O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Pies na prezent, a co na to polskie prawo?

 

Prezent  -"to, co się komuś darowuje, zwykle z jakiejś okazji" 
Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
 

Zwierzę nie jest rzeczą

 

Stosunek człowieka do zwierząt jest świadectwem jakości cywilizacyjnej i kulturowej społeczeństwa. Trudno nie docenić przy tym roli prawa, które - będąc regulatorem stosunków społecznych - przyczynia się do utrwalania pożądanych postaw społecznych. Jednak nie można by mówić o postępie, gdyby nie zmiany. Przez setki lat zwierzęta były traktowane jak przedmioty (użyteczne lub nie), towary (konsumpcji), magazyny (żywności i surowców do wyrobu odzieży, narzędzi, broni, przedmiotów codziennego użytku i ozdób), obiekty rozrywki (polowania, walki, cyrk, zoo) i okrutnych eksperymentów naukowych. Uważano, że nie czują, nie cierpią, nie rozumieją, nie są wrażliwe, nie potrafią się komunikować. Z biegiem czasu, opornie, ale jednak, człowiek zaczął w końcu dostrzegać, że zwierzę w sposób charakterystyczny dla swojego gatunku potrafi okazywać cały wachlarz uczuć, które do tej pory były w ludzkim umyśle zarezerwowane tylko dla Homo sapiens. Zmiana toku myślenia i odbierania zwierząt zaowocowała w końcu ewolucją ustanawianego przez ludzi prawa, które finalnie zmieniło sposób postrzegania relacji człowieka ze zwierzęciem.

 

Po wielu latach słownych przepychanek, polski ustawodawca zdecydował się - w kwestii sytuacji prawnej zwierząt w stosunkach prawnych - na radykalne posunięcie, zrywając z obowiązującą dotąd tezą zrównującą zwierzę z rzeczą. Ów zabieg fachowo zwany dereifikacją zwierząt, znalazł swój normatywny wyraz w treści art. 1, ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt z dni 21 sierpnia 1997 roku (z późniejszymi zmianami): zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę". Jak widać, w tym przepisie został nie tylko zawarty jurydyczny mechanizm dereifikacji, lecz również wyrażony doniosły imperatyw moralny. W zasadzie jest to nadrzędna zasada ustawy o ochronie zwierząt, która stanowi kierunek interpretacyjny wszystkich dalszych przepisów.

 

Z czysto praktycznych względów ustawodawca dodał w art. 1 ust. 2 zapis: "w sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. Z prawnego punktu widzenia zwierzęta nie mają praw, gdyż nie mają zdolności do czynności prawnych, bo nie są podmiotami. Prawa takie przyznane są wyłącznie ludziom. Tworzenie w wielu dziedzinach specjalnie dla zwierząt odrębnego reżimu prawnego byłoby zabiegiem niezmiernie skomplikowanym, a przede wszystkim niecelowym. Powyżej przytoczone zapisy pozwalają jednak na pogodzenie humanitarnej ochrony zwierząt z ich funkcjonowaniem w obrocie prawnym i subsydiarne stosowanie regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym.

 

 

Pies w rozumieniu prawa może być:

  • sprzedany;

  • zamieniony;

  • wypożyczony (np. pies myśliwski na czas sezonu łowieckiego);

  • wydzierżawiony (np. suka hodowlana lub reproduktor w celach hodowlanych);

  • użyczony (oddany nieodpłatnie do użytkowania);

  • darowany;

  • zastawiony;

  • dziedziczony w spadku;

  • przedmiotem w postępowaniu egzekucyjnym;

  • przejęty na własność przez tzw. zasiedzenie, nie odnosi się to do psów skradzionych, zgubionych lub sprzedanych bez zgody właściciela. Prawo do własności przez zasiedzenie uzyskuje się po upływie 3 lat.

Prezent, upominek, podarunek, dar, darowizna...


Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego wyjaśnia, że prezent: „to, co się komuś darowuje, zwykle z jakiejś okazji”. Powszechnie przyjęło się, że prezent, to ofiarowanie drugiej osobie jakiegoś podarunku o który powiększy się majątek osoby obdarowanej. Prezent wręczamy z jakiejś okazji, bądź też całkiem spontanicznie, bez niej. Polskie prawo nie przewiduje jednak takiej instytucji jak „prezent”. Tego rodzaju przysporzenia majątkowe są normalnymi darowiznami, ze wszystkimi związanymi z tym konsekwencjami. Wyżej wspomnieliśmy już, że pies, w świetle polskiego prawa może być darowany, czyli używając gry słów, również sprezentowany. Dlatego też w przypadku psów - prezentów, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego o darowiźnie. Zgodnie z art.  880 par. 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Prawo wymaga, by oświadczenie darowizny było dokonane w formie aktu notarialnego, ale jeżeli dokonamy jej w innej formie (np. ustnie lub pisemnie) to będzie ona ważna, jeżeli spełniliśmy wynikające z niej świadczenie, tzn. kiedy faktycznie przekazaliśmy darowiznę. Jeśli zatem ktoś zakupi psa tylko po to, by go następnie podarować innej osobie jako prezent, a ta druga osoba ten prezent przyjmie, to w takiej sytuacji będziemy mieli do czynienia z darowizną w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

 

Odpowiednie stosowanie

 

Konieczność uregulowania stosunków cywilnoprawnych związanych ze zwierzęciem, a także większość przepisów odnoszących się wprost do zagadnienia nabycia własności zwierzęcia, jego zbycia bądź innej utraty tegoż prawa, nakazuje stosowanie przepisów o ruchomościach - ale zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt jedynie odpowiednio, czyli - w sposób uwzględniający potrzeby zwierzęcia i jego dobrostan. Należy pamiętać, że zwierzę - istota żywa i czująca - w rozumieniu Ustawy o ochronie zwierząt nie jest rzeczą, a człowiek winien jest mu poszanowanie i odpowiednie traktowanie.

 

Darowizna to umowa między dwiema stronami


Warto zdawać sobie sprawę z faktu, że darowizna to umowa, czyli tzw. dwustronna czynność prawna. Umowa darowizny jest umową jednostronnie zobowiązującą. Musi być ona zawarta na zasadach ogólnych prawa cywilnego co najmniej pomiędzy dwoma podmiotami. Jest także umową konsensualną, tzn. wywołuje skutki z chwilą złożenia zgodnych oświadczeń woli przez darczyńcę i obdarowanego. W tym miejscu dochodzimy do istotnej i niezwykle ważnej kwestii. Pragnąc zrobić komuś niespodziankę, nie można z góry założyć, że prezent zostanie przyjęty. W momencie przekazania prezentu konieczne będą zatem dwa wyraźne oświadczenia woli: jedno darczyńcy o tym, że przekazuje prezent, drugie - obdarowanego, że ten prezent przyjmuje.

 

Prezent niechciany

 

W zasadzie możemy pokusić się o stwierdzenie, że trudno znaleźć osobę, u której na hasło ,,mam dla ciebie prezent'' nie pojawią się chochliki zaciekawienia w szeroko otwartych oczach. Wręczanie prezentów, to przecież znana od tysięcy lat forma wyrażania wdzięczności, uznania i sympatii. Dawanie prezentów z jakiejś okazji, a często całkiem spontanicznie, to bez wątpienia piękny zwyczaj, gwarantujący masę radości zarówno osobom obdarowywanym, jak i tym obdarowującym.

 

Często problematyczny okazuje się jednak sam zakup odpowiedniego prezentu. Być może wydaje się to banalne, ale podarek należy wybierać możliwie indywidualnie, co niejednokrotnie stanowi niemałą trudność. Zgodnie ze znanym porzekadłem, ,,o gustach się nie dyskutuje'', ciężko jest jednoznacznie stwierdzić, że prezent jest odpowiedni i spełni potrzeby osoby obdarowanej.

 

Stare polskie porzekadło mówi: ,,darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda''. Nieudany prezent w postaci niemodnej pary skarpetek, mało gustownego wazonu czy kiepsko pachnących perfum można schować w składziku, oddać do sklepu, ewentualnie wyrzucić do kosza. Sprawa jednak bardziej się skomplikuje, gdy prezentem będzie żywe zwierzę. Z pewnością pies - prezent niespodzianka, nie zrujnuje obdarowanego materialnie, ale podarowany niespodziewanie, może zwyczajnie zrujnować mu nerwy. Z chwilą przyjęcia darowizny przejdzie bowiem na obdarowanego prawo własności zwierzęcia wraz z całym pakietem obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt i innych przepisów. Nie wszystkie osoby, i to z różnych względów, będą w stanie sprostać nowym wyzwaniom.

 

Mało rozważne uszczęśliwienie drugiej osoby psem, którego w ogóle się nie spodziewał, albo który zwyczajnie nie spełnił jego oczekiwań (np. obdarowany marzył owszem o piesku, ale konkretnej rasy, małym i do towarzystwa, a tymczasem został mu podarowany szczeniak, z którego wyrośnie wielki, ciężki brytan rasy obronnej) może być najgorszym z możliwych scenariuszy.

 

Wiele psów - prezentów niespodzianek czeka bardzo smutny los. Zdarza się, że darczyńcy usiłują zwrócić do macierzystej hodowli psa, gdy tylko próba wręczenia takiego prezentu zakończy się fiaskiem. Niektóre z tych przyjętych w darze psów, wcześniej czy później odbieranych jest interwencyjnie przez fundacje zajmujące się ochroną zwierząt, zasila szeregi schroniskowych bid lub ląduje na ulicy dołączając do wałęsających się bez celu psich watach. Jaka jest skala zjawiska? Nie wiadomo.

 

Dotychczas nikt się nie pochylił nad tym problemem i nie istnieją konkretne dane, które wskazywałby ile takich psów - prezentów - odbierają różne pro zwierzęce organizacje, trafia do schronisk lub na ulicę. Nie mniej jednak bez wahania możemy napisać, że problem istnieje, a jego świadectwem jest wiele młodych psów przebywających w fundacjach czy schroniskach. Proceder oddawania oraz porzucania psów szczególnie nasila się w okresie poświątecznym. Przypadek? Nie sądzimy. Grudzień, jak żaden inny miesiąc w roku, obfituje bowiem w okazje do wzajemnego obdarowywania się. Obdarowani wpadają w pułapkę "bo nie wypada odmówić", a niechciane psy - prezenty niespodzianki - stają się ofiarami nieprzemyślanych działań darczyńców.

 

Naturalnie wszystkie sytuacje, które generują u psa stres i narażają go na cierpienie, stoją w sprzeczności z ustawą o ochronie zwierząt, która zabrania znęcania się nad zwierzętami (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt).. Obojętność, brak zaspokojenia podstawowych potrzeb zwierzęcia, a często złe traktowanie czy porzucenie mogą pociągnąć za sobą cierpienia nie tylko psychiczne, ale bardzo często również fizyczne. Jak wspomnieliśmy wyżej, niechciane psy - prezenty niespodzianki - statystycznie częściej padają ofiarą ludzkiej bezduszności czy okrucieństwa.

 

Rozważając zakup i podarowanie komuś psa w formie prezentu, należy przede wszystkim pamiętać o tym, że pies nie jest rzeczą. Jako istota zdolna do odczuwania bólu fizycznego oraz psychicznego powinna być traktowana w odpowiedni sposób. Człowiek jest winien zwierzęciu opiekę i takie traktowanie, które nie przysporzy mu cierpień - zarówno tych fizycznych jak i psychicznych!!!

 

W naszej ocenie podarowanie komuś psa w formie prezentu - niespodzianki jest moralnie wysoce naganne i stoi w sprzeczności z zapisami ustawy o ochronie zwierząt. Jak już nadmieniliśmy wyżej, darczyńca nie może zakładać, że obdarowany przyjmie prezent. Po drugie darczyńca nie wie, czy dany prezent spełni oczekiwania obdarowanego i czy podarowany mu pies będzie odpowiednio przez niego traktowany. W rezultacie sprowadzenie psa jedynie do roli przedmiotu obrotu, z pominięciem jego dobrostanu i bez zabezpieczenia go przed ewentualnym cierpieniem, łamie podstawowe zasady ustanowione w ustawie o ochronie zwierząt!!!

 

Pies na prezent, tak czy nie?

 

W naszej ocenie pies nie może być prezentem niespodzianką, bowiem stoi to w sprzeczności z ustawą o ochronie zwierząt. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, by pies był prezentem, ale podarowanym drugiej osobie po uprzednim uzgodnieniu z nią wszelkich szczegółów. Innymi słowy pies będzie oczekiwanym prezentem, na którego przybycie taka osoba będzie w pełni przygotowana. Ponadto świadoma wszystkich obowiązków wynikających z posiadania zwierzęcia, zgodzi się im podołać.

 

W tym miejscu należy rozważyć jeszcze jedną kwestię. Bardzo często psy są ofiarowywane w prezencie dzieciom. W kwestii moralnej mamy co do takiego postępowania mieszane uczucia. Z kolei pod względem prawnym chcielibyśmy zwrócić uwagę na fakt, że Kodeks cywilny nie stawia przeszkód w dziedzinie przyjmowania darowizny przez osoby niepełnoletnie, zwłaszcza, że każdy człowiek wedle przepisów prawa cywilnego posiada zdolność prawną już od chwili urodzenia. Taka zdolność określa, że człowiek może być podmiotem praw i obowiązków.

 

Należy jednak pamiętać, że osoby, które nie ukończyły 13 roku życia, nie mają zdolności do czynności prawnych, czyli nie mogą samodzielnie dokonywać czynności prawnych, polegających chociażby na nabywaniu praw. Osoby małoletnie, mające ukończony 13 rok życia mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

 

Obowiązkiem rodziców jest sprawowanie władzy rodzicielskiej i opieki nad małoletnim dzieckiem do czasu ukończenia przez nie pełnoletniości, czyli 18 roku życia. Jeśli więc darowizna zostanie przekazywana na rzecz osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnej, musi ona odbyć się za sprawą przedstawiciela ustawowego dziecka, czyli rodziców (do 13 roku życia rodzice działają w imieniu dziecka, natomiast po ukończeniu 13 roku życia przez dziecko rodzice muszą zaakceptować dokonaną przez nie czynność). W przeciwnym przypadku czynność ta będzie nieważna!

 

Dlatego też nawet jeśli dziecko bardzo pragnie psa i podekscytowane jedynie wizją jego posiadania zgadza się na jego przyjęcie i wykonywanie wszystkich obowiązków związanych ze sprawowaniem opieki nad psem, to i tak należy taki prezent uzgodnić w pierwszej kolejności z rodzicami dziecka, którzy zgadzając się na psa będą de facto sprawowali nad nim zarząd do momentu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.

 

Podatek od prezentów? Tak, to nie żart

 

Zgodnie z przepisami prezenty mogą być traktowane przez fiskusa jako darowizna. Oznacza to, że podlegać będą opodatkowaniu i trzeba będzie się z nich rozliczyć. Zapewne w tym momencie wielu obdarowanych zadaje sobie pytanie, czy zapłata podatku jest konieczna? Otóż, czy podatek będzie trzeba zapłacić, uzależnione jest od wartości prezentu oraz stopnia pokrewieństwa pomiędzy obdarowanym a darczyńcą.

 

Wysokość kwot wolnych od podatku:

  • 9.637 zł - dla osób należących do I grupy podatkowej (małżonek, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, dzieci, wnuki, prawnuki, pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa);

  • 7.276 zł - dla osób należących do II grupy podatkowej (zstępni rodzeństwa (np. dzieci siostry, wnuki brata), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujowie), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych np. mąż wnuczki);

  • 4.902 zł - dla osób należących do III grupy podatkowej (pozostali nabywcy).

Powyższe limity dotyczą wartości wszystkich prezentów (darowizn) otrzymanych od jednej osoby w ciągu 5 lat.

 

Otrzymanie psa w formie prezentu, który jak już ustaliliśmy jest w świetle prawa darowizną, o wartości (całkowita wartość darowizny) przekraczającej ustalone kwoty wolne od podatku, będzie się wiązała z obowiązkiem podatkowym. W takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2018 r. poz. 644, 1629, 2073, 2215.. ze zm.).

 

Ale to jeszcze nie wszystko. Osoby z tzw. grupy "0" czyli: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, którzy jednocześnie należą też i do grupy I  (jak widać z wyjątkiem teściów, zięciów i synowych) przy nabyciu w drodze darowizny psa będą zwolnieni z całkowitego zapłacenia podatku (jeśli jego wartość przekroczy kwotę wolną od podatku) o ile dokonają zgłoszenia takiego nabycia organowi podatkowemu w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (nie trzeba zgłaszać darowizn, które są dokonywane w formie aktu notarialnego). Stosowanego zgłoszenia należy dokonać na formularzu SD-Z2 (zastosowanie zwolnienia podatkowego).

 

Jeśli jednak ww. kwoty zostaną przekroczone, a obdarowany nie należy do grupy "0", to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Osoba obdarowana jest zobowiązana do złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy (czyli psa) - deklaracja o nabyciu SD-3. Do zeznania należy dołączyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania (w przypadku psa rasowego może to być umowa sprzedaży, jaką posiadał i przekazał obdarowanemu darczyńca, albo przygotowana na potrzeby obdarowanego wycena rzeczoznawcy).

 

Ile można zapłacić podatku? Wysokość podatku zależy od tego, do której grupy podatkowej obdarowany będzie się zaliczać i jaka będzie ostatecznie wartość darowizny. Stawki podatku są progresywne, najwyższe oczywiście dla nabywców z III grupy podatkowej.

 

Kwoty nadwyżki w zł Podatek wynosi
ponad do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

 

10.278

3%

10.278

20.556

308 zł 30 gr i 5 % nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

 

822 zł 20 gr i 7 % nadwyżki ponad 20.556 zł

2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej

 

10.278

7%

10.278

20.556

719 zł 50 gr i 9 % od nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

 

1.644 zł 50 gr i 12 % od nadwyżki ponad 20.556 zł

3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej

 

10.278

12%

10.278

20.556

1.233 zł 40 gr i 16 % od nadwyżki ponad 10.278 zł

20.556

 

2.877 zł 90 gr i 20 % od nadwyżki ponad 20.556 zł

 

Termin płatności podatku od darowizny wynosi 14 dni od dnia doręczenia podatnikowi decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość podatku.

 

Redakcja Portalu "Świat Czarnego Teriera"

 

Bibliografia:

- zebrane materiały własne oraz ustawy, rozporządzenia i regulaminy wymienione w tekście.

 

Wszelkie treści zamieszczone na stronie internetowej mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią profesjonalnej porady prawnej ani opinii prawnej. W związku z powyższym redakcja Portalu "Świat Czarnego Teriera: nie ponosi odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o informacje zawarte na tej stronie. Żadna informacja zamieszczona na tej stronie nie zastąpi konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym, który udzieli profesjonalnej pomocy prawnej w oparciu o konkretny problem prawny.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768