się wirusa - 2019 (Corona-Virus-Disease-2019). Różnica między SARS-CoV-2, a COVID-19 jest taka, że SARS-CoV-2 to czynnik wywołujący chorobę, a COVID-19 to choroba, czyli zespół objawów spowodowanych przez ten czynnik. Dnia 11 marca 2020 roku choroba została zakwalifikowana jako pandemia.

Uważa się, że do większości zakażeń u ludzi dochodzi przede wszystkim drogą kropelkową, kiedy zakażona osoba kaszle lub kicha i wydala zarazki (podobnie przenosi się np. wirus grypy). Wirus może być także przeniesiony, kiedy człowiek dotknie skażonej wirusem powierzchni lub przedmiotu, a następnie dotknie swoich ust, nosa lub oczu.

Podczas gdy coraz więcej przypadków choroby zgłaszanych jest w różnych częściach świata, dokładne źródło ogniska choroby wciąż nie jest znane. Obecnie nie ma dowodów sugerujących, że konkretny gospodarz zwierzęcy jest rezerwuarem wirusa, a badania są w toku.

Koronawirus SARS-CoV-2 to wirus należący do rodziny koronawirusów (Coronaviridae). Koronawirusy u zwierząt powodują różne choroby (układu oddechowego, układu pokarmowego, wątroby, układu nerwowego), wiele zakażeń przebiega też bezobjawowo. Koronawirusy alfa i beta zwykle infekują ssaki, a koronawirusy gamma i delta zwykle infekują ptaki i ryby.

Obecnie klasyczna koronawiroza u psów może przebiegać w trzech postaciach tj. jelitowej - wywoływanej przez koronawirus psi jelitowy (canine enteric coronavirus CECoV) należący do alfakoronawirusów, oddechowej - wywoływanej przez koronawirus psi oddechowy (canine respiratory coronavirus CRCoV) należący do betakoronawirusów oraz rzadko spotykanej układowej - wywoływanej przez pantropowy, wysoce patogenny wariant CECoV typ II.

Koronawirusy infekujące psy występują na całym świecie. Częstość występowania  CECoV wynosi 70-90%, a serotyp I jest bardziej powszechny. Częstość występowania CRCoV szacuje się na 17.8-54.7%. Te koronawirusy nie są jednak związane z obecną pandemią COVID-19 wywołaną koronawirusem SARS-CoV-2!!!. Więcej o klasycznych koronawirusach infekujących psy TUTAJ.

Do 2019 roku znanych było tylko 6 wirusów z rodziny Coronaviridae powodujących zakażenia u ludzi. Cztery z nich (229E, OC43, NL63, HKU1) są przyczyną przeziębienia o łagodnym przebiegu. Dwa pozostałe (wirusy SARS i MERS) mogą prowadzić do zagrażającej życiu ostrej niewydolności oddechowej. Koronawirusy mają jednak to do siebie, że często mutują i mają dużą zdolność do zakażania nowych gatunków. Wszystkie poznane dotąd koronawirusy powodujące zakażenia u ludzi są wirusami, które wywołują objawy ze strony układu oddechowego, bardzo rzadko ze strony innych układów i narządów. Możliwe, że oprócz zakażenia układu oddechowego u dzieci do 12. miesiąca życia mogą wywoływać biegunkę.

Nowy koronawirus SARS-CoV-2, który jest wirusem odpowiedzialnym za obecną pandemię zakażeń układu oddechowego u ludzi, pod względem genetycznym, jest bardziej spokrewniony z wirusem SARS, niż MERS (oba należą do betakoronawirusów i pochodzą od nietoperzy). W chwili obecnej nie wiadomo czy SARS-CoV-2 będzie zachowywał się w sposób podobny do SARS i/lub MERS.

SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, którego genom stanowi jednoniciowe RNA o dodatniej polarności. Każdy wirion SARS-CoV-2 ma kształt zasadniczo kulisty, choć nieco pleomorficzny, o średnicy 60-140 nm. Otoczony jest wyraźnymi wypustkami o długości 9-12 nm, nadającymi mu wygląd podobny do korony słonecznej. Długość genomu wynosi od 29867 do 29903 nukleotydów, co czyni go, podobnie jak w przypadku innych koronawirusów, jednym z największych wirusów RNA, zarówno pod względem długości genomu, jak i rozmiaru wirionu. SARS-CoV-2 posiada cztery białka strukturalne: S (białko fuzyjne lub glikoproteina powierzchniowa), E (białko płaszcza), M (białko błonowe lub membranowe) i N (białko nukleokapsydu). Białko N utrzymuje genom RNA, a białka S, E i M tworzą razem otoczkę wirusa. Aktualnie wyizolowano i opisano pięć genomów nowego koronawirusa.

wiriony SARS-CoV-2 z widocznymi koronami wyizolowane od jednego z pacjentów

mikroskop elektronowy

Źródło: NIAID-RML

 

wizualizacja wirionu SARS-CoV-2

Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

Przebieg zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 u ludzi jest zróżnicowany: od bezobjawowego, przez łagodną chorobę układu oddechowego (podobną do przeziębienia), po ciężkie zapalenie płuc z zespołem ostrej niewydolności oddechowej i/lub niewydolnością wielonarządową. Zakażenie tym koronawirusem u ludzi może powodować łagodne objawy, takie jak: gorączka, suchy kaszel i zmęczenie. Większość ludzi (około 80%) zdrowieje bez potrzeby specjalnego leczenia. Stosunkowo rzadziej występuje dodatkowo ból gardła, bóle kości i mięśni (u niewielkiego odsetka osób objawia się również katarem i biegunką). Od wielu tygodni różne badania i obserwacje wskazywały, że zaburzenia zapachu i smaku mogą być również jednym z objawów zakażenia. U niektórych osób choroba może mieć ciężki przebieg i prowadzi do zapalenia płuc oraz problemów z oddychaniem. W bardzo ciężkich przypadkach choroba kończyć się śmiercią.

Należy pamiętać, że podobne objawy mogą występować przy wielu innych chorobach, zwłaszcza zakażeniach układu oddechowego, które są dość częste w sezonie jesienno-zimowym. Do zachorowania wywołanego koronawirusem SARS-CoV-2 potrzebny jest bezpośredni kontakt z osobą chorą, bądź jej wydzielinami. Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 może wystąpić u ludzi w każdym wieku. Analiza zachorowań pokazuje, że najcięższy przebieg choroby obserwuje się u osób starszych (powyżej 70. roku życia), z rozpoznanymi wcześniej chorobami przewlekłymi (przede wszystkim układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami neurologicznymi, cukrzycą i chorobami układu oddechowego) lub zaburzeniami odporności. Uwaga! Zdecydowana większość dzieci przechodzi zakażenie stosunkowo łagodnie, często bez żadnych wyrażonych objawów.

Z badania opublikowanego w "Annals of Internal Medicine" wynika, że u ok. 97.5% osób zarażonych koronawirusem SARS-CoV-2 objawy pojawiły się w ciągu 11.5 dnia od momentu ekspozycji na chorobę. Mediana okresu inkubacji wynosi 5.1 dnia. Na każde 10 tys. osób poddanych kwarantannie trwającej 14 dni, 101 zarażonych manifestowało objawy dopiero po jej zakończeniu. Wiadomo, że koronawirus może być obecny w organizmie człowieka nawet do 37 dni po zarażeniu. Lekarze w Chinach wykryli wirusa w próbkach oddechowych od osób, które przeżyły, przez medianę 20 dni po zarażeniu. Okres inkubacji COVID-19 (tj. czas pomiędzy wystawieniem na wirusa, a wystąpieniem objawów) jest obecnie szacowany na od dwóch do czternastu dni.

Podstawowy problem polega na tym, że w chwili obecnej nie ma szczepionki uodparniającej ani żadnego leku przeciwwirusowego, który byłby zalecany do leczenia zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Chorzy otrzymują jedynie leczenie, które ma na celu łagodzenie objawów (leczenie objawowe).

W ciągu ostatnich kilku tygodni poczyniono szybkie postępy w identyfikacji etiologii wirusa, izolacji wirusa i opracowaniu narzędzi diagnostycznych. Pozostaje jednak wiele ważnych pytań, na które należy odpowiedzieć.

Czy zwierzęta domowe mogą ulec zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2?

Teraz, gdy infekcje SARS-CoV-2 są szeroko rozpowszechnione w populacji ludzkiej, istnieje możliwość zarażenia niektórych zwierząt poprzez bliski kontakt z zarażonymi ludźmi. Zakażenie zwierząt wirusem SARS-CoV-2 może mieć wpływ na zdrowie i dobrostan zwierząt, ochronę dzikiej przyrody i badania biomedyczne. Odnotowano przypadki zakażeń psów, kotów (koty domowe i tygrysy) i norek, które po przeprowadzeniu testu uzyskały dodatni wynik na SARS-CoV-2 w warunkach terenowych, po bliskim kontakcie z zarażonymi ludźmi (lub ludźmi podejrzanymi o zarażenie SARS-CoV-2). Według stanu na 31 lipca 2020 r. liczba wszystkich zakażonych koronawirusem na świecie ludzi przekroczyła 17 mln, podczas gdy całkowita liczba potwierdzonych przypadków SARS-CoV-2 u psów i kotów to dotychczas kilkanaście przypadków.

 

Trwają badania mające na celu lepsze zrozumienie podatności różnych gatunków zwierząt na SARS-CoV-2 i ocenę dynamiki infekcji u podatnych gatunków zwierząt. Wstępne wyniki badań laboratoryjnych sugerują, że spośród badanych gatunków zwierząt koty są najbardziej podatnymi gatunkami na SARS-CoV-2. Koty mogą też wykazywać objawy kliniczne choroby. W warunkach laboratoryjnych koty były w stanie przenosić infekcję na inne koty. Wydaje się, że fretki są podatne na infekcje, ale prawdopodobnie są mniej podatne na wystąpienie klinicznych objawów choroby niż koty. W warunkach laboratoryjnych fretki również przenosiły infekcje na inne fretki. Psy wydają się być podatne na infekcje, ale dotychczasowe obserwacje sugerują, że są mniej dotknięte chorobą niż fretki lub koty. Do tej pory wstępne wyniki badań sugerują, że drób i świnie nie są podatne na zakażenie SARS-CoV-2.

 

Dnia 28 lutego 2020 roku OIE poinformowało o pierwszym przypadku psa z Hongkongu, u którego wykryto zakażenie SARS-CoV-2. Główny Lekarz Weterynarii Hongkongu zgłosił sprawę World Organisation of Animal Health. Z komunikatu wynika, że właścicielka psa zachorowała na koronawirusa i została przetransportowana do szpitala. Pacjentka był właścicielką psa. Zwierzę zostało poddane kwarantannie. Pobrano wymaz z nosa, jamy ustnej i odbytnicy oraz pobrano próbkę kału. Próbki pobrane w dniach 26 i 28 lutego w postaci wymazów z jamy ustnej i nosa dały wynik „słabo dodatni”, a 2 marca tylko zbadane wymazy z nosa wykazały wynik pozytywny. We wszystkich trzech przypadkach próbki pobrane z odbytnicy i kału były negatywne.

 

Nie wiadomo, w jaki sposób wirus trafił do psiego organizmu, czy został on zakażony drogą kropelkową bezpośrednio od właścicielki, czy poprzez kontakt z zanieczyszczoną powierzchnią. Po odbyciu kwarantanny przez psa zbadano ponownie pobrane od niego próbki w celu ustalenia, czy pies faktycznie został zarażony, czy też jego jama ustna i nos zostały skażone wirusem obecnym w gospodarstwie domowym.

 

Dokument wydany przez AFCD informuje, że „słabo dodatni” wynik z próbki pobranej z nosa 5 dni po usunięciu psa z możliwego źródła zanieczyszczenia sugeruje, że pies ma niski poziom infekcji i prawdopodobnie jest to przypadek przeniesienia wirusa z człowieka na zwierzę. Jednak wciąż nie ma dowodów na to, że ssaki, w tym psy i koty, mogą być źródłem infekcji dla innych zwierząt lub ludzi.

 

Dnia 3 czerwca 2020 roku OIE poinformowało o dwóch kolejnych przypadkach odnotowanych u psów (tym razem) z USA, u których wykryto zakażenie SARS-CoV-2 w kwietniu. Obydwa psy rasy owczarek niemiecki przebywały w gospodarstwie domowym z zakażonymi ludźmi. U pierwszego psa objawy kliniczne obejmowały problemy z oddychaniem, ciężki letarg, rozpoznany jako niedokrwistość hemolityczną. Pies uzyskał pozytywny wynik testu na SARS-CoV-2 w prywatnym laboratorium weterynaryjnym. Przeciwciała neutralizujące wirusa wykryto w próbkach kontrolnych pobranych od chorego psa, a także od drugiego (zainfekowanego) owczarka niemieckiego, który nie wykazywał klinicznych objawów choroby, a przeprowadzony u niego test PCR był ujemny. Mimo leczenia stan ciężej chorego psa pogarszał się i jego właściciele w porozumieniu z lekarzem weterynarii podjęli decyzję o humanitarnym uśpieniu psa.

 

OIE (World Organisation for Animal Health) informuje, że obecne rozprzestrzenianie się COVID-19 jest wynikiem przenoszenia wirusa z człowieka na człowieka. Do chwili obecnej nie ma dowodów na to, że zwierzęta towarzyszące odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu się choroby. Dlatego nie ma uzasadnienia w podejmowaniu środków przeciwko zwierzętom towarzyszącym, które mogłyby zagrozić ich dobrostanowi.

 

Czy zwierzęta domowe mogą przenosić zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 na człowieka?

Główną drogą przenoszenia COVID-19 jest człowiek - człowiek. Nie ma dotychczas żadnych danych jednoznacznie wskazujących na to, że zwierzęta domowe mogą przenosić zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 na człowieka.

 

Czy psy domowe mogą być źródłem zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 dla innych zwierząt lub ludzi?

Nie ma niezbitych dowodów na to, że psy domowe mogą być źródłem zakażenia dla innych zwierząt lub ludzi. Nie mniej jednak podtyp tego wirusa może być zakaźny dla psów. Przypadek z Hongkongu, a także dwa przypadki z USA pokazują, że psy mogą zakażać się tym wirusem i mogą być jego nosicielem. W ramach ogólnie pojętych zasad bezpieczeństwa zaleca się zastosować 14 dniową kwarantannę dla wszystkich zwierząt, u których potwierdzi się obecność tego wirusa.

Czy osoby chore na COVID-19 powinny unikać kontaktu ze zwierzętami domowymi lub innymi zwierzętami?
Tak. Osoby chore na COVID-19 oraz zakażone wirusem SARS-CoV-2 powinni maksymalnie ograniczyć kontakt ze zwierzętami domowymi i innymi zwierzętami (podobnie jak z innymi ludźmi).

Jeśli to możliwe, należy poprosić innego członka rodziny bądź znajomego, aby na czas choroby zajął się zwierzętami dzielącymi to samo gospodarstwo domowe co chory. Jeśli jesteś chory na COVID-19, unikaj kontaktu ze swoim zwierzakiem, w tym nie głaszcz go, nie przytulaj i nie całuj. Unikaj lizania przez psa oraz nie dziel się z nim spożywanym jedzeniem.

Jeśli podczas choroby nie masz wyjścia, przebywasz w warunkach domowych i musisz opiekować się swoim zwierzakiem lub musisz przebywać w pobliżu innych zwierząt, umyj ręce przed i po interakcji ze zwierzęciem oraz załóż rękawiczki jednorazowe i maskę na twarz. Wykonywane przy zwierzęciu/zwierzętach czynności ogranicz do niezbędnego minimum.

Czy pies domowy może rozprzestrzeniać chorobę na ludzi, jeśli miał kontakt z osobą chorą na COVID-19?

Ryzyko zakażenia psa przez osobę chorą na COVID-19 lub zarażoną wirusem SARS-CoV-2 jest mała, aczkolwiek nie można takiej możliwości wykluczyć. Ponadto osoba taka może skazić sierść psa własnymi wydzielinami i wydalinami np. kichając czy kaszląc na psa. Jeśli w krótkim czasie od takiego zdarzenia to Ty dotkniesz psa, a następnie wsadzisz palce do buzi lub nosa albo dotkniesz oczu to istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że możesz przenieść wirusa i się zarazić!!!

Nasze zalecenia:

W okresie pandemii ogranicz kontakt posiadanych przez siebie zwierząt z innymi osobami i zwierzętami do minimum!!!

Nie pozwalaj głaskać i przytulać swojego psa przez przygodnie spotkane na spacerach osoby.

Nie pozwalaj psu wąchać i lizać znajomych i/lub przygodnie spotkanych na spacerach osób.

Na spacery wybieraj odosobnione miejsca, które nie są często uczęszczane przez inne osoby i ich zwierzęta.

Tak planuj spacery, aby zagwarantowały one zachowanie dobrostanu psa i nie naraziły Ciebie oraz psa na zakażenie wirusem.

Przed jak i po bezpośrednim kontakcie z psem myj ręce wodą z mydłem lub dezynfekuj je środkiem odkażającym ręce.

Jeśli nie jest to koniecznie, zrezygnuj z podróży ze swoim czworonogiem.

Podróżując korzystaj z własnego transportu - unikaj transportu zbiorowego (autobus, tramwaj, metro, pociąg) i taksówek.

Dobrze zaplanuj ewentualne krycia. Jeśli musisz udać się w podróż, korzystaj z własnego transportu. Na miejscu ogranicz kontakt z właścicielem reproduktora. Stosuj wszelkie niezbędne środki ostrożności. Właściciele reproduktorów mogą także opcjonalnie skorzystać z możliwości pobrania nasienia w domu, schłodzenia go z zastosowaniem zestawu do domowego użytku, a następnie wysyłki paczki z odbiorem przesyłki przez kuriera z domu. Właściciele suk hodowlanych mogą skorzystać z możliwości otrzymania przesyłki do domu i krycia takim schłodzonym nasieniem za pomocą inseminacji wykonanej w domowych warunkach.

Korzystaj z możliwości zrobienia zakupów on-line w zoologicznych sklepach internetowych, które oferują dostawy do domu.

Rozsądnie planuj wizyty w salonie groomerskim (jeśli to możliwe pielęgnuj psa we własnym zakresie).

Odwiedzaj gabinety weterynaryjne tylko w przypadkach bezwzględnie wymagających pomocy lekarza weterynarii. W sprawach mniej pilnych korzystaj z konsultacji prowadzonych telefonicznie lub on-line.

Pamiętaj, podczas trwania stanu epidemii, w każdej sytuacji zachowaj najwyższe środki ostrożności.

Co należy zrobić, jeśli u psa rozwinie się choroba układu oddechowego i miał on kontakt z osobą chorą na COVID-19?

Aktualnie zanotowano pojedyncze przypadki zakażenia psów wirusem SARS-CoV-2, a u jeden pies przechorował COVID-19. Jeśli u Twojego psa rozwinie się niewyjaśniona choroba o objawach typowych dla COVID-19 i w ostatnim czasie miał on kontakt z osobą chorą na COVID-19, to odizoluj zwierzę, unikaj bezpośredniego kontaktu z jego wydalinami i postępuj jak w przypadku stwierdzenia podejrzenia wystąpienia innych zakaźnych chorób zwierzęcych, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia.

 

Skontaktuj się telefonicznie z powiatowym lekarzem weterynarii i postępuj zgodnie z jego wskazówkami. Nie zabieraj na własną rękę psa do kliniki weterynaryjnej, chyba że zostaniesz tak poinstruowany przez urzędnika. Przed wyjazdem zadzwoń do wskazanej kliniki weterynaryjnej i poinformuj, że przyprowadzisz zwierzę, które zostało narażone na kontakt z osobą chorą na COVID-19. Da to klinice czas na wdrożenie odpowiednich procedur przewidzianych na taką okoliczność.

 

Czy istnieje dla psów szczepionka chroniąca przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2?

Obecnie nie są dostępne żadne szczepionki dla psów przeciwko zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2.

 

Czy należy szczepić psy przeciwko koronawirozie psów ze względu na ryzyko zakażenia wirusem SARS-CoV-2?
Szczepionki na koronawirusa psów dostępne w niektórych krajach NIE są licencjonowane do ochrony przed infekcjami dróg oddechowych wywołanych wirusem SARS-CoV-2. Weterynarze NIE powinni stosować takich szczepionek w obliczu obecnego wybuchu choroby sądząc, że może istnieć jakaś forma ochrony krzyżowej przeciwko COVID-19. Nie ma absolutnie żadnych dowodów na to, że szczepienie psów szczepionkami dostępnymi w handlu zapewni ochronę krzyżową przed zakażeniem COVID-19, ponieważ wirusy odpowiedzialne za typową koronawirozę psów są wyraźnie różne od koronawirusa odpowiedzialnego za wystąpienie COVID-19.

 

Czy psu można wykonać badanie przesiewowe w kierunku wykrycia zakażenia wirusem SARS-CoV-2?
Wykorzystując opublikowane sekwencje genetyczne wirusa z ogniska choroby m.in. Laboratoria Referencyjne IDEXX opracowały test PCR w czasie rzeczywistym do wykrywania SARS-CoV-2 u psów. Obecnie test ten nie może być zamawiany w celach komercyjnych. Specjaliści nie zalecają przeprowadzania badań przesiewowych psów pod kątem obecności wirusa. Badanie przeprowadza się w przypadkach uzasadnionych, gdzie istnieją dowody na to, że pies może być zarażony wirusem SARS-CoV-2.

 

W przypadku wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego u psa, który nie był narażony na kontakt z wirusem, bądź chorą osobą zaleca się przede wszystkim wykonanie kompleksowych badań w kierunku wykrycia znacznie częstszych patogenów oddechowych atakujących psy, które odpowiedzialne są za wystąpienie chociażby takich chorób, jak: koronawiroza oddechowa, grypa, przeziębienie czy kaszel kennelowy.

 

Preparaty na wzmocnienie odporności zapobiegają zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 u psów?

Nowa jednostka chorobowa wywołała duże zainteresowanie, które zaowocowało głoszeniem różnych teorii na temat tej choroby. Jeden z powtarzanych mitów głosi, że różne preparaty witaminowe, mieszanki minerałów i witamin, wyciągi roślinne i zwierzęce, a także inne produkty reklamowane jako "wzmacniacze odporności" mogą uchronić ludzi przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

 

Od razu zdementujemy tę plotkę, bowiem żaden suplement diety nie jest w stanie uchronić człowieka przez zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, ponieważ środki te nie mają wpływu na to jak organizm i system odpornościowy zareaguje w kontakcie z tym koronawirusem. Badania naukowe nie potwierdziły skuteczności żadnego z preparatów w walce z koronawirusem SARS-CoV-2.

 

Jeśli chodzi o zwierzęta towarzyszące napisaliśmy już wyżej, że w chwili obecnej odnotowano jednostkowe przypadki domowych psów, które zakaziły się nowym koronawirusem od ludzi. Nie ma jednak dowodów na to, że mogą przekazywać koronawirusa między sobą lub też mogą zakażać nim następnie ludzi. Podawanie jakichkolwiek specjalnych suplementów psu w celu uniknięcia infekcji wirusem SARS-CoV-2 jest działaniem na wyrost, które nie jest naukowo uzasadnione.

 

Należy pamiętać, że zarówno dla ludzi jak i dla zwierząt, w zetknięciu z jakimkolwiek patogenem, ważny jest ogólny stan organizmu. Ten z kolei w dużej mierze zależy od właściwego postępowania (prawidłowe żywienie, odpowiednia pielęgnacja i wysoka higiena środowiska życia). Warto zatem zadbać o to, aby kondycja zdrowotna zwierzęcia była na wysokim poziomie. Stosowane sezonowo suplementy diety wzmacniające odporność psa mogą pomóc utrzymać jego organizm w dobrej kondycji, co może przełożyć się na zwiększenie odporności na różnego typu infekcje i ewentualnie łagodniejszy przebieg choroby, ale nie chroni przed samym zakażeniem.

 

Samoizolacja, kwarantanna i izolacja, co z psem?

Samoizolacja, kwarantanna i izolacja to słowa, które w ostatnim czasie są nader często wymawiane przez Polaków. Najwięcej niepokoju budzą jednak wśród posiadaczy psów. Na początek wyjaśnimy, co oznaczają i z czym się wiążą.

 

Kwarantanna - „odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych”. Co to oznacza w praktyce? Kwarantanna domowa ma charakter profilaktyczny. Kwarantannie domowej z powodu zakażenia koronawirusem może zostać poddana każda zdrowa osoba, u której podejrzewane jest zakażenie, lecz która nie ma jeszcze żadnych objawów choroby. Kwarantannę może zalecić inspektor powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej na podstawie przeprowadzonego wywiadu. Nakaz kwarantanny jest równoznaczny z przymusowym jej odbyciem.

 

Osoba objęta kwarantanną przebywa w swoim mieszkaniu przez dwa tygodnie - liczone od dnia ostatniego kontaktu z zakażonym lub od dnia powrotu z regionu ryzyka. Nie wolno takiej osobie wychodzić, nawet z psem na spacer, do sklepu czy do lekarza. Nikomu nie wolno do takiej osoby przychodzić. W razie wystąpienia objawów choroby w czasie odbywania kwarantanny należy telefonicznie powiadomić stację sanitarno-epidemiologiczną lub zgłosić się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego szpitala.

 

Samoizolacja - oznacza dobrowolne pozostanie w domu, aby uniknąć kontaktu z innymi ludźmi i nie stanowić potencjalnego zagrożenia rozprzestrzeniania się koronawirusa. Czas i postępowanie podobne jak przy kwarantannie z tą różnicą, że bez nakazu i decyzji inspektora powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej osoba poddająca się samoizolacji nie może skorzystać z praw gwarantowanych w przypadku kwarantanny odbywanej w wyniku wydania decyzji administracyjnej.

 

Izolacja - „odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby”. Co to oznacza w praktyce? Izolacja to nie to samo, co kwarantanna. Izolacja dotyczy osób chorych, lub takich, u których podejrzewa się zakażenie - takie osoby zazwyczaj izolowane są w całkowitym, bądź częściowym odosobnieniu w szpitalu.

 

Jak wiadomo wszystkie wyżej wymienione działania mają na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa poprzez wyeliminowane kontaktu osoby chorej, zarażonej, bądź podejrzanej o kontakt z wirusem z innymi osobami. W przypadku izolacji w szpitalu posiadacze psów nie będą mogli sprawować opieki nad posiadanymi zwierzętami w żadnej formie z oczywistych względów. Osoby na kwarantannie i poddające się dobrowolnej samoizolacji z zastosowaniem odpowiednich środków ostrożności mogą zajmować się zwierzętami w obrębie miejsca zamieszkania, które stanowi obszar kwarantanny, bądź samoizolacji. W praktyce jest to dom jednorodzinny lub mieszkanie.

 

Osoby zakażone i chore powinny ograniczyć kontakt ze zwierzętami. Nie ma jednak większych przeciwwskazań, aby osoby odbywające kwarantannę lub samoizolujące się (czyli podejrzane, ale bez oznak choroby i testów potwierdzających zakażenie) przy zachowaniu wszystkich zasad bezpieczeństwa sprawowały nad psem nadzór, karmiły go, pielęgnowały itp. Podstawowy problem pojawia się jednak, gdy zaczniemy myśleć o wyprowadzaniu psa na spacer. Osoby na kwarantannie mają narzucony administracyjnie zakaz opuszczania miejsca kwarantanny, zaś osoby, które dobrowolnie poddały się samoizolacji powinny ograniczyć wychodzenie na zewnątrz do minimum. W praktyce, aby samoizolacja miała sens, takie osoby również powinny postępować jak osoby odbywające kwarantannę.

 

Co zrobić z psem, gdy nie można opuszczać przysłowiowych czterech ścian? W stosunkowo najlepszej sytuacji znajdują się posiadacze ogrodzonych ogródków, bowiem wystarczy uchylić drzwi i wypuścić psa na podwórko. W sytuacji wyższej konieczności pies przeżyje bez wychodzenia na spacery przez okres 14 dni, a sam ogród też przetrwa... W mało komfortowej sytuacji z pewnością znajdą się osoby mieszkające w blokach, kamienicach i domach bez dostępu do ogrodu. W takich przypadkach nie ma wyjścia i psa trzeba wyprowadzić na zewnątrz. Jednak, jeśli nie może tego zrobić osoba poddana kwarantannie lub samoizolująca się to kto?

 

W zasadzie dostępne są dwie opcje: oddanie psa pod opiekę na czas kwarantanny lub samoizolacji komuś z rodziny, znajomym, ewentualnie umieszczenie go w hotelu dla zwierząt, albo zorganizowanie opieki osoby dochodzącej (ponownie rodzina, znajomi lub osoba zajmująca się profesjonalnym wyprowadzaniem psów na spacery). Wersja pierwsza będzie w sumie jedyną dostępną opcją dla osób pozostających w izolacji, czyli chorych i przebywających w szpitalu. Osoby poddane kwarantannie lub samoizolacji mogą wybrać, co w danym momencie będzie lepsze dla nich samych i ich zwierząt. Jeśli za wyprowadzanie psów na spacer będzie odpowiedzialna osoba dochodząca, należy tak wszystko zorganizować, aby spełnić warunki narzucone przepisami i ograniczyć do minimum ryzyko narażenia osoby wyprowadzającej psy na zakażenie.

 

Jak to zorganizować? Wbrew pozorom jest to bardzo proste. Osoba wyprowadzająca psa po przybyciu na miejsce powinna telefonicznie lub za pomocą wiadomości tekstowej poinformować właściciela psa, że czeka pod drzwiami. Następnie powinna oddalić się od drzwi na bezpieczną odległość 1-2 metry i najlepiej  gdyby założyła rękawiczki jednorazowe (jeśli nie posiada rękawiczek powinna pamiętać o niedotykaniu buzi rękoma do momentu ich umycia/zdezynfekowania). Warto też założyć na twarz maseczkę. Właściciel psa po uprzednim umyciu rąk wodą z mydłem lub odkażeniu ich płynem dezynfekującym powinien zapiąć psu obrożę, smycz i założyć kaganiec (ewentualnie przypiąć go do obroży), a następnie powinien lekko uchylić drzwi, wystawić psa na zewnątrz i zamknąć drzwi. Teraz osoba wyprowadzająca psa może podejść do psa, złapać smycz i wyprowadzić go na spacer. W trakcie spaceru należy bezwzględnie unikać dotykania buzi rękoma.

 

Po powrocie osoba wyprowadzająca psa powinna posadzić go przed drzwiami, zdjąć rękawiczki i bezpiecznie schować je do woreczka plastikowego, zatelefonować, bądź wysłać wiadomość tekstową z informacją, że pies czeka i oddalić się na bezpieczną odległość. Właściciel myje/odkaża ręce, uchyla drzwi, wpuszcza psa do środka, zamyka drzwi i zdejmuje obrożę, smycz oraz kaganiec. Ponownie myje/odkaża ręce. Osoba wyprowadzająca psa po odbieraniu go przez właściciela może się oddalić. Po drodze osoba ta powinna wyrzucić rękawiczki do zamykanego kosza i tak szybko jak to będzie możliwe powinna umyć ręce wodą z mydłem lub powinna użyć płynu dezynfekującego do rąk. Do momentu umycia/zdezynfekowania rąk nie powinna dotykać twarzy. Po umyciu/zdezynfekowaniu rąk może zdjąć maseczkę (o ile ją miała) i postępując podobnie jak z rękawiczkami powinna włożyć ją do plastikowego woreczka, a następnie wyrzucić do zamykanego kosza. Procedurę z czyszczeniem rąk trzeba powtórzyć.

 

Takie środki bezpieczeństwa powinny ograniczyć ryzyko narażenia na zakażenie osoby wyprowadzającej psa do minimum. Tak, wiemy. Część osób po przeczytaniu powyższych wskazówek uśmiecha się i myśli, że to przesada. Drodzy Czytelnicy. Znaleźliśmy się w nietypowej i bardzo trudnej sytuacji. Rady z pograniczna surrealistycznego pedantyzmu mogą na pierwszy rzut oka dziwić, ale tylko od wysokiej samodyscypliny każdego człowieka zależy, czy uda się pokonać pandemię zanim całkowicie wymknie się spod kontroli.

 

Wszystkim życzymy zdrowia.

 

Dodatkowe informacje

Najnowsze informacje na temat pandemii COVID-19, a także przydatne informacje na temat zapobiegania i zwalczania COVID-19, można znaleźć na następujących stronach internetowych:

- Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) - TUTAJ;

- World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) - TUTAJ;

- World Organisation for Animal Health (OIE) - TUTAJ;

- Serwis Rzeczpospolitej Polskiej - TUTAJ.

 

Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz:

- WSAVA Scientific and One Health Committees - The New Coronavirus and Companion Animals - Advice for WSAVA Members. Dostęp 13 marca 2020 r.;

- Światowa Organizacja Zdrowia. Coronavirus disease (COVID-19) outbreak. who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019. Dostęp: 5 marca 2020 r.
- Low-level of infection with COVID-19 in pet dog. Hongkong: Rząd Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong; 4 marca 2020.;
- COVID-19 RealPCR Validation Studies: sequence blast analyses and cross-reactivity studies. IDEXX Laboratories, Inc. Westbrook, Maine;

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego Dz.U. Poz. 433;

- Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2019 poz. 1239.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768