O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Czy choroba COVID-19 wywoływana przez wirus SARS-CoV-2 jest niebezpieczna dla psów?

ostatnia aktualizacja 7 maja 2021

Masowe zachorowania ludzi na zapalenie płuc o nieznanej etiologii, które były zgłaszane w grudniu 2019 roku w chińskim mieście Wuhan, stolicy prowincji Hubei, szybko wzbudziły obawy, co do bezpieczeństwa zdrowia publicznego na całym świecie. Wkrótce okazało się, że za tak liczne zachorowania odpowiedzialny jest nowy koronawirus zwany SARS-CoV-2. Epidemia rozpoczęła się od Chin.

Wirus obecny jest w 220 krajach i terytoriach zależnych (plus dwa statki wycieczkowe, które w stosownym czasie były poddane kwarantannie: Diamond Princess i MS Zaandam). Najwięcej zachorowań odnotowano w USA, w Indiach, w Brazylii, we Francji, w Turcji, w Rosji, w Wielkiej Brytanii, we Włoszech, w Hiszpanii i w Niemczech. Sytuacja rozwija się dynamicznie, toteż w najbliższych dniach należy spodziewać się szybkich zmian w zestawieniu 10 krajów z najwyższą zachorowalnością.

Aktualnie najwięcej zakażeń w Azji odnotowuje się w Indiach. W Chinach epidemia jest pod ścisłą kontrolą i większość obecnie stwierdzanych przypadków to pojedyncze zakażenia wwiezione przez osoby przybywające do kraju oraz lokalne mini ogniska. Najwięcej zachorowań w Europie w chwili obecnej odnotowano we Francji, w Wielkiej Brytanii, we Włoszech, w Hiszpanii i w Niemczech. Większość krajów obecnie zmaga się z kolejnymi falami epidemii.

Najwięcej osób zakażonych wirusem w Europie zmarło w Wielkiej Brytanii. Ogniskiem choroby w Ameryce Północnej są Stany Zjednoczone, gdzie liczba osób zakażonych wirusem przekroczyła 33 miliony. Stany Zjednoczone to również kraj z największą ilością osób zmarłych na COVID-19 na świecie. W Ameryce Południowej ogniskiem choroby jest Brazylia. W Afryce najwięcej zachorowań dotychczas odnotowano w Republice Południowej Afryki. Z kolei w Rosji - kraju leżącym na dwóch kontynentach - Europie i Azji liczba zachorowań plasuje ten kraj na 6 miejscu pośród wszystkich krajów, gdzie choroba występuje.

Pierwszy przypadek osoby zakażonej wirusem SARS-CoV-2 został zdiagnozowany w Polsce w Zielonej Górze dnia 4 marca 2020 roku. Obecnie (6 maja 2021) Polska z 2 818 378 zdiagnozowanymi zachorowaniami znajduje się na 13 miejscu pośród wszystkich krajów, w których choroba powodowana wirusem SARS-CoV-2 została wykryta.

W nocy z piątku na sobotę (13/14 marca 2020 r.) ukazało się Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. W piątek 20 marca 2020 r. wprowadzono stan epidemii zamiast obowiązującego od tygodnia stanu zagrożenia epidemicznego. Stan epidemii wprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Rozporządzenie będzie obowiązywało do odwołania i zostało wprowadzone w wyniku wystąpienia epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Rząd zdecydował się na wprowadzenie stanu epidemii, ponieważ zgodnie z ustawą, jest to stan pozwalający nakładać dodatkowe ograniczenia, które są niezbędne by powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa SARS-CoV-2. Po 20 kwietnia 2020 roku rozpoczęto łagodzenie obostrzeń, które podzielono na kilka etapów. Niestety po wakacjach liczba osób chorujących i umierających szybko zaczęła wzrastać, osiągając pułap wielokrotnie wyższy niż na początku roku.

W chwili obecnej (wiosna 2021 roku) dobowa liczba chorych utrzymuje się na względnie stałym poziomie, jednak wciąż umiera stosunkowo dużo osób. Polska w zastraszającym tempie pnie się do góry w rankingu krajów, gdzie choroba występuje. Rząd na bieżąco wprowadza nowe regulacje i obostrzenia. Aktualne wiadomości na temat obowiązujących przepisów związanych z COVID-19 można znaleźć TUTAJ.

Początkowo wydawało się, że nowy koronawirus przenosi się poprzez kontakt ludzi ze zwierzętami, bowiem wielu chorych na zapalenie płuc z Wuhan zgłaszało, że mieli bezpośredni kontakt z jednym z największych targów w Wuhan, na którym sprzedawany jest szeroki asortyment mięs pozyskanych z ryb i różnych dzikich zwierząt. Jednak narastająca liczba chorych, którzy nie mieli takich powiązań, kazała przypuszczać, że wirus przenosi się z człowieka na człowieka. Obecnie wiadomo już, że wirus może przenosić się bezpośrednio z człowieka na człowieka.

Tuż po zidentyfikowaniu nowa choroba nie miała nazwy i posługiwano się określeniami typu „choroba wywołana przez koronawirus” lub „zachorowanie z powodu zakażenia koronawirusem z Wuhan”. W styczniu 2020 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) tymczasowo nowo odkrytemu wirusowi nadała nazwę „nowatorski koronawirus 2019 (2019-nCoV)” oraz wprowadziła tymczasowy termin „ostra choroba układu oddechowego 2019-nCoV” na określenie choroby wywołanej przez wirusa.

11 lutego dokonano zmiany i wirus został definitywnie nazwany SARS-CoV-2, a choroba wywołana przez niego zyskała nazwę „choroba koronawirusowa 2019” (w skrócie „COVID-19”). "CO" w nazwie oznacza koronę (ang. corona), "VI" - wirus (ang. virus), "D" - chorobę (ang. disease), a liczba 19 wskazuje rok pojawienia się wirusa - 2019 (Corona-Virus-Disease-2019). Różnica między SARS-CoV-2, a COVID-19 jest taka, że SARS-CoV-2 to czynnik wywołujący chorobę, a COVID-19 to choroba, czyli zespół objawów spowodowanych przez ten czynnik. Dnia 11 marca 2020 roku choroba została zakwalifikowana jako pandemia.

Uważa się, że do większości zakażeń u ludzi dochodzi przede wszystkim drogą kropelkową, kiedy zakażona osoba kaszle lub kicha i wydala zarazki (podobnie przenosi się np. wirus grypy). Wirus może być także przeniesiony, kiedy człowiek dotknie skażonej wirusem powierzchni lub przedmiotu, a następnie dotknie swoich ust, nosa lub oczu.

Podczas gdy coraz więcej przypadków choroby zgłaszanych jest w różnych częściach świata, dokładne źródło ogniska choroby wciąż nie jest znane. Obecnie nie ma dowodów sugerujących, że konkretny gospodarz zwierzęcy jest rezerwuarem wirusa, a badania są w toku.

Koronawirus SARS-CoV-2 to wirus należący do rodziny koronawirusów (Coronaviridae). Koronawirusy u zwierząt powodują różne choroby (układu oddechowego, układu pokarmowego, wątroby, układu nerwowego), wiele zakażeń przebiega też bezobjawowo. Koronawirusy alfa i beta zwykle infekują ssaki, a koronawirusy gamma i delta zwykle infekują ptaki i ryby.

Obecnie klasyczna koronawiroza u psów może przebiegać w trzech postaciach tj. jelitowej - wywoływanej przez koronawirus psi jelitowy (canine enteric coronavirus CECoV) należący do alfakoronawirusów, oddechowej - wywoływanej przez koronawirus psi oddechowy (canine respiratory coronavirus CRCoV) należący do betakoronawirusów oraz rzadko spotykanej układowej - wywoływanej przez pantropowy, wysoce patogenny wariant CECoV typ II.

Koronawirusy infekujące psy występują na całym świecie. Częstość występowania  CECoV wynosi 70-90%, a serotyp I jest bardziej powszechny. Częstość występowania CRCoV szacuje się na 17.8-54.7%. Te koronawirusy nie są jednak związane z obecną pandemią COVID-19 wywołaną koronawirusem SARS-CoV-2!!!. Więcej o klasycznych koronawirusach infekujących psy TUTAJ.

Do 2019 roku znanych było tylko 6 wirusów z rodziny Coronaviridae powodujących zakażenia u ludzi. Cztery z nich (229E, OC43, NL63, HKU1) są przyczyną przeziębienia o łagodnym przebiegu. Dwa pozostałe (wirusy SARS i MERS) mogą prowadzić do zagrażającej życiu ostrej niewydolności oddechowej. Koronawirusy mają jednak to do siebie, że często mutują i mają dużą zdolność do zakażania nowych gatunków. Wszystkie poznane dotąd koronawirusy powodujące zakażenia u ludzi są wirusami, które wywołują objawy ze strony układu oddechowego, bardzo rzadko ze strony innych układów i narządów. Możliwe, że oprócz zakażenia układu oddechowego u dzieci do 12. miesiąca życia mogą wywoływać biegunkę.

Nowy koronawirus SARS-CoV-2, który jest wirusem odpowiedzialnym za obecną pandemię zakażeń układu oddechowego u ludzi, pod względem genetycznym, jest bardziej spokrewniony z wirusem SARS, niż MERS (oba należą do betakoronawirusów i pochodzą od nietoperzy). W chwili obecnej nie wiadomo czy SARS-CoV-2 będzie zachowywał się w sposób podobny do SARS i/lub MERS.

SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, którego genom stanowi jednoniciowe RNA o dodatniej polarności. Każdy wirion SARS-CoV-2 ma kształt zasadniczo kulisty, choć nieco pleomorficzny, o średnicy 60-140 nm. Otoczony jest wyraźnymi wypustkami o długości 9-12 nm, nadającymi mu wygląd podobny do korony słonecznej. Długość genomu wynosi od 29867 do 29903 nukleotydów, co czyni go, podobnie jak w przypadku innych koronawirusów, jednym z największych wirusów RNA, zarówno pod względem długości genomu, jak i rozmiaru wirionu. SARS-CoV-2 posiada cztery białka strukturalne: S (białko fuzyjne lub glikoproteina powierzchniowa), E (białko płaszcza), M (białko błonowe lub membranowe) i N (białko nukleokapsydu). Białko N utrzymuje genom RNA, a białka S, E i M tworzą razem otoczkę wirusa. Aktualnie wyizolowano i opisano pięć genomów nowego koronawirusa.

wiriony SARS-CoV-2 z widocznymi koronami wyizolowane od jednego z pacjentów

mikroskop elektronowy

Źródło: NIAID-RML

 

wizualizacja wirionu SARS-CoV-2

Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

Przebieg zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 u ludzi jest zróżnicowany: od bezobjawowego, przez łagodną chorobę układu oddechowego (podobną do przeziębienia), po ciężkie zapalenie płuc z zespołem ostrej niewydolności oddechowej i/lub niewydolnością wielonarządową. Zakażenie tym koronawirusem u ludzi może powodować łagodne objawy, takie jak: gorączka, suchy kaszel i zmęczenie. Większość ludzi (około 80%) zdrowieje bez potrzeby specjalnego leczenia. Stosunkowo rzadziej występuje dodatkowo ból gardła, bóle kości i mięśni (u niewielkiego odsetka osób objawia się również katarem i biegunką). Zaburzenia zapachu i smaku również są jednym z objawów zakażenia. U niektórych osób choroba może mieć ciężki przebieg i prowadzi do zapalenia płuc oraz problemów z oddychaniem. W bardzo ciężkich przypadkach choroba może kończyć się śmiercią.

Należy pamiętać, że podobne objawy mogą występować przy wielu innych chorobach, zwłaszcza zakażeniach układu oddechowego, które są dość częste w sezonie jesienno-zimowym. Do zachorowania wywołanego koronawirusem SARS-CoV-2 potrzebny jest bezpośredni kontakt z osobą chorą, bądź jej wydzielinami. Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 może wystąpić u ludzi w każdym wieku. Analiza zachorowań pokazuje, że najcięższy przebieg choroby obserwuje się u osób starszych (powyżej 70. roku życia), z rozpoznanymi wcześniej chorobami przewlekłymi (przede wszystkim układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami neurologicznymi, cukrzycą i chorobami układu oddechowego) lub zaburzeniami odporności. Uwaga! Zdecydowana większość dzieci przechodzi zakażenie stosunkowo łagodnie, często bez żadnych wyrażonych objawów.

Z badania opublikowanego w "Annals of Internal Medicine" wynika, że u ok. 97.5% osób zarażonych koronawirusem SARS-CoV-2 objawy pojawiły się w ciągu 11.5 dnia od momentu ekspozycji na chorobę. Mediana okresu inkubacji wynosi 5.1 dnia. Na każde 10 tys. osób poddanych kwarantannie trwającej 14 dni, 101 zarażonych manifestowało objawy dopiero po jej zakończeniu. Wiadomo, że koronawirus może być obecny w organizmie człowieka nawet do 37 dni po zarażeniu. Lekarze w Chinach wykryli wirusa w próbkach oddechowych od osób, które przeżyły, przez medianę 20 dni po zarażeniu. Okres inkubacji COVID-19 (tj. czas pomiędzy wystawieniem na wirusa, a wystąpieniem objawów) jest obecnie szacowany na od dwóch do czternastu dni.

Choroba diagnozowana jest wstępnie na podstawie charakterystycznych objawów oraz potwierdzana testami. Test w kierunku zakażenia koronawirusem jest kluczowy przede wszystkim w monitorowaniu rozprzestrzeniania się pandemii choroby COVID-19. W zależności od technologii badania testy te pozwalają określić, czy dana osoba jest zakażona wirusem SARS-CoV-2 lub czy przebyła już chorobę COVID-19. Obecnie na rynku dostępnych jest kilka rodzajów testów stosowanych w diagnostyce zakażeń koronawirusem (serologiczne, genetyczne i antygenowe).

W diagnostyce koronawirusa SARS-CoV-2 zalecaną przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) metodą potwierdzania zakażenia jest test molekularny (genetyczny), polegający na sprawdzeniu, czy w próbce znajduje się RNA (jego materiał genetyczny) SARS-CoV-2. Badania potwierdzające bieżące zakażenie wykonuje się za pomocą testu RT-PCR, testu antygenowego i testu PCR (RT-LAMB). Testy RT-PCR i PCR wykonuje się jak najszybciej po pojawieniu się objawów infekcji górnych dróg oddechowych (wskazujących na COVID-19) lub po kontakcie z osobą zakażoną, gdyż badania te wykrywają bieżące zakażenie wirusem. Test antygenowy powinien być wykonywany u pacjentów z objawami COVID-19 w ciągu pierwszych 5-7 dni od ich wystąpienia.

Obecnie możliwe jest również sprawdzenie przebycia zakażenia poprzez wykonanie testów potwierdzających obecność przeciwciał. Dostępne testy to: IgG, IgM i IgG/IgM. Test w kierunku przeciwciał anty-SARS-CoV-2 najlepiej wykonać ok. 2.-3. tygodnia od wystąpienia pierwszych objawów.

Do tej pory nie wynaleziono jedynego skutecznego lekarstwa zwalczającego SARS-CoV-2. Naukowcy cały czas pracują nad opracowaniem skutecznych metod leczenia i zapobiegania COVID-19. Terapie obejmują leki stosowane w leczeniu malarii i chorób autoimmunologicznych; leki przeciwwirusowe, które zostały opracowane w celu zwalczania innych wirusów oraz przeciwciała od ozdrowieńców, którzy przechorowali COVID-19. Niektóre ze sposobów, stosowane przy przechodzeniu innych infekcji, takie jak odpoczynek, odpowiednie nawodnienie i przyjmowanie leków w celu złagodzenia gorączki i bólu czy kaszlu, pomagają również w przypadku COVID-19. Ciężki przebieg choroby wymaga hospitalizacji i podjęcia leczenia objawowego, podtrzymującego i eksperymentalnego w warunkach szpitalnych.

Badania nad szczepionką przeciw COVID-19 rozpoczęły się, jak tylko opublikowano sekwencję genetyczną koronawirusa SARS-CoV-2 (11.01.2020 rok). Pierwsze prototypy szczepionek były gotowe do rozpoczęcia badań klinicznych na ludziach już w połowie marca 2020 roku. Pierwszą zatwierdzoną do użytku w Unii Europejskiej szczepionką przeciw COVID-19, dnia 21 grudnia 2020 roku, był preparat opracowany przez firmę amerykańską Pfizer we współpracy z niemiecką firmą BioNTech. 6 stycznia 2021 roku Europejska Agencja Leków wydała pozytywną opinię o dopuszczeniu do użytku na terenie UE szczepionki przeciw COVID-19 opracowanej przez amerykańską firmę Moderna.

Oprócz tych dwóch szczepionek na rynek weszła też szczepionka AstraZeneca opracowana wspólnie przez Uniwersytet Oksfordzki i angielsko-szwedzką firmę AstraZeneca. Szczepienia z użyciem tego preparatu ruszyły na Wyspach dnia 4 stycznia 2021 roku. Szczepionka została zatwierdzona do użycia na terenie UE przez Europejską Agencję Leków dnia 29 stycznia 2021 roku.

Kolejną szczepionką, która weszła na rynek i została zatwierdzona do użycia na terenie UE przez Europejską Agencję Leków dnia 11 marca 2021 roku jest amerykańska szczepionka Johnson&Johnson wyprodukowana przez belgijską firmę Janssen Pharmaceuticals, której właścicielem jest koncern Johnson&Johnson. W odróżnieniu od trzech dotychczasowych szczepionek przeciwko COVID-19 (firm Pfizer/BioNTech, Moderna i AstraZeneca) Johnson&Johnson jest szczepionką, którą podaje się w jednej dawce. Unia Europejska prowadzi rozmowy w kierunku zatwierdzenia do stosowania na terenie UE kolejnych szczepionek, tj. CureVac, Sanofi/GSK, Novavax i Valneva.

Jak informuje WHO, na świecie opracowywane są 272 szczepionki przeciwko COVID-19, badania nad 88 z nich są w fazie klinicznej. W użyciu jest już kilkanaście preparatów. Oprócz wyżej wspomnianych szczepionek na świecie stosuje się również inne preparaty, m.in. Sputnik V (rosyjska), Covaxin - (indyjska), czy produkty przedsiębiorstw SinoVac i SinoPharm (chińskie).

W ciągu ostatniego roku poczyniono szybkie postępy w identyfikacji i etiologii wirusa, izolacji wirusa i opracowaniu narzędzi diagnostycznych. Pozostaje jednak wiele ważnych pytań, na które należy odpowiedzieć.

Czy zwierzęta domowe mogą ulec zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2?

Teraz, gdy infekcje SARS-CoV-2 są szeroko rozpowszechnione w populacji ludzkiej, istnieje możliwość zarażenia niektórych zwierząt poprzez bliski kontakt z zarażonymi ludźmi lub zwierzętami. Zakażenie zwierząt wirusem SARS-CoV-2 może mieć wpływ na zdrowie i dobrostan zwierząt, ochronę dzikiej przyrody i badania biomedyczne.

 

Odnotowano przypadki zakażeń psów, kotów domowych i kotów dzikich (tygrysy, pumy, lwy) oraz norek, które po przeprowadzeniu testu uzyskały dodatni wynik na SARS-CoV-2 w warunkach terenowych, po bliskim kontakcie z zarażonymi ludźmi (lub ludźmi podejrzanymi o zarażenie SARS-CoV-2). Wirus może roznosić się pomiędzy niektórymi zwierzętami. Taką formę zakażania zaobserwowano u kotów domowych, dzikich i norek. W warunkach eksperymentalnych zarażono również inne gatunki zwierząt m.in. fretki, króliki nowozelandzkie, szopy, bydło, świnie, drób (kury, kaczki, indyki), nietoperze z gatunku Rudawiec nilowy, chomika syryjskiego, marmozety i makaki.

 

Trwają badania mające na celu lepsze zrozumienie podatności różnych gatunków zwierząt na SARS-CoV-2 i ocenę dynamiki infekcji u podatnych gatunków zwierząt. Wstępne wyniki badań laboratoryjnych sugerują, że spośród badanych gatunków zwierząt koty domowe i dzikie, a także norki są najbardziej podatnymi gatunkami na SARS-CoV-2. Koty i norki mogą też wykazywać objawy kliniczne choroby. W środowisku naturalnym oraz w warunkach laboratoryjnych koty i norki są w stanie przenosić infekcję na inne zwierzęta w obrębie własnego gatunku. Do tej pory wstępne wyniki badań sugerują, że drób nie jest podatny na zakażenie SARS-CoV-2, a u bydła i świń zakaźność jest na niebywale niskim poziomie.

 

Psy są podatne na infekcje, ale dotychczasowe obserwacje sugerują, że są mniej dotknięte chorobą niż fretki lub koty. Dnia 28 lutego 2020 roku OIE poinformowało o pierwszym przypadku psa z Hongkongu, u którego wykryto zakażenie SARS-CoV-2. Na całym świecie udokumentowano mniej niż 200 potwierdzonych pozytywnych przypadków choroby u małych zwierząt towarzyszących. W tym u 96 kotów i 77 psów (dane z 3 lutego 2021 r.). Większość zwierząt miała kontakt z osobą chorą na COVID-19.

 

W potwierdzonych dotychczas przypadkach zakażenia SARS-CoV-2 u zwierząt towarzyszących objawy kliniczne występowały u około połowy zdiagnozowanych zwierząt. Dominowały objawy ze strony układu oddechowego (kaszel, kichanie, wydzielina z oczu lub z nosa) lub przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty). Nie odnotowano zgonów bezpośrednio związanych z zakażeniem SARS-CoV-2.

 

Czy zwierzęta domowe mogą przenosić zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 na człowieka?

OIE (World Organisation for Animal Health) informuje, że obecne rozprzestrzenianie się COVID-19 jest wynikiem przenoszenia wirusa z człowieka na człowieka. Do chwili obecnej nie ma dowodów na to, że psy odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu się choroby i zarażenie człowieka od psa szacuje się na niskie. Dlatego nie ma uzasadnienia w podejmowaniu środków przeciwko psom, które mogłyby zagrozić ich dobrostanowi.

 

Czy psy domowe mogą być źródłem zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 dla innych zwierząt lub ludzi?

Nie ma niezbitych dowodów na to, że psy domowe mogą być źródłem zakażenia dla innych zwierząt lub ludzi. Nie mniej jednak podtypy tego wirusa mogą być zakaźne dla psów. Odnotowane dotychczas przypadki pokazują, że psy mogą zakażać się tym wirusem i mogą być jego nosicielem. W ramach ogólnie pojętych zasad bezpieczeństwa zaleca się zastosować 14 dniową kwarantannę dla wszystkich osób, u których potwierdzi się obecność tego wirusa oraz ich zwierząt.

Czy osoby chore na COVID-19 powinny unikać kontaktu ze zwierzętami domowymi lub innymi zwierzętami?
Tak. Osoby chore na COVID-19 oraz zakażone wirusem SARS-CoV-2 powinni maksymalnie ograniczyć kontakt ze zwierzętami domowymi i innymi zwierzętami (podobnie jak z innymi ludźmi).

Jeśli to możliwe, należy poprosić innego członka rodziny bądź znajomego, aby na czas choroby zajął się zwierzętami dzielącymi to samo gospodarstwo domowe co chory. Jeśli jesteś chory na COVID-19, unikaj kontaktu ze swoim zwierzakiem, w tym nie głaszcz go, nie przytulaj i nie całuj. Unikaj lizania przez psa oraz nie dziel się z nim spożywanym jedzeniem.

Jeśli podczas choroby nie masz wyjścia, przebywasz w warunkach domowych i musisz opiekować się swoim zwierzakiem lub musisz przebywać w pobliżu innych zwierząt, umyj ręce przed i po interakcji ze zwierzęciem oraz załóż rękawiczki jednorazowe i maskę na twarz. Wykonywane przy zwierzęciu/zwierzętach czynności ogranicz do niezbędnego minimum.

Czy pies domowy może rozprzestrzeniać chorobę na ludzi, jeśli miał kontakt z osobą chorą na COVID-19?

Ryzyko zakażenia psa przez osobę chorą na COVID-19 lub zarażoną wirusem SARS-CoV-2 jest mała, aczkolwiek nie można takiej możliwości wykluczyć. Ponadto osoba taka może skazić sierść psa własnymi wydzielinami i wydalinami np. kichając czy kaszląc na psa. Jeśli w krótkim czasie od takiego zdarzenia to Ty dotkniesz psa, a następnie wsadzisz palce do buzi lub nosa albo dotkniesz oczu to istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że możesz przenieść wirusa i się zarazić!!!

Nasze zalecenia:

W okresie pandemii ogranicz kontakt posiadanych przez siebie zwierząt z innymi osobami i zwierzętami do minimum!!!

Nie pozwalaj głaskać i przytulać swojego psa przez przygodnie spotkane na spacerach osoby.

Nie pozwalaj psu wąchać i lizać znajomych i/lub przygodnie spotkanych na spacerach osób.

Na spacery wybieraj odosobnione miejsca, które nie są często uczęszczane przez inne osoby i ich zwierzęta.

Tak planuj spacery, aby zagwarantowały one zachowanie dobrostanu psa i nie naraziły Ciebie oraz psa na zakażenie wirusem.

Przed jak i po bezpośrednim kontakcie z psem myj ręce wodą z mydłem lub dezynfekuj je środkiem odkażającym ręce.

Jeśli nie jest to koniecznie, nie wybieraj się ze swoim czworonogiem w podróż.

Podróżując korzystaj z własnego transportu - unikaj transportu zbiorowego (autobus, tramwaj, metro, pociąg) i taksówek.

Dobrze zaplanuj ewentualne krycia. Jeśli musisz udać się w podróż, korzystaj z własnego transportu. Na miejscu ogranicz kontakt z właścicielem reproduktora. Stosuj wszelkie niezbędne środki ostrożności. Właściciele reproduktorów mogą także opcjonalnie skorzystać z możliwości pobrania nasienia w domu, schłodzenia go z zastosowaniem zestawu do domowego użytku, a następnie wysyłki paczki z odbiorem przesyłki przez kuriera z domu. Właściciele suk hodowlanych mogą skorzystać z możliwości otrzymania przesyłki do domu i krycia takim schłodzonym nasieniem za pomocą inseminacji wykonanej w domowych warunkach.

Korzystaj z możliwości zrobienia zakupów on-line w zoologicznych sklepach internetowych, które oferują dostawy do domu.

Rozsądnie planuj wizyty w salonie groomerskim (jeśli to możliwe pielęgnuj psa we własnym zakresie).

Odwiedzaj gabinety weterynaryjne tylko w przypadkach bezwzględnie wymagających pomocy lekarza weterynarii. W sprawach mniej pilnych korzystaj z konsultacji prowadzonych telefonicznie lub on-line.

Pamiętaj, podczas trwania stanu epidemii, w każdej sytuacji zachowaj najwyższe środki ostrożności.

Co należy zrobić, jeśli u psa rozwinie się choroba układu oddechowego i miał on kontakt z osobą chorą na COVID-19?

Aktualnie zanotowano nieliczne przypadki zakażenia psów wirusem SARS-CoV-2. Jeśli u Twojego psa rozwinie się niewyjaśniona choroba o objawach typowych dla COVID-19 i w ostatnim czasie miał on kontakt z osobą chorą na COVID-19, to odizoluj zwierzę, unikaj bezpośredniego kontaktu z jego wydalinami i postępuj jak w przypadku stwierdzenia podejrzenia wystąpienia innych zakaźnych chorób zwierzęcych, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia.

 

Skontaktuj się telefonicznie z powiatowym lekarzem weterynarii i postępuj zgodnie z jego wskazówkami. Nie zabieraj na własną rękę psa do kliniki weterynaryjnej, chyba że zostaniesz tak poinstruowany przez urzędnika. Przed wyjazdem zadzwoń do wskazanej kliniki weterynaryjnej i poinformuj, że przyprowadzisz zwierzę, które zostało narażone na kontakt z osobą chorą na COVID-19. Da to klinice czas na wdrożenie odpowiednich procedur przewidzianych na taką okoliczność.

 

Czy istnieje dla psów szczepionka chroniąca przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2?

Obecnie nie są dostępne żadne szczepionki dla psów przeciwko zakażeniu koronawirusem SARS-CoV-2.

 

Czy należy szczepić psy przeciwko koronawirozie psów ze względu na ryzyko zakażenia wirusem SARS-CoV-2?
Szczepionki na koronawirusa psów dostępne w niektórych krajach NIE są licencjonowane do ochrony przed infekcjami dróg oddechowych wywołanych wirusem SARS-CoV-2. Weterynarze NIE powinni stosować takich szczepionek w obliczu obecnego wybuchu choroby sądząc, że może istnieć jakaś forma ochrony krzyżowej przeciwko COVID-19. Nie ma absolutnie żadnych dowodów na to, że szczepienie psów szczepionkami dostępnymi w handlu zapewni ochronę krzyżową przed zakażeniem COVID-19, ponieważ wirusy odpowiedzialne za typową koronawirozę psów są wyraźnie różne od koronawirusa odpowiedzialnego za wystąpienie COVID-19.

 

Czy psu można wykonać badanie przesiewowe w kierunku wykrycia zakażenia wirusem SARS-CoV-2?
Wykorzystując opublikowane sekwencje genetyczne wirusa z ogniska choroby m.in. Laboratoria Referencyjne IDEXX opracowały test PCR w czasie rzeczywistym do wykrywania SARS-CoV-2 u psów. Obecnie test ten nie może być zamawiany w celach komercyjnych. Specjaliści nie zalecają przeprowadzania badań przesiewowych psów pod kątem obecności wirusa. Badanie przeprowadza się w przypadkach uzasadnionych, gdzie istnieją dowody na to, że pies może być zarażony wirusem SARS-CoV-2.

 

W przypadku wystąpienia objawów ze strony układu oddechowego u psa, który nie był narażony na kontakt z wirusem, bądź chorą osobą zaleca się przede wszystkim wykonanie kompleksowych badań w kierunku wykrycia znacznie częstszych patogenów oddechowych atakujących psy, które odpowiedzialne są za wystąpienie chociażby takich chorób, jak: koronawiroza oddechowa, grypa, przeziębienie czy kaszel kennelowy.

 

Preparaty na wzmocnienie odporności zapobiegają zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 u psów?

Nowa jednostka chorobowa wywołała duże zainteresowanie, które zaowocowało głoszeniem różnych teorii na temat tej choroby. Jeden z powtarzanych mitów głosi, że różne preparaty witaminowe, mieszanki minerałów i witamin, wyciągi roślinne i zwierzęce, a także inne produkty reklamowane jako "wzmacniacze odporności" mogą uchronić ludzi przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

 

Od razu zdementujemy tę plotkę, bowiem żaden suplement diety nie jest w stanie uchronić człowieka przez zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, ponieważ środki te nie mają wpływu na to jak organizm i system odpornościowy zareaguje w kontakcie z tym koronawirusem. Badania naukowe nie potwierdziły skuteczności żadnego z preparatów w walce z koronawirusem SARS-CoV-2.

 

Jeśli chodzi o zwierzęta towarzyszące napisaliśmy już wyżej, że w chwili obecnej odnotowano nieliczne przypadki domowych psów, które zakaziły się nowym koronawirusem od ludzi. Podawanie jakichkolwiek specjalnych suplementów psu w celu uniknięcia infekcji wirusem SARS-CoV-2 jest działaniem na wyrost, które nie jest naukowo uzasadnione.

 

Należy pamiętać, że zarówno dla ludzi jak i dla zwierząt, w zetknięciu z jakimkolwiek patogenem, ważny jest ogólny stan organizmu. Ten z kolei w dużej mierze zależy od właściwego postępowania (prawidłowe żywienie, odpowiednia pielęgnacja i wysoka higiena środowiska życia). Warto zatem zadbać o to, aby kondycja zdrowotna zwierzęcia była na wysokim poziomie. Stosowane sezonowo suplementy diety wzmacniające odporność psa mogą pomóc utrzymać jego organizm w dobrej kondycji, co może przełożyć się na zwiększenie odporności na różnego typu infekcje i ewentualnie łagodniejszy przebieg choroby, ale nie chroni przed samym zakażeniem.

 

Samoizolacja, kwarantanna i izolacja, co z psem?

Samoizolacja, kwarantanna i izolacja to słowa, które w ostatnim czasie są nader często wymawiane przez Polaków. Najwięcej niepokoju budzą jednak wśród posiadaczy psów. Na początek wyjaśnimy, co oznaczają i z czym się wiążą.

 

Kwarantanna - „odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych”. Co to oznacza w praktyce? Kwarantanna domowa ma charakter profilaktyczny. Kwarantannie domowej z powodu zakażenia koronawirusem może zostać poddana każda zdrowa osoba, u której podejrzewane jest zakażenie, lecz która nie ma jeszcze żadnych objawów choroby. Kwarantannę może zalecić inspektor powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej na podstawie przeprowadzonego wywiadu. Nakaz kwarantanny jest równoznaczny z przymusowym jej odbyciem.

 

Osoba objęta kwarantanną przebywa w swoim mieszkaniu przez 10 dni - liczone od dnia ostatniego kontaktu z zakażonym lub od dnia powrotu z regionu ryzyka. Nie wolno takiej osobie wychodzić z psem na spacer, czy do sklepu. Nikomu nie wolno do takiej osoby przychodzić. W razie wystąpienia objawów choroby w czasie odbywania kwarantanny należy telefonicznie powiadomić stację sanitarno-epidemiologiczną lub zgłosić się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego szpitala.

 

Kwarantanna jest zawieszona na czas wykonania testu, na który skierował lekarz podstawowej lub nocnej opieki zdrowotnej (droga do miejsca pobrania wymazu i powrót do domu).  Od 28 listopada 2020 roku zawieszenie kwarantanny może mieć miejsce, kiedy konieczna jest wizyta u lekarza. W tej sytuacji nie ma obowiązku zgłaszania się do sanepidu.

 

Ważne! Policja, w ramach patroli odwiedza osoby, które są objęte kwarantanną i sprawdza, czy pozostają w miejscu swojego zamieszkania. Przepisy przewidują możliwość nałożenia kary finansowej do 30 tys. zł na te osoby, które kwarantanny nie przestrzegają. Decyzja, co do konkretnej wysokości kary jest zawsze indywidualna.  Od 28 grudnia 2020 roku obowiązkowej kwarantanny nie muszą odbywać osoby, które zaszczepiły się przeciwko COVID-19.

 

Samoizolacja - oznacza dobrowolne pozostanie w domu, aby uniknąć kontaktu z innymi ludźmi i nie stanowić potencjalnego zagrożenia rozprzestrzeniania się koronawirusa. Czas i postępowanie podobne jak przy kwarantannie z tą różnicą, że bez nakazu i decyzji inspektora powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej osoba poddająca się samoizolacji nie może skorzystać z praw gwarantowanych w przypadku kwarantanny odbywanej w wyniku wydania decyzji administracyjnej.

 

Izolacja - „odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby”. Co to oznacza w praktyce? Izolacja to nie to samo, co kwarantanna. Izolacja dotyczy osób chorych, u których pierwszy wynik testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 jest dodatni. Izolacja domowa trwa 10 dni, jeżeli u pacjenta nie wystąpiły objawy COVID-19.

 

W przypadku, gdy w czasie izolacji domowej wystąpią objawy koronawirusa, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej postanawia o przedłużeniu izolacji, a jej zakończenie może nastąpić nie wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów. W przypadku izolacji szpitalnej i w izolatorium o zakończeniu izolacji decyduje lekarz sprawujący opiekę nad pacjentem. Jej zakończenie nie może nastąpić wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów, a ostatnie 3 dni muszą być bez objawów choroby. Od 28 listopada 2020 roku zawieszenie izolacji może mieć miejsce, kiedy konieczna jest wizyta u lekarza. W tej sytuacji nie ma obowiązku zgłaszania się do sanepidu.

 

Jak wiadomo wszystkie wyżej wymienione działania mają na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa poprzez wyeliminowane kontaktu osoby chorej, zarażonej, bądź podejrzanej o kontakt z wirusem z innymi osobami. W przypadku izolacji w szpitalu posiadacze psów nie będą mogli sprawować opieki nad posiadanymi zwierzętami w żadnej formie z oczywistych względów. Osoby na kwarantannie, pozostające w izolacji domowej i poddające się dobrowolnej samoizolacji z zastosowaniem odpowiednich środków ostrożności mogą zajmować się zwierzętami w obrębie miejsca zamieszkania, które stanowi obszar kwarantanny, izolacji, bądź samoizolacji. W praktyce jest to dom jednorodzinny lub mieszkanie.

 

Osoby zakażone i chore powinny ograniczyć kontakt ze zwierzętami. Nie ma jednak większych przeciwwskazań, aby osoby odbywające kwarantannę lub samoizolujące się (czyli podejrzane, ale bez oznak choroby i testów potwierdzających zakażenie) przy zachowaniu wszystkich zasad bezpieczeństwa (maseczka, rękawiczki jednorazowe, dezynfekcja itd.) sprawowały nad psem nadzór, karmiły go, pielęgnowały itp. Podstawowy problem pojawia się jednak, gdy zaczniemy myśleć o wyprowadzaniu psa na spacer. Osoby na kwarantannie mają narzucony administracyjnie zakaz opuszczania miejsca kwarantanny, zaś osoby, które dobrowolnie poddały się samoizolacji powinny ograniczyć wychodzenie na zewnątrz do minimum. W praktyce, aby samoizolacja miała sens, takie osoby również powinny postępować jak osoby odbywające kwarantannę.

 

Co zrobić z psem, gdy nie można opuszczać przysłowiowych czterech ścian? W stosunkowo najlepszej sytuacji znajdują się posiadacze ogrodzonych ogródków, bowiem wystarczy uchylić drzwi i wypuścić psa na podwórko. W sytuacji wyższej konieczności pies przeżyje bez wychodzenia na spacery przez okres 14 dni, a sam ogród też przetrwa... W mało komfortowej sytuacji z pewnością znajdą się osoby mieszkające w blokach, kamienicach i domach bez dostępu do ogrodu. W takich przypadkach nie ma wyjścia i psa trzeba wyprowadzić na zewnątrz. Jednak, jeśli nie może tego zrobić osoba poddana kwarantannie lub samoizolująca się to kto?

 

W zasadzie dostępne są dwie opcje: oddanie psa pod opiekę na czas kwarantanny lub samoizolacji komuś z rodziny, znajomym, ewentualnie umieszczenie go w hotelu dla zwierząt, albo zorganizowanie opieki osoby dochodzącej (ponownie rodzina, znajomi lub osoba zajmująca się profesjonalnym wyprowadzaniem psów na spacery). Wersja pierwsza będzie w sumie jedyną dostępną opcją dla osób pozostających w izolacji, czyli chorych i przebywających w szpitalu. Osoby poddane kwarantannie lub samoizolacji mogą wybrać, co w danym momencie będzie lepsze dla nich samych i ich zwierząt. Jeśli za wyprowadzanie psów na spacer będzie odpowiedzialna osoba dochodząca, należy tak wszystko zorganizować, aby spełnić warunki narzucone przepisami i ograniczyć do minimum ryzyko narażenia osoby wyprowadzającej psy na zakażenie.

 

Jak to zorganizować? Wbrew pozorom jest to bardzo proste. Osoba wyprowadzająca psa po przybyciu na miejsce powinna telefonicznie lub za pomocą wiadomości tekstowej poinformować właściciela psa, że czeka pod drzwiami. Następnie powinna oddalić się od drzwi na bezpieczną odległość 1-2 metry i najlepiej  gdyby założyła rękawiczki jednorazowe (jeśli nie posiada rękawiczek powinna pamiętać o niedotykaniu buzi rękoma do momentu ich umycia/zdezynfekowania). Warto też założyć na twarz maseczkę. Właściciel psa po uprzednim umyciu rąk wodą z mydłem lub odkażeniu ich płynem dezynfekującym powinien zapiąć psu obrożę, smycz i założyć kaganiec (ewentualnie przypiąć go do obroży), a następnie powinien lekko uchylić drzwi, wystawić psa na zewnątrz i zamknąć drzwi. Teraz osoba wyprowadzająca psa może podejść do psa, złapać smycz i wyprowadzić go na spacer. W trakcie spaceru należy bezwzględnie unikać dotykania buzi rękoma.

 

Po powrocie osoba wyprowadzająca psa powinna posadzić go przed drzwiami, zdjąć rękawiczki i bezpiecznie schować je do woreczka plastikowego, zatelefonować, bądź wysłać wiadomość tekstową z informacją, że pies czeka i oddalić się na bezpieczną odległość. Właściciel myje/odkaża ręce, uchyla drzwi, wpuszcza psa do środka, zamyka drzwi i zdejmuje obrożę, smycz oraz kaganiec. Ponownie myje/odkaża ręce. Osoba wyprowadzająca psa po odbieraniu go przez właściciela może się oddalić. Po drodze osoba ta powinna wyrzucić rękawiczki do zamykanego kosza i tak szybko jak to będzie możliwe powinna umyć ręce wodą z mydłem lub powinna użyć płynu dezynfekującego do rąk. Do momentu umycia/zdezynfekowania rąk nie powinna dotykać twarzy. Po umyciu/zdezynfekowaniu rąk może zdjąć maseczkę (o ile ją miała) i postępując podobnie jak z rękawiczkami powinna włożyć ją do plastikowego woreczka, a następnie wyrzucić do zamykanego kosza. Procedurę z czyszczeniem rąk trzeba powtórzyć.

 

Takie środki bezpieczeństwa powinny ograniczyć ryzyko narażenia na zakażenie osoby wyprowadzającej psa do minimum. Tak, wiemy, część osób po przeczytaniu powyższych wskazówek uśmiecha się i myśli, że to przesada. Drodzy Czytelnicy. Znaleźliśmy się w nietypowej i bardzo trudnej sytuacji. Rady z pograniczna surrealistycznego pedantyzmu mogą na pierwszy rzut oka dziwić, ale tylko od wysokiej samodyscypliny każdego człowieka zależy, czy uda się pokonać pandemię zanim całkowicie wymknie się spod kontroli.

 

Wszystkim życzymy zdrowia.

 

Dodatkowe informacje

Najnowsze informacje na temat pandemii COVID-19, a także przydatne informacje na temat zapobiegania i zwalczania COVID-19, można znaleźć na następujących stronach internetowych:

 

- Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) - TUTAJ;

- World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) - TUTAJ;

- World Organisation for Animal Health (OIE) - TUTAJ;

- Serwis Rzeczpospolitej Polskiej - TUTAJ.

 

Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz:

- WSAVA Scientific and One Health Committees - The New Coronavirus and Companion Animals - Advice for WSAVA Members. Dostęp 13 marca 2020 r.;

- Światowa Organizacja Zdrowia. Coronavirus disease (COVID-19) outbreak. who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019. Dostęp: 5 marca 2020 r.
- Low-level of infection with COVID-19 in pet dog. Hongkong: Rząd Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong; 4 marca 2020.;
- COVID-19 RealPCR Validation Studies: sequence blast analyses and cross-reactivity studies. IDEXX Laboratories, Inc. Westbrook, Maine;

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego Dz.U. Poz. 433;

- Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2019 poz. 1239.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768