O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

„Grzybek” na brodzie - powszechny problem występujący u CTR-ów

 

Wraz z wiekiem głowa CTR-a porasta długim włosem, który u dorosłego osobnika tworzy imponujący obrost głowy (długie brwi tworzące gęstą grzywkę, wąsy i broda), który odpowiednio modelowany strzyżeniem podkreśla masywność głowy, płaskie czoło i przylegające uszy. Z pewnością prawidłowo wypielęgnowany i zadbany obrost głowy jest nie tylko jednym z głównych atrybutów CTR-a, ale także stanowi powód do dumy dla każdego właściciela przedstawiciela tej wyjątkowej rasy.

 

Oczywiście, aby Twój CTR mógł cieszyć się imponującym obrostem głowy, oprócz predyspozycji genetycznych Ty - jako jego opiekun - musisz o ten obrost odpowiednio zadbać. Nie od dziś wiadomo, że lepiej jest „zapobiegać, niż leczyć”. Jeśli chcesz, żeby Twój pupil cieszył się długim i dobrym zdrowiem oraz doskonałą kondycją (również okrywy włosowej) powinieneś zadbać o jego prawidłowy rozwój psychiczny oraz fizyczny połączony z dobrze dobraną dietą i pielęgnacją.

 

Piękny obrost głowy.

Zdrowy, lśniący, długi, mocny i wybarwiony włos stanowi wielką ozdobę czernyszowej głowy

 

Oprócz tego Twój czworonożny podopieczny powinien być, nie tylko regularnie szczepiony, ale również musi być cyklicznie odrobaczany oraz zabezpieczany przeciwko pasożytom zewnętrznym. Całości winny dopełnić odpowiednie warunki bytowe, które musisz zapewnić swojemu psu do właściwego wzrostu, rozwoju i życia.

 

W naturalnych warunkach każdą część ciała psa zasiedla specyficzna populacja drobnoustrojów określanych jako mikrobiom, która jest ściśle dopasowana do poszczególnych miejsc ciała w określonym przedziale wiekowym. Zwykle spełnia ona funkcję ochronną, dzięki współzawodnictwu o miejsce oraz o pokarm z drobnoustrojami warunkowo chorobotwórczymi i patogenami.

 

Chociaż powierzchnia skóry psa nie jest dla mikroorganizmów szczególnie przyjaznym środowiskiem, to mimo to kolonizują ją różne drobnoustroje, które reprezentują bakterie, archea, wirusy, w tym bakteriofagi oraz grzyby. Są to zarówno drobnoustroje komensalne i symbiotyczne, jak również te, które w sprzyjających warunkach mogą wywoływać stany patologiczne. Gęsta sierść pokrywająca prawie całą skórę psa tworzy stosunkowo jednorodne mikrośrodowisko.

 

Warto podkreślić, że mikrobiom skóry jest indywidualny u każdego psa. Jego skład gatunkowy, jak i ilościowy zależny jest m.in. od poszczególnych obszarów skóry, jej grubości, a także wilgotności, temperatury i pH. Ponadto na mikrobiom wpływ ma płeć, wiek, rasa i warunki środowiskowe (odżywianie, pielęgnacja, profilaktyka, warunki bytowe). W normalnych warunkach mikroorganizmy zasiedlające powierzchnię skóry pozostają w równowadze ilościowej i gatunkowej. Nie wywołują też żadnych stanów chorobowych, a wręcz przeciwnie, stanowią ochronę skóry.

 

Grzybica

 

Stosunkowo często zdarza się, że CTR-y nękają różnego rodzaju grzybice zlokalizowane w obrębie głowy, które atakują głównie sierść stanowiącą obrost głowy, a rzadziej rozprzestrzeniają się na inne partie ciała, w tym porośnięte długim włosem kończyny, czy skórę. Grzybicę, zwaną też mykozą, definiuje się jako chorobę spowodowaną przez grzyby, które są organizmami powszechnie bytującymi w środowisku. Wywołuje je około 200 gatunków z 250 tys. opisanych gatunków grzybów. Grzybice mogą mieć charakter zakażenia endogennego - są wywołane przez saprofity, zakażenia egzogennego - są wywołane przez grzyby pochodzące z otoczenia, nie wchodzące w skład naturalnego mikrobiomu psa oraz zakażenia pośredniego tj. endo- i egzogennego.

 

Klasyfikacje grzybów i chorób przez nie wywoływanych są różne. W zależności od wywołujących je mikroorganizmów wyróżnić możemy dermatofitozy, drożdżyce i pleśnice, które wywoływane są odpowiednio przez dermatofity, grzyby drożdżopodobne oraz grzyby pleśniowe. Najprostszy sposób podziału grzybic ze względu na lokalizację obejmuje grzybice skóry tzw. dermatofitozy, grzybice włosów i grzybice głębokie (narządowe).

 

W przypadku zakażeń grzybiczych lokalizowanych w obrębie skóry i sierści do czynienia możemy mieć z dermatofitozami tj. powierzchownymi zakażeniami skóry, sierści i pazurów, które wywołane są przez różnorodne grzyby keratofilne, które charakteryzują się znacznym zróżnicowaniem cech fenotypowych i genotypowych w obrębie każdego gatunku. Warto zwrócić uwagę na fakt, że dermatofitozy stanowią dość istotny problem w weterynarii, ponieważ są zoonozami tzn. są również zakaźne dla ludzi.

 

Od domowych zwierząt mięsożernych wyizolowano ponad 20 różnych gatunków dermatofitów zaliczanych do trzech rodzajów anamorficznych: Microsporum, Trichophyton i Epidermophyton liczących łącznie około 40 gatunków. Największe znaczenie w rozwoju grzybic skóry i jej przydatków (sierść, pazury) u psów odgrywa Microsporum canis (do 85% diagnozowanych przypadków), Trichophyton mentagrophytes (do 35% diagnozowanych przypadków), Microsporum gypseum (do 25% diagnozowanych przypadków) i Microsporum persicolor (pomiędzy 2, a 10% diagnozowanych przypadków głównie u psów ras myśliwskich). Zdecydowanie rzadziej przyczyną dermatofitoz u psów są Microsporum cookei, Trichophyton verrucosum, Trichophyton rubrum i inne gatunki zaliczane do tych rodzajów, a także Epidermophyton fluccosum występujący głównie u ludzi i stanowiący jeden z dwóch gatunków reprezentujących rodzaj Epidermophyton.

 

Na wąsach widać infekcję grzybiczą

Włos jest zniszczony, pokruszony matowy, końcówki są rozdwojone.

 

W przypadku podejrzenia grzybicy skóry i jej przydatków (sierść, pazury) pod uwagę należy również wziąć grzyby drożdżopodobne a zwłaszcza różne gatunki z rodzaju Malassezia (m.in. Malassezia pachydermatis, Malassezia sympodialis, Malassezia gobosa, Malassezia slooffiae), Candida (m.in. Candida albicans) i Trichosporon (m.in. Trichosporon cutaneum, Trichosporon pullulans, Trichosporon asahii, Trichosporon domesticum, Trichosporon laubieri, Trichosporon beigelii, Trichosporon asteroides, Trichosporon inkin, Trichosporon mucoides, Trichosporon ovoides, Trichosporon dermatis, Trichosporon faecale, Trichosporon jirovecii, Trichosporon mycotoxinovorans), które wchodzą w skład fizjologicznego mikrobiomu skóry niektórych obszarów, takich jak: kanał słuchowy, przestrzeń międzypalcowa, gruczoły okołoodbytowe, pochwa i prostnica, i tylko w sprzyjających im warunkach mogą stać się okazjonalnymi patogenami skóry.

 

Zakażenia różnymi gatunkami z rodzaju Malassezia obejmują najczęściej ucho zewnętrzne (obecność grzyba można wykazać u 95% populacji psów, a 70% zapaleń uszu powodowanych jest przez rodzaj Malassezia). Z kolei różne gatunki z rodzaju Candida (głównie Candida albicans) odpowiadają przeważnie za zakażenia przewodu pokarmowego, układu rozrodczego i układu moczowego oraz gruczołu mlekowego, a także skóry powodując znacznie rozleglejsze i groźniejsze w skutkach stany chorobowe. Dla odmiany gatunki z rodzaju Trichosporon mogą zakażać skórę, okolice narządów płciowych, ale szczególnie upodobały sobie włókna włosów. Również grzyb Piedra hortae, który u psów także może powodować grzybice, faworyzuje przede wszystkim włókna włosowe.

 

Czynniki sprzyjające wystąpieniu grzybic

 

Jak już wspomnieliśmy wyżej, organizm psa zdrowego, znajdującego się w optymalnej kondycji fizycznej i psychicznej pozostaje w równowadze ze swoim mikrobiomem, który nie stanowi dla niego żadnego zagrożenia, zaś dla patogenów zewnętrznych, które nieustannie bombardują jego organizm, taka twierdza również jest trudna do zdobycia i większość ataków kończy się fiaskiem. Istnieją jednak pewne czynniki predysponujące do wystąpienia infekcji grzybiczych.

  • zaburzenia odporności typu komórkowego wrodzone i nabyte;

  • stany obniżonej odporności i ogólnego wyniszczenia organizmu;

  • zaburzenia hormonalne w przebiegu niewydolności śledziony, cukrzycy, otyłości;

  • zaniedbania higieniczno-pielęgnacyjne (brak pielęgnacji, nieregularna pielęgnacja);

  • nieprawidłowa pielęgnacja (źle dobrane kosmetyki);

  • nadmierna wilgotność skóry i sierści;

  • choroby (nowotwory, awitaminozy grupy B, niedobór żelaza/cynku, niedobór IgA, atopia, alergia, cukrzyca);

  • farmakoterapia (antybiotykoterapia, sterydoterapia, chemioterapia);

  • ciąża i odchów szczeniąt;

  • oparzenia;

  • wiek (szczenięta i seniorzy).

Jak rozpoznać pierwsze oznaki inwazji grzybów?

 

W przypadku grzybicy obejmującej obrost głowy CTR-a stosunkowo często mamy do czynienia z zakażeniami różnymi gatunkami grzybów drożdżopodobnych, które atakują przede wszystkim nitki włosowe, rzadziej skórę. Choroba grzybicza obrostu głowy u wielu CTR-ów może przebiegać bezobjawowo. U osobników ze stosunkowo silnym układem immunologicznym i przy właściwej pielęgnacji objawy choroby grzybiczej mogą być słabo wyrażone, a także pojawiać się i samoistnie znikać. Jednak przy sprzyjających okolicznościach choroba grzybicza przebiega z dobrze wyrażonymi objawami i zazwyczaj nie ma problemu z ich identyfikacją.

 

Zmiany zlokalizowane są głównie na obroście głowy tj. brodzie, wąsach i rzadziej brwiach tworzących długą grzywkę. Generalnie na włosach pojawiają się nieregularne, białe, kremowe lub brązowe miękkie guzki lub galaretowate powłoki, które przy odrobione wysiłku można oddzielić od włosów. Włos wygląda jakby był oprószony i poobklejany drobinkami pokruszonych herbatników.

 

W dotyku zmiany przypominają małe guzki, które można wyczuć pod placami. Włos staje się szorstki i „tempo” chodzi po grzebieniu (podczas czesania zakażonych włosów może wydobywać się metaliczny dźwięk powstały w wyniku ocierania zmian grzybiczych o zęby grzebienia). Zazwyczaj nie występują zmiany na skórze, za to infekcji może towarzyszyć nieprzyjemny zapach.

 

W miarę postępu infekcji tych drobinek przybywa i obejmują one coraz większy obszar, jednocześnie prowadzą do uszkodzenia łuski włosa, który staje się podatny na sklejanie, kruszenie i łamanie, ponieważ wzrost grzyba odbywa się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz włosa. Końcówki włosa są często rozdwojone, a sam włos może również tracić wybarwienie.

 

Brak higieny i właściwego leczenia prowadzi do zintensyfikowania objawów, podrażnienia skóry i odczuwanego przez psa dyskomfortu oraz swędzenia, które z kolei prowokuje psa do drapania się i ocierania o różne przedmioty. W ten sposób dodatkowo doprowadza on do mikroskopijnego kaleczenia i wtórnego infekowania skóry różnymi grzybami i/lub bakteriami oraz nieuchronnie supła i wyrywa i tak już osłabiony włos.

 

Diagnoza

 

Diagnostyka grzybiczych chorób okrywy włosowej wymaga precyzyjnej analizy przeprowadzonego wywiadu, badania przedmiotowego oraz wykorzystania wyników dostępnych badań diagnostycznych. Klasyczna diagnostyka infekcji grzybiczych obejmuje:

  • wywiad;

  • badanie kliniczne;

  • badanie mikologiczne:

    • ocena mikroskopowa pobranego od psa materiału, które podejrzewa się o zakażenie grzybicze;

    • hodowla na pożywkach mikrobiologicznych (posiew) pobranego materiału, które podejrzewa się o zakażenie grzybicze.

Główne znaczenie ma przede wszystkim badanie mikologiczne, które przeprowadza się w przypadku, gdy występuje podejrzenie grzybiczej przyczyny zmiany chorobowej oraz w celu określenia gatunku grzyba chorobotwórczego. Ze względu na to, że grzybice mogą być wywołane przez bardzo dużo różnych gatunków grzybów, badanie to ma na celu nie tylko stwierdzenie obecności grzyba chorobotwórczego, ale także określenie jego gatunku.

 

Przy użyciu mikroskopu próbka pobrana odpowiednio spreparowana jest oglądana pod dużym powiększeniem, w celu ustalenia czy w badanym materiale znajdują się elementy struktury grzybów. Jeśli do analizy wykorzystywane są metody oparte o hodowle, pobrany materiał umieszczany jest w odpowiednim podłożu hodowlanym i pozostawiany na maksymalnie 6 tygodni. Na wynik posiewu na drożdżaki czeka się zwykle 2 doby, na dermatofity - 3 tygodnie. Gdy wiadomo już jaki patogen został wyhodowany, poddaje się go testom mikrobiologicznym i biochemicznym, żeby sprawdzić jego lekooporność. Dzięki temu można zastosować najskuteczniejszą terapię leczniczą.

 

Niezmiernie ważne jest, aby próbki materiałów do badań mikologicznych były pobierane z zachowaniem wszystkich zasad aseptyki i przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie leków może zafałszować wyniki badania, dlatego można je wykonać najwcześniej po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia. Próbki winny być dostarczone do laboratorium w czasie krótszym niż 2 godziny. Właściciel psa powinien również wiedzieć, że w dniu badania nie powinien myć psu obrostu głowy, bowiem środki pielęgnacyjne również mogą wpłynąć na wynik badania.

 

Leczenie

 

Psy, u których oprócz grzybicy występują inne problemy zdrowotne, będą wymagały zastosowania kuracji w kierunku wyleczenia/złagodzenia objawów choroby podstawowej z jednoczesnym podjęciem leczenia grzybicy. Psy, u których została zdiagnozowana jedynie grzybica, wymagają zastosowania specjalnych preparatów w celu wyleczenia infekcji grzybiczej. Grzybica może być leczona ogólnie i/lub miejscowo. O zastosowaniu odpowiedniego leczenia decyduje lekarz.

 

Wybór kuracji powinien być podyktowany skutecznością danego preparatu na wyizolowany grzyb, stanem klinicznym psa, czasem trwania kuracji, drogą podania preparatu oraz jego skutkami ubocznymi. Ponadto należy pamiętać, że wiele grzybic wynika z nieprawidłowej pielęgnacji i/lub spadku odporności, dlatego też jednocześnie należy podnieść odporność psa i zadbać o regularną i właściwą pielęgnację. Czas leczenia grzybicy zwykle trwa kilka tygodni (4-6 tygodni).

 

Niestety występowanie grzybic na obroście głowy u CTR-ów jest zjawiskiem tak powszechnym, że wielokrotnie problem ten jest bagatelizowany, a właściciele zainfekowanych psów podejmują leczenie na własną rękę stosując różne sposoby, o których gdzieś przeczytali lub usłyszeli. Takie postępowanie nie jest jednak właściwe i w aspekcie długoterminowym może przynieść więcej szkody niż pożytku. Dlaczego?

 

Po pierwsze bez wnikliwej diagnozy trudno jest ustalić jaki konkretnie grzyb zaatakował psa. W efekcie stosowanie różnych środków przypomina metodę prób i błędów. Istnieje szansa, że przy zastosowaniu środka o szerokim spektrum działania lub kombinacji jakiś produktów po prostu uda się infekcję zaleczyć. Dlaczego napisaliśmy zaleczyć, a nie wyleczyć? Wiele osób stosuje takie środki zbyt krótko. W rezultacie problem jest jedynie maskowany i powraca w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania wybranych preparatów.

 

Po drugie należy pamiętać, że stosowanie środków, które m.in. mają właściwości przeciwgrzybicznie nie jest obojętne dla zdrowia psa i przy niewłaściwym aplikowaniu mogą być one niebezpieczne. Tego typu produkty wpływają też na kondycję skóry i sierści. Wiele z tych medykamentów to produkty przeznaczone do stosowania u ludzi, a nie w weterynarii, dlatego ich stosowanie bez zgody i zaleceń lekarza weterynarii u psów jest wysoce ryzykowne.

 

Profilaktyka

 

Niestety CTR-y jako rasa długowłosa z ozdobnym obrostem głowy narażona jest na występowania grzybic sierści w obrębie głowy. W dużej mierze predysponuje do tego niewłaściwa pielęgnacja, brud i stale mokra od picia broda oraz wąsy. Grzybica lubi wilgotne i ciepłe środowisko. Zgodnie z naszym doświadczeniem szczególnej uwagi wymaga obrost głowy psa prowadzonego na diecie wilgotnej tj. gotowe karmy puszkowane lub jedzenie przygotowywane w domu (jedzenie gotowane, dieta B.A.R.F.). Również więcej uwagi należy poświęcić psom, które mieszkają na zewnątrz lub spędzają dużo czasu w ogrodzie.

 

W pierwszym przypadku drobiny jedzenia oblepiają i skleją włos - w drugim do długich włosów z lubością przyczepiają się różne zanieczyszczenia. Nieusuwane lub nieprawidłowo usuwane stają się doskonałą pożywką dla wszelakich mikroorganizmów - w tym szczególnie dla grzybów, które przebywając w środowisku będącym zazwyczaj wilgotnym i ciepłym doskonale się namnażają i nieuchronnie prowadzą do rozwoju grzybic.

 

Ze względów estetycznych problem grzybic szczególnie dotyka psy wystawowe, bowiem z reguły psy borykające się z grzybicą mają bardzo krótki, poszarpany włos, co przekłada się ostatecznie na mało efektowny odbiór proporcji głowy. Nie wspomnimy już o tym, że tak zaniedbany obrost głowy najzwyczajniej w świecie śmierdzi i stanowi również ryzyko przeniesienia różnych infekcji na samą skórę, a nawet człowieka.

 

Naturalnie opiekun psa, u którego wystąpi problem z grzybicą, może zdecydować się na radykalne posunięcie i ostrzyżenie na krótko obrostu głowy psa, co powinno od razu poskutkować usunięciem zainfekowanej grzybem sierści Jednak decydując się na taki drastyczny krok należy mieć na uwadze to, że wyhodowanie nowego obrostu głowy zajmie jakieś 12 miesięcy!!! Poza tym nie jest to żadna gwarancja na to, że grzybica nie pojawi się już w trakcie wzrostu nowego obrostu. Z pewnością nie jest to żadne rozwiązanie. Kluczem do sukcesu i gwarancją na dłuższe pozbycie się problemu z grzybicą obrostu głowy jest podjęcie właściwego leczenia oraz wdrożenie prawidłowej profilaktyki!!!!

 

Mając na uwadze fakt, że grzybica lubi wilgotne i ciepłe środowisko, a  także w trosce o zdrowie i dobre samopoczucie psa powinieneś dbać o odpowiednią higienę skóry oraz obrostu głowy swojego CTR-a. Regularnie (pomiędzy kąpielami) dokładnie myj psu brodę i wąsy. Psu karmionemu karmą mokrą i/lub spędzającemu dużo czasu na dworze nawet codziennie, a zwierzęciu mieszkającemu w domu i jedzącemu pokarm suchy minimum dwa razy w tygodniu. Do tego polecamy stosować szampony odżywcze lub regenerujące sierść. Po wymyciu wilgotną sierść możesz wysuszyć suszarką (ustaw nawiew na chłodne powietrze). Pamiętaj o regularnym czesaniu obrostu głowy.
 

Profilaktycznie u psów, które są podatne na występowanie grzybic w obrębie obrostu głowy oraz w celu minimalizowania ryzyka nawrotu tej uciążliwości można stosować różne produkty dostępne na rynku, które powinny chronić obrost głowy przed infekcją grzybiczą. Na rynku dostępne są specjalne szampony np. Ring 5: „Medi Septic”, Dermapharm: „Szampon Dr Siedla jodoforowy”, czy Eurowet: płyn „Hexoderm”. Do mycia oraz dezynfekcji (spryskiwania) można wykorzystać jeszcze następujące gotowe preparaty np. firmy 1 All Systems: „Tea Tree Oil” - specjalny olejek bakteriobójczy, grzybobójczy, antyseptyczny z drzewa herbacianego (jest bardzo gorzki i trzeba uważać, by nie dostał się do psiego pyska) lub można stosować okresowo zgodnie z zaleceniem producenta i lekarza preparat firmy Biowet-Drwalew: „Fungiderm” (uwaga przy nadużywaniu wysusza włos). Wybór warto skonsultować z weterynarzem.

 

O tym, że pies zawsze powinien mieć dostęp do czystej i świeżej wody chyba nikomu nie trzeba przypominać. Wśród właścicieli czernyszy często słyszy się o pewnej uciążliwości tj. efekcie „mokrej brody”. Jak sama nazwa sugeruje, częste picie sprawia, że broda i wąsy są nieustająco mokre, co również może predysponować do wystąpienia grzybic. W zasadzie warto jest nauczyć psa, aby ten po napiciu się nie odchodził od razu od miski, a poczekał, aż podejdzie do niego opiekun i osuszy ręcznikiem mokrą brodę (ręczniki bardzo chłonne, a także papierowe doskonale się w tej roli sprawdzają). Takie rozwiązanie jednak jest wykonalne tylko wówczas, gdy opiekun jest osobą niepracującą lub pracuje z domu i ma stały kontakt z psem.

 

W celu zminimalizowania efektu „mokrej brody” można również rozejrzeć się w sklepie zoologicznym za specjalnie skonstruowanymi miskami, które w dużym stopniu ograniczają moczenie całej brody. Utrzymanie brody w miarę suchej to mniej nieczystości, które chętnie przylegają do mokrego włosa, jak również minimalizowanie wystąpienia dogodnych warunków do rozwoju grzybic.

 

Istotnym elementem profilaktyki grzybic będzie również zadbanie o właściwą odporność psa. Odporność to nic innego, jak zespół różnych barier i mechanizmów działających w organizmie psa, dzięki którym możliwa jest obrona przed przynoszącymi choroby czynnikami chorobotwórczymi. Obronę zapewniają naturalne bariery, takie jak skóra czy śluzówki, które niejako mechanicznie bronią organizm przed wtargnięciem patogenów oraz różne odruchy obronne organizmu.

 

Jeżeli zewnętrzne bariery zostaną przełamane, a czynniki chorobotwórcze dostaną się do organizmu, dochodzi do wielu skomplikowanych reakcji obronnych, zarówno w miejscu wtargnięcia czynników szkodliwych, jak i w całym organizmie. Reakcje te polegają na rozpoznaniu wroga, wytworzeniu substancji zwalczających jego obecność oraz uruchomieniu specjalnego rodzaju pamięci komórkowej, na wypadek ponownej inwazji tego czynnika.

 

Wspomnieliśmy już o tym wyżej, że w przypadku grzybic obrostu głowy często mamy do czynienia z zakażeniami grzybami drożdżopodobnymi. Takie zakażenia zwykle rozwijają się, gdy organizm jest osłabiony (ciąża, niedożywienie, choroby przewlekłe oraz długotrwałe leczenie antybiotykami, kortykosteroidami lub cytostatykami). Grzyby namnażają się nadmiernie i powodują zmiany chorobowe. Warto zauważyć, że tego typu zakażenia rozwijają się z grzybów, które występują w błonach śluzowych i skórze zdrowego psa, jednak równowaga mikrobiomu sprawia, że wtedy ich ilość jest na tyle mała, że nie wywołują choroby. Stymulowanie odporności może zapobiec wystąpieniu tego rodzaju zakażeń.

 

Na budowanie odporności psa wpływ będzie miało szereg różnych czynników, a najważniejsze z nich to profilaktyka (szczepienia, odrobaczenia, zabezpieczanie przeciwko pasożytom zewnętrznym), właściwa pielęgnacja, prawidłowa dieta i ruch. Odpowiednio przemyślana dieta to kluczowy sposób wspierania układu odpornościowego psa. Wiele składników żywieniowych doskonale sprawdza się w ochronie przed infekcją.

 

Po konsultacji z lekarzem weterynarii dieta może być wzbogacona o suplementy, które zwiększają właściwości obronne organizmu, takie jak przeciwutleniacze (tauryna, luteina i witaminy A, C i E), minerały (selen i cynk), czy produkty zawierające dobroczynne betaglukany. Nie mniejsze znaczenie będą miały produkty zawierające naturalne probiotyki, takie jak różnego rodzaju kiszonki i sfermentowany nabiał, które przywracając równowagę flory bakteryjnej w jelitach, również wspomagają budowanie odporności.

 

Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768