O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Okrywa włosowa

 

W standardzie rasy zapisano:

 

Sierść: Gęsta, szorstka, dwuwarstwowa, składa się z twardej, gęstej, lekko pofalowanej okrywy, okrywającej całe ciało, i krótkiego, miękkiego, gęstego podszerstka. Włos pozostawiony w stanie naturalnym, bez trymowania, ma długość od 5 do 15 centymetrów. Głowa mocno obrośnięta, z obfitymi brwiami, wąsami i brodą. Na nogach włos długi i gęsty.

 

Czarny terier wymaga modelowania sierści tak, aby podkreślała ona siłę i zdecydowanie psa, ale nie była przesadnie dekoracyjna. Najdłuższy włos pozostawia się na nogach i kufie; strzyżenie podkreślać ma masywność głowy, płaskie czoło, przylegające uszy, oraz masywność i dobrą budowę ciała.

 

Maść: Czarna, dopuszczalna niewielka ilość przesianych włosów szarych (przesianie nie powinno obejmować nie więcej, niż 1/3 powierzchni ciała).

 

Wady:

- Włos okrywowy miękki lub gładki.
- Rude naloty na okrywie.
- Brak podszerstka.

 

Wady duże:

- Włos okrywowy jedwabisty.


Wady dyskwalifikujące:

- Okrywa gładka, brak dłuższej sierści na głowie, klatce piersiowej i nogach.
- Maść inna od opisanej.
- Białe znaczenia lub plamy.
- Wyraźne szare plamy.

 

Sierść zwana inaczej okrywą włosową jest cechą charakterystyczną psów (z pominięciem ras bezwłosych, u których w wyniku utrwalenia mutacji okrywa włosowa nie występuje w cale lub występuje tylko w formie szczątkowej na wybranych partiach ciała). W obrębie okrywy włosowej ssaków można wyróżnić różne rodzaje włosów: pokrywowe (kierunkowe i ościste), puchowe (podszyciowe), pełniące funkcję termostatyczną oraz wyspecjalizowane włosy czuciowe, tzw. wibrysy. Okrywa włosowa składa się z włosów różniących się długością, grubością i budową mikroskopową. Cechy okrywy włosowej są uwarunkowane genami dziedziczonymi niezależnie, bądź sprzężonymi ze sobą. W wyniku ewolucji gatunku i prowadzonej selektywnej hodowli poszczególnych ras, u psów wykształciły się różnorodne typy sierści, które znacznie różnią się od siebie i występują w o wiele szerszej gamie, niż ma to miejsce u ich dzikich przodków.

 

O ile podstawy genetyczne dotyczące umaszczenia psów zostały dość dobrze opisane, tak stosunkowo niewiele wiadomo na temat genów wpływających na długość sierści, warunkujących obecność (lub brak) wyraźnie zaznaczonych brwi i wąsów oraz decydujących o tym, czy włos będzie kręcony czy prosty. Zaledwie dekadę temu naukowcy pochylili się nad tym zagadnieniem i na podstawie przeprowadzonych badań doszli do wniosku, że w zdecydowanej większości przypadków cała tajemnica psiej sierści da się sprowadzić do zaledwie czterech genów: RSPO2, FGF5, KRT71 i MC5R.

 

Nie trudno się domyślić, że wyżej wymienione geny w pierwotnej (jak u wilka) lub zmienionej (zmutowanej) formie mogą dziś występować w różnych kombinacjach u różnych ras psów. Tym samym stwarzają one wiele różnych możliwości rodzajów szaty psów, aczkolwiek należy nadmienić, że nie wyczerpują i nie wyjaśniają wszystkich istniejących wariantów dotyczących okrywy włosowej psów. Na przykład naukowcom nie udało się jeszcze zidentyfikować genu, bądź mutacji znanego genu, który jest odpowiedzialny za występowanie u niektórych ras psów włosa bardzo krótkiego. Ponadto wciąż nie wiadomo dlaczego u niektórych ras psów ich okrywa włosowa rośnie praktycznie przez ich całe życie i rasy te w zasadzie nie linieją, a u innych okrywa włosowa rośnie do określonej w standardach tych ras długości, a potem włosy obumierają i rasy te linieją. Więcej o genach odpowiedzialnych za długość, warunkujących obecność (lub brak) wyraźnie zaznaczonych brwi i wąsów oraz decydujących o tym, czy włos będzie kręcony czy prosty można przeczytać TUTAJ.

 

W naturze mutacje często stawiają zwierzęta w stosunkowo niekorzystnej sytuacji, bowiem bezpośrednio wpływają na zmniejszenie przeżycia lub obniżają ich atrakcyjność dla płci przeciwnej. Tymczasem w planowej hodowli, zwierzęta domowe nie są narażone na bezpośrednie zagrożenia płynące ze środowiska, a ich rozmnażanie jest ściśle przez człowieka kontrolowane, dlatego też różne mutacje, zmieniające właściwości okrywy włosowej, które na przestrzeni lat pojawiały się w poszczególnych rasach, były skrzętnie utrwalane. Kryterium decydującym o utrwaleniu i zachowaniu pojawiającej się mutacji dotyczącej okrywy włosowej było: praktyczne zastosowanie takiej mutacji pod względem użytkowym i/lub wyjątkowa wartość wizualna podbijająca atrakcyjność eksterierową rasy.

 

Należy podkreślić, że okrywa włosowa nie tylko zdobi psa, ale przede wszystkim pełni funkcję ochronną przed szkodliwymi czynnikami środowiska, stanowi pierwszą i najważniejszą warstwę izolacyjną organizmu, daje możliwość kamuflażu, komunikowania się, a nawet obrony. Dla wielu ras, a zwłaszcza użytkowych, określony typ okrywy włosowej nie jest jakimś "widzi mi się" twórców rasy, ale zawsze ma racjonalne uzasadnienie, poparte użytkowym wykorzystaniem danej rasy.

 

O jakości okrywy włosowej decydują różne cechy włosa, a do najważniejszych, u ras o szacie dwuwarstwowej, należą:

  • gęstość;

  • długość;

  • kształt;

  • grubość;

  • twardość;

  • elastyczność;

  • sprężystość;

  • struktura;

  • barwa;

  • połysk;

  • stosunek włosów okrywowych do podszerstka.

Na jakość okrywy włosowej docelowo wpływ mają m.in.

  • geny;

  • wiek zwierzęcia;

  • płeć;

  • żywienie;

  • pielęgnacja;

  • środowisko życia;

  • zdrowotność;

  • klimat;

  • pora roku.

W hodowli CTR-a celem powinien być włos okrywowy twardy, zwarty, gruby, z gęstym, ścisłym podszyciem. Gęsta, szorstka, dwuwarstwowa szata pokrywająca całe ciało, w pierwotnym zamyśle miała uniezależnić CTR-a od zimna, upału, deszczu, wiatrów i śniegu. Włos okrywowy o ww. właściwościach zapewnia bowiem warstwę chroniącą przed wodą, śniegiem, brudem, a zwarty podszerstek warunkuje odpowiednią warstwę termoizolacyjną. Poza tym taka okrywa włosowa nie kołtuni się. W całokształcie szata CTR-a nie powinna przysparzać zbyt wiele pracy opiekunowi psa.

 

Tyle teorii, a jak jest w praktyce? Z czasem okrywa włosowa CTR-a bardzo ewoluowała. Obecnie wiele CTR-ów posiada bardzo bogato rozwiniętą okrywę włosową, która odpowiednio wypielęgnowana i ostrzyżona, nadaje psu niepowtarzalnego charakteru: podkreśla jego zalety: dynamikę oraz atletyczną budowę i sprawia, że jest szalenie efektowny.

 

Niestety, ta bogata i efektowna okrywa włosowa, która "łatwo poddaje się nożyczkom", podczas prowadzonej selekcji i z uwzględnieniem panujących trendów, została osiągnięta kosztem jej funkcjonalności. W wielu przypadkach jakość okrywy włosowej odbiega od założeń wzorca. Generalnie rzecz biorąc, pęd ku uzyskaniu osobników efektownych pod kątem wystaw psów rasowych, wziął górę nad funkcjonalnością i użytkowością szaty.

 

Efekt różnych trendów hodowlanych jest taki, że na wystawach spotkamy psy, które prezentują szeroką gamę różnych typów szaty. Łyżkę dziegciu do beczki miodu zdają się dolewać też sami sędziowie, którzy bardzo często preferują psy bardzo efektowne w odbiorze, z wymuskanymi do granic możliwości fryzurami. Wielu tym osobnikom (pod względem jakości szaty) daleko jednak do wzorca rasy.

 

Spora zmienność w jakości szaty CTR-a sprawia, że nawet przy szczerych chęciach hodowców, w miotach przychodzą na świat szczenięta charakteryzujące się różnymi typami okrywy włosowej. Różnice może nie są aż tak spektakularne, jak miało to miejsce jeszcze jedną, dwie dekady temu, ale wciąż są zauważalne. Należy pamiętać, że geny dziedziczą się losowo i trudno przewidzieć co konkretnie ujawni się po przodkach.

 

Warto również wspomnieć, że okrywa włosowa szczenięcia zdecydowanie różni się od okrywy włosowej osobnika dorosłego. Sierść szczenięca wymieniana jest w trakcie wzrostu zwierzęcia na dorosłą. U CTR-ów dojrzała szata kształtuje się nawet do 24-go miesiąca życia (u większości ras proces ten rozpoczyna się w wieku 3, miesięcy i kończy w wieku 12. miesięcy), a proces ten zachodzi prawie niezauważalnie dla oka właściciela, bowiem Czarne teriery rosyjskie nie linieją w typowy sposób, jak większość ras, a wymieniają włos stopniowo. Proces ten dodatkowo utrudnia selekcję osobników pod kątem właściwości szaty i czym młodsze szczenię, tym trudniej dokonać właściwego wyboru.

 

Oprócz osobników z wzorcową i zdecydowanie nieprawidłową szatą, widujemy też bardzo dużo zwierząt z szatą pośrednią, która charakteryzuje się półtwardym, grubym, gęstym włosem okrywowym i umiarkowaną ilością zwartego podszerstka. Szata tego typu jest bardzo efektowna i pozostawia groomerowi szerokie pole do popisu. O ile szatę pośrednią można jeszcze warunkowo tolerować, tak z pewnością włos okrywowy miękki, cienki, mocno skręcony lub dla odmiany prosty, a także brak podszerstka i bure naloty powinno się rozpatrywać w formie wady wpływającej na ogólną ocenę psa. Z kolei włos jedwabisty, białe znaczenia, szare łaty i kolor inny od opisanego w standardzie stanowi już poważną wadę dyskwalifikującą. Włos jedwabisty charakteryzuje się tym, że jest średni lub długi, raczej niezwarty, gładki, delikatny, często ze słabym podszyciem lub bez niego, o jedwabistym połysku i ze skłonnością do tworzenia fal. Z braku podszerstka może przez niego prześwitywać skóra. Szata taka jest niedopuszczalna, bowiem nie daje ochrony psu przed deszczem wskutek luźnego lub brakującego podszerstka. Ponadto osobnik, który nie posiada rozwiniętego włosa ozdobnego na głowie, kończynach i dolnej linii tzw. "spódnicy" także powinien być zdyskwalifikowany.

 

Przykłady CTR-ów posiadających okrywę włosową odpowiadającą wzorcowi

 

 

 

 

Rodzaje szaty spotykane u CTR-ów:

  • szata wzorcowa: zachowana proporcja ilości podszerstka do włosa okrywowego. Włos okrywowy szorstki, twardy, gruby;

  • szata długo dojrzewająca: mała ilość podszerstka i obfity, szorstki, twardy, gruby włos okrywowy;

  • szata pośrednia: stosunkowo duża ilość podszerstka i półtwardy, obfity, gruby włos okrywowy;

  • szata miękka: bardzo duża ilość podszerstka i miękki, obfity włos okrywowy (niepożądana);

Różne typy szaty

 

szata wzorcowa:

zachowana proporcja ilości podszerstka do włosa okrywowego. Włos okrywowy szorstki, twardy, gruby

przesianie nie przekracza 1/3 powierzchni ciała

 

szata pośrednia:

stosunkowo duża ilość podszerstka i półtwardy, obfity, gruby włos okrywowy z różnego stopnia pofalowaniem

 

szata długo dojrzewająca (typ nowoczesny Sznaucer olbrzym):

twardy, gruby, szorstki włos okrywowy z różnego stopnia pofalowaniem

zmienna ilość podszerstka (od umiarkowanej do bardzo małej)

często występuje problem z obrostem głowy i łap (umiarkowanie długi lub długi i rzadki włos lub ubogi obrost)

 

 szata miękka (typ Pudel):

miękka, lokowata, wełnista, gęsta, bardzo kędzierzawa (długi włos na głowie i łapach zwykle tworzy spirale)

 

 szata miękka (typ Barbet):

obfita, długa, wełnista i kędzierzawa (może tworzyć spirale)

 

  szata miękka (typ Kerry Bule Terrier):

miękki, cienki, falisty, obfity włos okrywowy i zmienna ilość podszerstka

 

  szata miękka (typ Nowofundland):

włos okrywowy średniej długości, prosty, bądź lekko pofalowany, gęsty podszerstek

często występuje słaby obrost głowy i kończyn

 

włos jedwabisty średni lub długi, cienki, raczej niezwarty ze skłonnością do tworzenia fal

słaby podszerstek lub jego całkowity brak

występuje słaby obrost głowy i kończyn lub jego całkowity brak

 

Charakterystyka wzorcowej okrywy włosowej:

  • jest zgodna ze standardem rasy, a dążenie do doskonałości powinno być priorytetem każdego hodowcy;

  • jest zdecydowanie łatwiejsza w pielęgnacji (rzadsze czesanie i strzyżenia);

  • w pełni dojrzała (co następuje finalnie do 24-go miesiąca życia psa) praktycznie nie kołtuni się;

  • w pełni dojrzała okrywa włosowa jest bardzo efektowna - lśniąca i kruczoczarna, ładnie utrzymuje strukturę fryzury.

  • mniej okazała w okresie wymiany włosa i jego wzrostu;

  • w okresie wzrostu i wymiany wymaga nakładów pracy (pielęgnacja, odżywki, suplementy), które pobudzą wzrost włosa;

  • spełnia pierwotne funkcje (zapewnia prawidłową termoizolację).

Charakterystyka szaty miękkiej:

  • niezgodna ze standardem rasy;

  • rośnie bardzo szybko, czasami nawet szybciej niż byśmy chcieli;

  • jej obfitość daje możliwość wypracowania fryzury i ukrycia usterek budowy psa;

  • utrzymanie fryzury wymaga zastosowania kosmetyków obciążających i usztywniających włos;

  • w okresie wzrostu psa wydaje się bardziej efektowna;

  • trudna w pielęgnacji - bardzo szybko kołtuni się - wymaga regularnego i częstego czesania oraz strzyżenia;

  • obfity podszerstek może wpływać na odcień szaty (często daje wrażenie burego, bądź stalowego odcienia);

  • nie zapewnia psu odpowiedniej ochrony przed zimnem i gorącem, łatwo łapie wilgoć i brud.

Jakie mogą występować wady i niedoskonałości okrywy włosowej?

  • nieprawidłowa struktura szaty (włos okrywowy miękki, jedwabisty, gładki, cienki, krótki, rzadki, prosty, skręcony);

  • brak podszerstka;

  • przerost podszerstka;

  • nieprawidłowe umaszczenie (np. czarne podpalane, czaprakowe, sobolowe, pszeniczne, srebrne);

  • białe znaczenia i łaty;

  • bury, brązowy, bądź szary odcień szaty;

  • brak połysku;

  • brak ozdobnego włosa na łapach, linii brzucha i głowie;

  • przesiane przekraczające 1/3 powierzchni ciała;

  • łaty utworzone z przesiania;

  • zmiana koloru sierści w trakcie wzrostu psa tzw. przebarwienia spotykane głównie w okresie szczenięcym;

  • odbarwienia i zniszczony włos (nieprawidłowa pielęgnacja, nieodpowiednie żywienie, złe warunki utrzymania, choroby, leki).

Klika zdań chcielibyśmy również poświęcić białym znaczeniom. W niektórych miotach przychodzą na świat szczenięta, które mają na brodzie, na spodniej stronie łap, na palcach lub na przedpiersiu znaczenia. Od kilku włosów białych, poprzez całkiem wyraźne białe plamki, a na dużych łatach kończąc. Zdecydowana większość niedużych znaczeń, jeśli tylko skóra jest pod spodem ciemna, "schodzi" w dość szybkim tempie i czasami jedyną pamiątką po białej plamce jest kilka białych włosków skupiających się w danym miejscu.

 

 

Pojawianie się białych znaczeń jest oczywiście silnie powiązane z samym pochodzeniem rasy. Może się tak zdarzyć, że w pewnych liniach oraz przy stosowaniu określonych metod hodowlanych, prawdopodobieństwo wystąpienia znaczeń będzie zdecydowanie większe. Zważywszy na to, że widoczne białe plamy i białe znaczenia są wadami dyskwalifikującymi z hodowli, to oceniając wartość danego szczenięcia, należy wziąć pod uwagę: wielkość znaczenia, usytuowanie znaczenia, ilość znaczeń, kolor skóry pod znaczeniem. Następnie trzeba ocenić czy niepożądane znaczenie ma szansę zejść i kiedy może to nastąpić. Wybierając takie szczenię trzeba pamiętać, że jego wprowadzenie do hodowli będzie skutkować ryzykiem przekazywania znaczeń na potomstwo. Więcej o umaszczeniu TUTAJ i TUTAJ.

 

Wady różnego stopnia opisane w standardzie

 

pies z nieprawidłową szatą w typie moskiewskiego wodołaza

brak obrostu głowy i łap, na ciele włos okrywowy gładki, lejący, średniej długości

 

pies z nieprawidłową szatą w starym typie Sznaucera olbrzyma

obrost głowy i łap bardzo skąpy, na ciele włos okrywowy gruby, szorstki prosty

 

pies z nieprawidłowym umaszczeniem (czarny ze znaczeniami)

 

Redakcja Portalu "Świat Czarnego Teriera"

 

zdjęcia CTR-ów zaczerpnięte zostały z bazy rodowodowej brtinfo.ru

zdjęcia typów szaty wykonano na boku każdego z psów.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768