O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Starość - (nie) radość...

 

Postęp w leczeniu i zwalczaniu wielu chorób, poprawa warunków życia, a także innowacje związane z żywieniem psów doprowadziły do ​​stopniowego wydłużania średniej długości życia psów. Podczas gdy maksymalna długość życia danego gatunku pozostaje względnie stała, na średnią długość życia w populacji psów domowych może znacząco wpływać opieka zdrowotna, genetyka i odżywianie.

 

Mieszkańcy UE mają w sumie około 66 milionów psów. W Polsce szacuje się ich liczbę na ok. 7.5 mln. Wchodząc do większości obejść na polskiej wsi usłyszymy na powitanie psie szczekanie - psa ma tam 62% mieszkańców. W dużym mieście już tylko co trzeci mieszkaniec posiada psa. Biorąc pod uwagę całą populację psów zamieszkujących Polskę można zauważyć, że przeciętnie w domu u co drugiego Polaka jest pies! Odsetek właścicieli psów posiadających dwa lub więcej psów wynosi 22%.

 

Badania wskazują, że 56% polskich psów to psy młode (do 5 lat), ale uwagę zwraca również fakt, że blisko co piąty polski pies ukończył 10 lat, zatem udział zwierząt u progu jesieni życia i psich seniorów w populacji wszystkich psów w Polsce jest duży.

 

Rosnąca liczba psich seniorów oraz zrozumienie, że większość z nich jest cenionymi członkami rodziny, wymusza zwrócenie większej uwagi na prawidłową opiekę i żywienie tej części populacji psów. Cele opiekuczo-żywieniowe starzejących się zwierząt obejmują wspieranie ich zdrowia i witalności, zapobieganie wystąpieniu lub spowolnienie postępu zaburzeń zdrowotnych związanych z wiekiem oraz poprawę jakości życia zwierzęcia i, jeśli to możliwe, oczekiwanej długości życia.

 

 

Różne teorie na temat procesu starzenia

 

Starzenie się jest kolejnym etapem w życiu każdego organizmu, związane jest z szeregiem zmian dotyczących kolejno każdego z układów. Zmiany starcze zazębiają się i wpływają na jakość życia psa. Sam proces starzenia odnosi się do naturalnej serii etapów życia, począwszy od poczęcia, poprzez rozwój, dorosłość, a wreszcie starzenie się (etap geriatryczny). Chociaż etap ten jest błędnie interpretowany warto podkreślić, że jako takie starzenie się nie jest procesem patologicznym, ale obejmuje normalne, zależne od czasu zmiany, które zachodzą w życiu każdego psa.

 

Zmiany w budowie i czynności poszczególnych narządów są prawidłowymi zjawiskami zachodzącymi podczas procesu starzenia się organizmu i nie mają nic wspólnego ze zmianami chorobowymi, gdzie dochodzą dodatkowe zmiany jakościowe i ilościowe do niżej wymienionych.

 

Z pewnością wielu właścicieli starszych psów może zaświadczyć, że mieszkanie ze zdrowym psim staruszkiem jest wspaniałym doświadczeniem. Część zmian związanych ze starszymi psami jest powszechnie akceptowana i nie na wydźwięku ani pozytywnego, ani negatywnego np. pojawienie się siwiejącej kufy lub nieznacznie obniżony poziom aktywności.

 

Niepożądane zmiany związane z wiekiem z pewnością dotyczą pojawienia się różnych chorób wieku starczego czy rozwoju problemów behawioralnych. To właśnie ogół tych zmian, które mogą negatywnie wpłynąć na ogólny stan zdrowia i jakość życia starszego psa, określa się jako starzenie się.

 

Starzenie się - zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmie psa wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę równowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób i zaburzeń behawioralnych. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i układów, zwiększa podatność na choroby, wreszcie prowadzi do śmierci.

 

Proces starzenia się jest bardzo złożony. Zaproponowano różne teorie wyjaśniające zjawisko starzenia się. Powszechnie uważa się, że w procesie starzenia się zmiany zachodzą na poziomie tkanek, komórek i jąder komórkowych. Kilka z nich koncentruje się na kontrolach genetycznych, takich jak teorie mutacji somatycznych i regulacji genów. Inni badają wpływ czasowych zmian w mechanizmach homeostatycznych różnych układów ciała lub akumulację szkodliwych produktów starzenia komórkowego. Żadna z tych teorii nie wyjaśnia jednak wszystkich zmian obserwowanych podczas starzenia organizmu. Co ciekawe, poszczególne teorie nie wykluczają się i mogą współistnieć.

 

Na przykład „wolnorodnikowa teoria starzenia” postuluje, że starzenie się jest związane z wydatkiem energii i kumulacyjnymi uszkodzeniami komórek spowodowanymi przez wolne rodniki, które są produktami ubocznymi metabolizmu oksydacyjnego. Negatywne działanie wolnych rodników na błony komórkowe może powodować pogarszanie się kondycji komórek. W wyniku reakcji wolnorodnikowych RFT (reaktywne formy tlenu) ze związkami organicznymi powstają związki chemiczne o nieznanej strukturze i własnościach biochemicznych, które mogą być przyczyną powstania wielu patologii.

 

Najprawdopodobniej starzenie się jest wieloczynnikowymi procesem, na które wpływa genetyka oraz niezliczone wewnętrzne i zewnętrzne czynniki środowiskowe. I choć brzmi to wszystko dość ogólnikowo i może zawile, wydaje się chyba rozsądną próbą wyjaśnienia procesów w niewielkim stopniu poznanych.

 

Z perspektywy ewolucji udomowione psy stanowią wyjątkowy przykład gatunku, który cieszy się wydłużonym etapem życia wykraczającym poza pomyślne dojrzewanie i rozmnażanie. Dobór naturalny nastawiony jest głównie na przetrwanie oraz sprawność do i przez cały wiek rozrodczy jednostki, a wpływ ten zmniejsza się, gdy zwierzę wkracza w lata poprodukcyjne.

 

W naturze gatunki dzikie zazwyczaj nie cieszą się długim życiem po reprodukcji, a starsze zwierzęta narażone są na choroby i utratę życia w wyniku różnorodnych zdarzeń losowych, czy działalności drapieżników. Natomiast psy towarzyszące są chronione przed presją, która w przeszłości znacząco wpływała na jakość życia ich przodków. Wiele psów dożywa późnego wieku, fazy życia, której towarzyszą choroby zwyrodnieniowe związane z wiekiem, zwiększona zapadalność na różnego rodzaju choroby nowotworowe i większe ryzyko wystąpienia problemów behawioralnych.

 

W związku z tym, że geny, które regulują degradację w późnym wieku, nie zostały poddane takiej samej presji doboru naturalnego, jak te, które wspierają sukces reprodukcyjny, można argumentować, że obserwowanie wzrostu liczby chorób związanych ze starzeniem się jest naturalnym produktem ubocznym udomowienia.

 

Rzeczywiście, kilka teorii starzenia sugeruje, że te same geny, które zapewniają wczesne dojrzewanie i wysoki wskaźnik sukcesu reprodukcyjnego, mogą jednocześnie przyczyniać się do wystąpienia różnych schorzeń lub chorób w późniejszym życiu. Takie geny utrzymywałyby się w populacji ze względu na ich korzystny wpływ na sprawność reprodukcyjną. W przypadku gatunków, które niezmiennie umierają młodo z powodu czynników zewnętrznych (środowiskowych), negatywny wpływ takich genów na sprawność seniorów byłby nieistotny i dlatego zostałby utrzymany.

 

I odwrotnie, gdy czynniki zewnętrzne są naturalnie nieobecne lub są kontrolowane przez interwencję człowieka (tj. gatunek cieszy się stosunkowo niskim wskaźnikiem śmiertelności poprodukcyjnej), geny sprzyjające długowieczności mogą zacząć przynosić selektywną korzyść. Chociaż wykazano, że związek między zewnętrzną śmiertelnością a długowiecznością jest złożony i podlega wpływom innych czynników, teoria ta pomaga wyjaśnić wpływ udomowienia na długowieczność psów.

 

Upraszczając możemy napisać, że przez proces starzenia rozumiemy postępujące i niestety nieodwracalne zmiany prowadzące nieuchronnie do naturalnego końca jakim jest śmierć psa.

Proces starzenia się psa może być przyspieszany przez szereg różnych czynników, do których m.in. należą:

  • genetyka;

  • środowisko (warunki bytowe i styl życia psa);

  • stan zdrowia;

  • żywienie;

  • opieka;

  • pielęgnacja;

  • profilaktyka.

 

Ile żyją psy?

 

Szacuje się, że maksymalna długość życia psa wynosi około 29 lat, ale niewiele psów dożywa więcej niż 18 lat. Biorąc pod uwagę wszystkie rasy, średnia długość życia psa domowego wynosi około 13 lat. Wewnątrzgatunkowe różnice długowieczności psów są przedmiotem szczególnego zainteresowania ze względu na duże różnice w fenotypie tychże zwierząt, które uzależnione są od rasy (wysokość, masa ciała, budowa anatomiczna).

 

Wiele ras z grupy dużych i olbrzymich żyje znacznie krócej, podczas gdy małe i miniaturowe rasy żyją dłużej. Liczne badania wykazały, że gdy badane są różne rasy, istnieje znaczący negatywny związek między długością życia, a ostateczną masą dużych psów. Wydaje się, że skrócona żywotność ras olbrzymich jest wynikiem sztucznej selekcji w kierunku uzyskania bardzo dużych psów i towarzyszącego jej szybkiego (wczesnego) tempa wzrostu.

 

Choroby rozwojowe szkieletu związane z wyższym tempem wzrostu są ważnym (ale nie jedynym) czynnikiem przyczyniającym się do krótszej długości życia tych psów. Na przykład jedno z badan wykazało, że masa ciała była silniej skorelowana (ujemnie) z długością życia psów, niż inne miary wielkości, takie jak wysokość w kłębie. Chociaż w tym badaniu nie stwierdzono, aby jakaś konkretna rasa była szczególnie do tego predysponowana, to jednak naukowcy poinformowali, że niektóre rasy ciężkie, ale niskiego wzrostu, takie jak buldog angielski, doświadczają krótszego życia z powodu wpływu dziedzicznych zaburzeń strukturalnych na ich długość życia.

 

Zapisy standardów ras, które narzucają prowadzenie hodowli w oparciu o zamknięte księgi rodowodowe wymagają całkowitej izolacji reprodukcyjnej. W efekcie wymogi hodowli psów z zachowaniem czystości ras, a także narzucanie trendów hodowlanych przez samych hodowców i sędziów oceniających prezentowane na wystawach psów wyhodowane pogłowie doprowadziło do powszechnego stosowania chowu wsobnego i nadużywania niewielkiej liczby osobników (zwykle samców) w już ograniczonej puli genów.

 

Przyczyniło się to do dalszego zubażania puli genowej i rozmnożenia setek już zidentyfikowanych chorób dziedzicznych psów rasowych, z których wiele może przyczynić się do skrócenia życia narażonej na nie rasy (uznając te problemy, renomowani hodowcy stosują odpowiednie strategie hodowlane, staranną selekcję i praktyki przesiewowe, aby zmniejszyć częstość występowania genetycznie uwarunkowanych problemów zdrowotnych u hodowanych ras).

 

W związku z tym, że rasy psów różnią się średnią długością życia i podatnością na choroby, przy określaniu, czy należy psa uznać za geriatrycznego, należy wziąć pod uwagę rasę, wielkość, masę i aktualny stan zdrowia danego osobnika. Obecnie przyjmuje się, iż seniorem jest pies, który przeżył 75-80% długości życia przewidywanej dla swojej rasy, wielkości i wagi.

 

Ogólne wytyczne dzielą psy na cztery kategorie w oparciu o ich dorosłe rozmiary, przy czym psy ras mniejszych są uważane za starsze w późniejszym wieku niż psy ras większych. Oceniając wejście w okres geriatryczny danego psa, zawsze trzeba brać pod uwagę stan organizmu psa, poziom jego aktywności, ogólny stan zdrowia oraz obecność przewlekłej lub wyniszczającej choroby.

 

WIELKOŚĆ I WAGA

WIEK GERIATRYCZNY (w latach)

rasy małe (2.27-9.07 kg)

11.5

rasy średnie (9.52-22.68 kg)

10

rasy duże (23.13-40.81 kg)

9

rasy olbrzymie (powyżej 40.81 kg)

7.5

 

Biorąc pod uwagę wszystkie rasy, średnia długość życia psa domowego wynosi około 13 lat. Wiele psów zaliczanych do grupy dużych i olbrzymich ma znacznie krótszą żywotność niż ta średnia. Dla psów z grupy ras olbrzymich przyjmuje się granicę 7.5 lat, aczkolwiek niektórzy autorzy podają  granicę już od 6 lat.

 

 

Wybrane zmiany fizjologiczne związane z wiekiem psa

 

U wszystkich zwierząt biologiczne skutki starzenia obejmują stopniowy spadek zdolności funkcjonalnej narządów, rozpoczynający się wkrótce po osiągnięciu przez zwierzę dojrzałości. Zestaw badań wstępnych wykazał związane z wiekiem zmiany w wartościach laboratoryjnych badań krwi ustalonych dla psa.

 

ZWIĄZANE Z WIEKIEM ZMIANY WARTOŚCI WYNIKÓW LABORATORYJNYCH BADAŃ KRWI DLA PSÓW 

BEZ ZMIAN

MALEJĄ

WZRASTAJĄ

Aminotransferaza alaninowa
Azot mocznika (BUN)
BUN: stosunek kreatyniny do mocznika
Cholesterol
Kinaza kreatynowa
Eozynofile
Gamma-glutamylotransferaza (GGT)
Dehydrogenaza mleczanowa
Magnez
Chlorek surowicy
Bilirubina całkowita

Albumina
Stosunek albumin do globulin
Kreatynina
Hematokryt
Hemoglobina
Limfocyty
Czerwone krwinki
Wapń w surowicy
 

Globulina
Płytki krwi
Neutrofile
Potas w surowicy
Sód w surowicy
Triglicerydy w surowicy
 

 

Chociaż ograniczona liczba zbadanych zwierząt wyklucza wykorzystanie tych danych do wyciągania ogólnych wniosków na temat związanych z wiekiem zmian w chemii krwi, informacje te sugerują, że zmiany te podczas normalnego procesu starzenia wpływają na wiele układów fizjologicznych. Jednak kliniczne znaczenie tych zmian nie jest znane i w wielu przypadkach może nie mieć znaczenia. Ponadto starzenie się organizmów w różnym tempie i stopień upośledzenia funkcji, który musi wystąpić, zanim pojawią się objawy kliniczne schorzenia, zależy od wielu czynników.

 

Jedno zwierzę może wykazywać poważne patologiczne skutki starzenia się przez ukończeniem 7 lat, inne może nie wykazywać objawów klinicznych nawet po ukończeniu 12 lat. Nie jest również niczym niezwykłym, że jeden starszy pies może cierpieć na więcej, niż jedną chorobę wieku starczego.

 

Podstawowa przemiana materii (BMR) zwierzęcia naturalnie spada wraz z wiekiem. Spadek ten jest spowodowany przede wszystkim zmianami w budowie ciała, a w szczególności utratą beztłuszczowej tkanki ciała. Normalne starzenie się wszystkich zwierząt wiąże się ze zmniejszeniem zawartości beztłuszczowej tkanki ciała (mięśni) i całkowitej zawartości wody w organizmie oraz wzrostem zawartości tkanki tłuszczowej.

 

Spadek wody w organizmie towarzyszy utracie beztłuszczowej tkanki ciała, ponieważ tkanka beztłuszczowa zawiera 73% wody, podczas gdy tkanka tłuszczowa zawiera tylko 15% wody. Związane z wiekiem zmiany w budowie ciała mogą się różnić u psów. Jedno z badań porównujące młode i stare psy wykazało, że zawartość tłuszczu w organizmie młodych psów wynosiła od 15% do 20%, podczas gdy u starych psów wynosiła od 25% do 30%. Inne dane wykazały, że wskaźnik masy ciała pod względem zawartości tkanki tłuszczowej wzrósł ze średnio 18% u psów poniżej 1.5 roku do 27% u psów w wieku powyżej 7 lat. Procent beztłuszczowej masy ciała zmniejszał się wraz z wiekiem.

 

 

MASA MIĘŚNIOWA (%)

MASA TŁUSZCZOWA (%)

MASA KOSTNA (%)

młode psy

79

18

3

starsze psy

70

27

3

(Z Hayek MG, Davenport GM: Nutrition and ageing in companion animals, J Anti Aging Med 1: 117, 1998.)

 

Oceniając tempo metabolizmu i zapotrzebowanie energetyczne starszych zwierząt, należy wziąć pod uwagę czynniki związane ze stylem życia psa. Podczas gdy niektóre zwierzęta dobrowolnie ograniczają swoją aktywność fizyczną wraz z wiekiem, inne pozostają aktywne i wysportowane przez długi czas. Szacuje się, że całkowite dzienne zapotrzebowanie na energię może spaść nawet o 30% do 40% w ostatniej, trzeciej części życia zwierzęcia, w wyniku zarówno zmniejszonej aktywności, jak i zmniejszonego tempa metabolizmu.

 

Warto jednak mieć świadomość, że aktywność fizyczna pomaga zrównoważyć związaną z wiekiem utratę beztłuszczowej tkanki ciała, BMR u starszych zwierząt, które są bardzo aktywne, może nie spaść znacząco. Dlatego, chociaż BMR i zapotrzebowanie na energię generalnie zmniejszają się wraz z wiekiem, po raz kolejny zwierzęta należy oceniać indywidualnie, aby określić, czy uzasadnione jest zmniejszenie dziennego spożycia kalorii.

 

Normalne starzenie się psów wiąże się ze zmniejszeniem tempa metabolizmu spoczynkowego, spadkiem poziomu aktywności, zmniejszoną beztłuszczową masą ciała i zwiększoną zawartością tkanki tłuszczowej. Jednak czynniki związane ze stylem życia mogą wpływać na te zmiany. Podczas gdy niektóre zwierzęta dobrowolnie ograniczają swoją aktywność fizyczną wraz z wiekiem, inne pozostają aktywne i wysportowane do późnej starości oraz utrzymują szczupłą i dobrze umięśnioną sylwetkę. Dlatego każdego psa należy oceniać indywidualnie, aby określić potrzebę zmiany dziennego spożycia kalorii.

 

Symptomy starzenia się centralnego układu nerwowego u psów można obserwować już po 4 roku życia u osobników ras olbrzymich Na ogół psy manifestują obawy neurobehawioralne oraz zaburzenia na poziomie kognitywnym. Częstość występowania tych zmian u psów starszych kształtuje się na poziomie 14-35% i rośnie wraz z wiekiem. Nieuniknionym skutkiem zmian zachodzących w układzie nerwowym jest zmiana zachowania psa.

 

U starych psów bardzo często występuje zespół zaburzeń poznawczych (ang. Cognitive Disorder Syndrome - CDS), który w swojej etiologii i przebiegu przypomina chorobę Alzheimera u ludzi. Niestety, mimo iż choroba ta może dotyczyć nawet dwie trzecie populacji starych psów, rzadko ta choroba jest właściwie diagnozowana.

 

Badanie przeprowadzone na 103 psach w wieku powyżej 7 lat, będących pacjentami kliniki zajmującej się problemami behawioralnymi psów w St. Louis wykazało, że najczęstszą przyczyną kierowania do lecznicy był: lęk separacyjny (30%), agresja wobec ludzi (27%), agresja wobec innych zwierząt (17%), zachowania kompulsywne (8%), zaburzenia poznawcze (7%), fobie (5%), lęk (4%), załatwianie potrzeb fizjologicznych w domu (3%) i nieadekwatna i/lub zwiększona wokalizacja (1%).
 

Starzenie się jest związane przede wszystkim z postępującymi zmianami zachodzącymi we wszystkich komórkach organizmu Powoduje osłabienie wielu funkcji życiowych, znaczne obniżenie progu zdolności adaptacji zwierzęcia do zmian w środowisku oraz zwiększoną podatność na zagrożenia związane z chorobami. W istocie proces ten jest wieloetapowy i dotyka każdej sfery życia psa. Ostatecznie wiąże się z upośledzeniem funkcjonowania niemalże każdego z układów. U starych psów dochodzi do rozwoju ponad 400 chorób fenotypowo odpowiadających chorobom ludzi w podeszłym wieku!
 

 

Charakterystyczne objawy starzenia się psów:

  • zmniejszenie aktywności fizycznej;

  • problemy z poruszaniem się;

  • pogorszenie wzroku, osłabienie słuchu, czucia i węchu;

  • zmniejszenie wytrzymałości;

  • przekształcenie budowy i czynności skóry prowadzące do osłabienia jej roli jako bariery ochronnej organizmu;

  • utrata masy mięśni i kości;

  • pogorszenie stanu chrząstki stawowej;

  • spadek podstawowej przemiany materii, co przekłada się na zmniejszone zapotrzebowanie kaloryczne średnio o 30-40%;

  • nieznaczne do umiarkowanego obniżenie funkcjonowania przewodu pokarmowego;

  • spadek wydolności układu immunologicznego;

  • wydłużony czas reakcji powodowany spadkiem średniej szybkości przewodzenia w komórkach;

  • procentowy wzrost zawartości tłuszczu w organizmie, a spadek zawartości wody;

  • zmiany w układzie nerwowym;

  • problemy behawioralne (zmiany zachowania się zwierzęcia i utrata wrodzonych zachowań);

  • utrata zdolności rozrodczych (wraz z wiekiem zanika cykl płciowy u suk i spermatogeneza u samców);

  • pogorszenie funkcjonowania układu dokrewnego;

  • pogorszenie stanu układu moczowego (stopniowe pogarszanie się funkcji nerek, nietrzymanie moczu);

  • upośledzenie procesów termoregulacji;

  • wydłużenie procesu gojenia się ran;

  • zmiana jakości sierści (siwienie, przerzedzenie, łysienie);

  • pogorszenie stanu uzębienia.

Choroby i schorzenia częściej występujące u starszych psów:

  • nowotwory;

  • otyłość;

  • cukrzyca;

  • choroba zwyrodnieniowa stawów;

  • dyskopatia;

  • stany zapalne kości;

  • choroby sercowo-naczyniowe i oddechowe (zwłaszcza różnego rodzaju niewydolności);

  • choroby wątroby (zwłaszcza niewydolność wątroby);

  • choroby nerek (zwłaszcza niewydolność nerek);

  • pogorszenie wzroku (zaćma, jaskra, zespół suchego oka, ślepota);

  • postępująca głuchota;

  • problemy z zębami (w tym odkładanie kamienia nazębnego, poluzowanie i wypadanie zębów);

  • stany zapalne gruczołów okołoodbytowych;

  • choroby prostaty (samce);

  • zespół zaburzeń poznawczych objawiający się stopniowymi zmianami w zachowaniu;

  • nietrzymanie moczu i/lub kału.

 

Profilaktyka

 

Nie bez powodu mówi się, „starość nie radość” i „lepiej zapobiegać niż leczyć” - te hasła mają w sobie dużo prawdy, która dotyczy również psów. Wielu problemów sędziwego wieku nie można uniknąć, ale można wpłynąć na ich przebieg, co przekłada się na polepszenie jakości życia psiego seniora. Starszy pies bez wątpienia wymaga większej uwagi i troskliwej opieki ze strony właściciela. Jednak prawidłowo prowadzony z pewnością odwdzięczy się i dostarczy wiele radości swoim opiekunom.

 

W okresie, kiedy powolne starzenie organizmu psa zostanie zauważone, należy rozpocząć cykl kontrolnych i regularnych wizyt u weterynarza. Badania kontrolne są podstawą zachowania zdrowia - pozwalają wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie ich rozwoju, co skraca czas leczenia , wpływa na sukces wyleczenia i polepszenia jakości życia psa.

 

Na co zwracać uwagę?

  • ogólna dezorientacja;

  • spadek aktywności;

  • utrata koncentracji i kłopoty z pamięcią;

  • zmiany w relacjach z domownikami (właściciel - pies, pies - inne zwierzęta zamieszkujące to samo gospodarstwo domowe);

  • zaburzenia cyklu snu i czuwania;

  • zaburzenia nawyków higienicznych;

  • zmiany zachowania (strach, niepokój, lęk, fobie, agresja);

  • potykanie się, bądź wpadanie na różne przedmioty;

  • opóźniona, bądź brak reakcji na wołanie;

  • problemy z poruszaniem się, wstawaniem i kładzeniem;

  • chudnięcie, bądź tycie;

  • zmiany w zabarwieniu tęczówki;

  • zmiany skórne;

  • zmiany jakości sierści;

  • zmiany w sposobie pobierania pokarmu i picia (odmowa jedzenia, objadanie się, nadmierne picie, odmowa picia).

Starszy pies powinien znajdować się pod stałą opieką weterynarza. Należy zadbać o to, by pies miał wykonywane badania kliniczne i laboratoryjne (krwi, moczu, kału) najlepiej co pół roku, zwłaszcza istotne jest to w przypadku psów ras dużych i olbrzymich, u których proces starzenia przebiega szybciej. Warto korzystać ze specjalnych pakietów geriatrycznych, które powinny być dostępne w każdej szanującej się klinice weterynaryjnej. Przy okazji wizyty należy poprosić o zestaw badań osłuchowych klatki piersiowej i serca, a także o zbadanie oczu, przegląd uszu, sprawdzenie gruczołów okołoodbytowych, gruczołu prostaty u psa i gruczołów sutkowych u suki. Nie mniej istotne jest badanie palpacyjne całego ciała psa. Warto zwrócić uwagę też na to, by lekarz zrobił przegląd zębów i dziąseł.

 

Wczesne wykrycie jakichkolwiek nieprawidłowości pozwala podjąć odpowiednie leczenie na wczesnym etapie choroby, co przekłada się na krótszy czas trwania terapii i wzrost szansy na całkowite wyleczenie, bądź spowolnienie rozwoju choroby, co bez wątpienia wpływa na podniesienie jakości życia psa.

 

Dieta i ruch psiego seniora są równie ważne dla jego zdrowia jak profilaktyka i leczenie.

 

Dla starszego psa niezmiernie ważna jest odpowiednia dawka ruchu i prawidłowo zbilansowana dieta. Zadbać należy również o dobrą kondycję psychiczną psa. Ćwiczenia i zabawy umysłowe są w tym okresie wielce wskazane. Należy pamiętać, że możliwości psiego seniora mogą być mocno ograniczone, dlatego też najlepiej jest patrzeć na niego jak na 75-85 letniego ludzkiego staruszka. Co będzie odpowiednie? Częstsze, a krótsze, spokojne spacery, tak aby pies mógł sam sobie dawkować poziom aktywności. Atrakcją może być zapewnie psu eksploracji nowego terenu. Planując spacery warto uwzględnić takie aspekty jak pogoda. Zimno, przeciągi i wilgoć nie są sprzymierzeńcami psiego staruszka.

 

Równie ważne jak zapewnienie odpowiedniej dawki ruchu jest umożliwienie starszemu psu komfortowego odpoczynku. Senior, zwłaszcza zmagający się ze zwyrodnieniami kości czy stawów, powinien mieć wygodne, zapewniające ciepło i suchość posłanie, które powinno być umieszczone w miejscu nienarażonym na przeciągi, niezbyt uczęszczanym, ale pozwalającym obserwować otoczenie. Dobrze jest zainteresować się odpowiednimi rodzajami posłań ortopedycznych, które sprostają wymaganiom psiego seniora.

 

Nie mniej istotna jest dieta. Wymagania żywieniowe psa seniora będą nieco inne, niż psów w sile wieku. Jak już wspomnieliśmy wyżej w organizmie psa zachodzi wiele zmian. Dieta powinna uwzględniać te zmiany. Spada zapotrzebowanie na energię, ale nie na wartościowe składniki odżywcze. Pies będzie potrzebował nieco większej ilości błonnika, ale przy tym nadal odpowiedniej ilości białka oraz tłuszczu wysokiej jakości. Dobrze, aby do diety była włączona odpowiednio dobrana suplementacja, która wspomoże poszczególne układy i/lub narządy starzejącego się czworonoga. Plan dietetyczny najlepiej jest omówić z psim dietetykiem, a dodatek suplementów należy skonsultować z lekarzem weterynarii.

 

Redakcja Portalu Świat Czarnego Teriera

 

zdjęcia: A. Misiura i T. Ashastina

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz:

- Behavior Problems of the Dog and Cat, Gary Landsberg, Wayne Hunthausen, BA 1995;

- Canine and Feline Geriatrics. Davies M Blackwell Science, Oxford, 1996;

- Behaviour problems in the geriatric pet. Heath S., BSAVA Manual of Canineand Feline Behavioural Medicine., BSAVA, Dorset, 2002.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768