O Rasie

Pochodzenie

Zdrowie

Żywienie

Psychika

 Szkolenie

Hodowla

Szczenięta

Pielęgnacja

Wystawy

Statystyka

Biblioteka

Ranking

Galeria

Kynologia

Prawo

Pobieralnia

S.O.S

Rozmaitości

Linkownia

 

Czarny terier rosyjski - dlaczego czarny?

Czarny terier rosyjski to stosunkowo młoda rasa, która została oficjalnie uznana
dnia 13 maja 1981 roku przez Ministerstwo Rolnictwa ZSRR (obecnie Rosja). Niedługo później, bo w maju 1984 roku, na międzynarodowym zgromadzeniu odbywającym się w Meksyku, rasa została oficjalnie zatwierdzona przez FCI otrzymując 327 numer standardu, nazwę CZARNY TERIER ROSYJSKI i kwalifikację do III Grupy FCI (Teriery). W 1994 roku Czarny terier rosyjski został docelowo przeniesiony do II Grupy FCI (Pinczery i Sznaucery - Molosy - Szwajcarskie Psy Górskie i do bydła oraz inne rasy. Sekcja 1.4 Pinczery i Sznaucery).  W Stanach Zjednoczonych Czarny terier rosyjski uzyskał rejestrację jako rasa w księgach AKC w 2001 roku. Prowizorycznie rasa została wówczas włączona do Miscellaneous Group (grupa ras różnorodnych), a następnie w 2004 roku, po pełnym uznaniu rasy przez AKC, docelowo została ona włączona do Working Group (grupa ras użytkowych).

 

Jak powstał czarny terier rosyjski?

Przed II wojną światową armia rosyjska dysponowała ponad 40 000 psów pracujących w 168 oddzielnych jednostkach, które brały udział w działaniach wojennych. Niestety, zawierucha wojenna zdziesiątkowała posiadane przez wojsko pogłowie psów, co znacznie utrudniło powojenne odbudowywanie rodzimej populacji psów użytkowych. Ponadto ówczesna sytuacja geopolityczna nie sprzyjała międzynarodowej współpracy na arenie kynologicznej. Rząd ówczesnego ZSRR biorąc te fakty pod uwagę, nakazał stworzenie rodzimej rasy, która mogłaby pełnić zadania wielofunkcyjnego psa wojskowego w różnych strefach klimatycznych tego rozległego kraju.

W połowie lat 40. XX wieku Centralna Szkoła Hodowli Wojskowej (Hodowla "Czerwona Gwiazda") podjęła się tego zadania i rozpoczęła prace hodowlane od masowych krzyżówek osobników nielicznych ras użytkowych, które ocalały z działań wojennych, bądź zostały przywiezione przez żołnierzy powracających do kraju. Uważa się, że w programie hodowlanym hodowli "Czerwona Gwiazda" wykorzystano co najmniej 17 ras i różnorodnych ich krzyżówek, które ostatecznie ukształtowały Czarnego teriera rosyjskiego. Rasy przewodnie, które odegrały znaczącą rolę w procesie tworzenia CTR-a, to: Sznaucer olbrzym, Rottweiler, Airedale terier i Nowofundland. Kynolodzy z hodowli "Czerwona Gwiazda", w procesie tworzenia nowej rasy, kładli nacisk na ujednolicanie cech eksterieru i charakteru, eliminując z hodowli osobniki nie spełniające pierwotnych oczekiwań i promując te, którym do założeń wstępnego standardu rasy było najbliżej. Jak można sobie wyobrazić, z tak zróżnicowanym tłem genetycznym różnych ras i ich krzyżówek, bez stosowania zaawansowanej genetyki i innych narzędzi diagnostycznych, było to ogromne przedsięwzięcie rozwijające się przez wiele dziesięcioleci!

Sznaucer olbrzym o imieniu „Roy” uznawany jest za głównego protoplastę Czarnego teriera rosyjskiego. To on kojarzony z różnymi sukami, dawał w przewadze pożądane w typie potomstwo, wyróżniające się słusznymi rozmiarami, szorstką sierścią z charakterystycznym obrostem i czarnym umaszczeniem. W trakcie tworzenia nowej rasy rodziły się oczywiście osobniki w innych umaszczeniach niż czarne, i nawet współcześnie, mimo intensywnie prowadzonej hodowli mającej na celu ujednolicenie umaszczenia w kierunku czerni, nadal mogą pojawiać się w miotach szczenięta w innych kolorach. Mimo sporej palety umaszczeń rosyjscy kynolodzy zdecydowali się prowadzić prace hodowlane z naciskiem na czarne umaszczenie. Bez wątpienia istniały ważne powody, które skłoniły ich do podjęcia właśnie takiej decyzji. Zasadniczo celem hodowli "Czerwona Gwiazda" było wyhodowanie wielofunkcyjnego psa wojskowego. Pies ten musiał ściśle współpracować z przewodnikiem, w zmiennych warunkach klimatycznych i na różnorodnie ukształtowanym terenie, pełniąc rolę wartowniczą, patrolową, obronną czy też stróżującą. Psy te musiały także spełniać ściśle określone kryteria obejmujące nie tylko prawidłowy rozmiar i strukturę budowy, ale także temperament i łatwość uczenia się.
Pomijając gusta, z zasady kolor czarny wśród ras obronno-stróżujących jest bardzo praktyczny (za dnia zwierzęta są dobrze widoczne, zaś nocą ich umaszczenie stanowi idealny kamuflaż). Jednak to jeszcze nie wszystko...

Dlaczego czarny?

Od czasu do czasu w miotach mogą rodzić się szczenięta w niestandardowych umaszczeniach takich, jak: czarne podpalane, szare, srebrne, czarno-srebrne, sobolowe, płowe, czaprakowe i obejmujące odcienie pośrednie pomiędzy tymi umaszczeniami. Historycznie te szczenięta zostały wyeliminowane z jakiegokolwiek programu hodowlanego. Obecnie istnieje możliwość wykonania testów genetycznych w kierunku określenia umaszczenia psa i niesionych przez niego genów warunkujących umaszczenie po to, by hodowcy mogli dokonywać świadomych wyborów w odniesieniu do utrzymania standardowego, czyli czarnego lub czarnego z nieznacznym siwym przesianiem umaszczenia uznanego za jedyny dozwolony wariant w rasie Czarny terier rosyjski. Badanie umaszczenia wchodzi także w skład badań przesiewowych określonych dla CTR-a, w prowadzonym przez OFA programie certyfikującym CHIC, którego celem jest pozyskanie informacji na temat problemów zdrowotnych występujących w określonych rasach. Psy testowane zgodnie z tym protokołem otrzymują numer CHIC i stosowny certyfikat.

Dla psów o umaszczeniu czarnym wymagana jest ciemna pigmentacja nosa, oczu, dziąseł i warg. W trakcie kształtowania nowej rasy osiągnięto stabilizację. Konsekwentne prowadzenie hodowli w różnych kojarzeniach krewniaczych z naciskiem na osobniki o czarnym umaszczeniu z linii „Roya” (Sznaucer olbrzym) zaowocowało otrzymywaniem pogłowia o pożądanych cechach. Należy pamiętać, że tuż po II wojnie światowej nie było czegoś takiego jak badania DNA. Mimo to pionierzy w dziedzinie genetyki, prowadząc liczne badania i obserwacje, zauważyli korelację między czarno umaszczonymi psami z maksymalnie ciemną pigmentacją, a zdrowym temperamentem, w porównaniu do jasno pigmentowanych psów o niestandardowych umaszczeniach.

Rosyjski kynolog, doktor Eugene Yerusalimsky (światowej sławy ekspert w dziedzinie kynologii, międzynarodowy sędzia, autor standardów rosyjskich i FCI, autor i międzynarodowy wykładowca na temat biomechaniki psów), w liście napisanym do Amerykańskiego Klubu Czarnego Teriera Rosyjskiego w maju 2016 roku, w odpowiedzi na pojawiającą się kwestię zarejestrowania w United Kennel Club (UKC - organizacja nie współpracująca z FCI) zmiany w standardzie rasy poszerzającej dopuszczalne warianty umaszczenia o inne wariacje kolorystyczne, stwierdza:

„W przypadku czarnego umaszczenia standard wymaga maksymalnej pigmentacji sierści, nosa, powiek, oczu, dziąseł i warg. Dzieje się tak, ponieważ bezpośredni wybór maksymalnej pigmentacji jest pośrednim wyborem zarówno dla silnego układu nerwowego, jak i stabilnego temperamentu.”

Genetycy stwierdzili, że istnieje związek między temperamentem i umaszczeniem u Czarnego teriera rosyjskiego. Od pierwszego standardu rasy ogłoszonego w 1956 roku, do czasów współczesnych, jedynym akceptowalnym umaszczeniem dla rasy Czarny terier rosyjski jest CZARNY LUB CZARNY Z NIEZNACZNYM SIWYM PRZESIANIEM.

Dr Yerusalimsky zauważył również, że:

„Podczas pierwszych kilku pokoleń nowej rasy - CTR-a - zdarzały się osobniki cechujące się nadpobudliwością i bezmotywacyjną agresją. Psy tak dużych rozmiarów  - jak CTR - były pod względem społecznym bardzo niebezpieczne i dlatego były konsekwentnie eliminowane z programu hodowlanego rasy. W wyniku tej selekcji temperament współczesnych CTR-ów zaczął spełniać wszystkie aktualne wymagania niezbędne dla zwierzęcia stanowiącego część życia społecznego.”

To bardzo ważne stwierdzenie. Jakie zatem musiały być psy, które cechowała: „nadpobudliwość” i „bezmotywacyjna agresja”, w tak wysokim stopniu, że uznano je za „bardzo niebezpieczne społecznie” i zostały one „wyeliminowane z programu hodowlanego rasy”? Kierując się współczesnymi standardami możemy sobie tylko wyobrazić jak bardzo były nieobliczalne i tym samym niebezpieczne.

 

Dr Yerusalimsky zwraca uwagę na dwóch protoplastów CTR-a: czarno podpalanego Rottweilera oraz czaprakowego Airedale teriera. Omawiając specyficzne czarno podpalane umaszczenie notowane u CTR-a, przypominające umaszczenie Rottweilera, stwierdza on:

„Jako jeden z przodków CTR-a, Rottweiler musi mieć maksymalną pigmentację, silny układ nerwowy i stabilny temperament. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że w pierwotnym założeniu rasa ta miała być zasadniczo obrończym psem rzeźniczym i dlatego Rottweiler jest bardziej agresywny niż Sznaucer olbrzym, któremu bliżej do psa o cechach psa towarzyszącego człowiekowi. Dlatego też  typ CTR-a, który idzie w kierunku Sznaucera olbrzyma, jest bardziej społecznie akceptowalny.”

Galina Yatcenko - hodowca rasy oraz prezes Narodowego Klubu Czarnego Teriera Rosyjskiego w Rosji i Marina Gerasimova - były hodowca rasy oraz ówczesna przewodnicząca Międzynarodowego Klubu Czarnego Teriera Rosyjskiego, dostarczyły dodatkowych informacji dotyczących psów o niestandardowych umaszczeniach w maju i czerwcu 2016 roku. Przed 2006 rokiem szczenięta o niestandardowych umaszczeniach urodzone w Rosji miały umieszczaną w karcie rejestracyjnej  adnotację „niehodowlany/niehodowlana” i „kolor nie jest akceptowany przez FCI”. Mimo to takie osobniki mogły być prezentowane na specjalistycznych wystawach psów organizowanych przez klub rasy w Rosji, ale bez prawa do uzyskania tytułu championa. W 2006 roku hodowanie CTR-ów w niestandardowych umaszczeniach zostało przerwane decyzją Komisji Hodowlanej RKF. Uprzednio wydana zgoda pozwoliła hodowcom przetestować rasę i przeanalizować za pomocą linii krwi, możliwość prowadzenia planowanej hodowli psów w umaszczeniach: czarny i czarny podpalany. Pani Gerasimova stwierdziła, że:

„Możemy zauważyć, że psy czarno podpalane reprezentowały dobry typ, bardzo zbliżony do standardowego CTR-a, zarówno pod względem budowy jaki i okrywy włosowej. Często jednak osobniki te były zbyt agresywne. Psy o umaszczeniu czaprakowym były bardzo bliskie typowi  Airedale teriera i cechowały się wybuchowym temperamentem. Ponadto były zbyt reaktywne i trudne do opanowania, co z kolei nie odpowiada standardowi CTR-a. (...)

Jak pokazują nasze wieloletnie doświadczenia, pigmentacja jest ściśle związana ze stabilnością układu nerwowego. Dlatego konieczne jest prowadzenie określonej selekcji w celu wzmocnienia pigmentacji oczu, dziąseł i sierści. Psy o czarnym umaszczeniu najbardziej odpowiadają naszemu wizerunkowi pożądanego Czarnego teriera rosyjskiego - w oparciu o ich typ, wygląd zewnętrzny, temperament i umiejętności pracy."

Dr Yerusalimsky również odniósł się do niepożądanego sprzężenia koloru z temperamentem odziedziczonego po Airedale terierze.

Hiper-pobudliwość, w połączeniu z dużymi rozmiarami, stwarza niebezpieczną mieszankę, i jest to jeden z głównych powodów, dla których eksperymentalna hodowla CTR-a o umaszczeniu czarno podpalanym, rozpoczęta w Rosji około 10 lat temu, została zakończona decyzją Komisji Hodowlanej RKF.

Realizując założenia programu hodowlanego szybko zauważono, że określone wariacje umaszczenia są powiązane z temperamentem. Z czasem kynolodzy doszli do wniosku, że powinni wyeliminować z hodowli te umaszczenia, które determinowały u psów cechujących się przecież ponad przeciętnymi rozmiarami i dużą siłą, niemotywowaną agresję i hiper-pobudliwość. Osobniki wykazujące te niekorzystne cechy kwalifikowane były jako „bardzo niebezpieczne społecznie”. Z drugiej strony, psy o czarnym umaszczeniu nie posiadały tych niepożądanych cech, a zatem pozostały w programie hodowlanym. Jak zauważyła M. Gerasimova, te same niepożądane cechy odnotowano też w hodowlach testowych prowadzonych przed 2006 rokiem.

Na całym świecie organizacje kynologiczne zrzeszone, bądź współpracujące z FCI uznają jedyny akceptowany wariant umaszczenia dla Czarnego teriera rosyjskiego - CZARNY, BĄDŹ CZARNY Z NIEZNACZNYM SIWYM PRZESIANIEM, z wyjątkiem organizacji nastawionej na zysk, znanej jako United Kennel Club, korporacji typu "for-profit" - dla zysku - (UKC), która na prośbę kilku osób, zmieniła zaakceptowany przez siebie standard rasy w 2016 roku tylko po to, by umożliwić rejestrację CTR-ów w innych wariantach umaszczenia niż czarne, we własnych księgach, osobom tym zainteresowanym. Takie działanie dało osobnikom w niestandardowych (z punktu widzenia standardu rasy uznanej przez FCI, AKC i CK) umaszczeniach możliwość uczestnictwa w wystawach psów, uzyskiwanie tytułu „Championa UKC” i wprowadzania do hodowli w rejestrze UKC. Ta zmiana standardu została przeprowadzona przez UKC pomimo silnych zastrzeżeń ze strony Amerykańskiego Klubu Czarnego Teriera Rosyjskiego, Rosyjskiej Federacji Kynologicznej (RKF) i Międzynarodowego Klubu Czarnego Teriera Rosyjskiego.

Kilku hodowców w Stanach Zjednoczonych i innych częściach świata celowo hoduje Czarne teriery rosyjskie w niestandardowych umaszczeniach. Większość z nich występuje w wariancie umaszczenia czarny z podpalaniem. Powody, dla których to robią, są tylko im znane. Tak, to prawda, CTR-y o umaszczeniach niestandardowych wydają się efektowne i budzą szerokie zainteresowanie oraz stają się obiektem pożądania całkiem sporej grupy osób. Innymi słowy rzecz ujmując: sprzedają się szybko za stosunkowo wysoką cenę. Jednak, jak mówi znane powiedzenie: piękno sięga tylko do skóry (w naszym przypadku do okrywy włosowej), a charakter jest ważniejszy od urody, bo pozory mylą. Piękne umaszczenie niekoniecznie musi cechować prawidłowo zbudowanego psa o pożądanych cechach charakteru, jak zauważyli i napisali wyżej wymienieni eksperci. Być może problemy z temperamentem i charakterem nie ujawnią się w pierwszym pokoleniu (jako że geny czarnego pigmentu są nadpisywane), ale w miarę jak pojawią się przyszłe pokolenia, zmieni się to na niekorzyść, jak w rosyjskim eksperymencie.

Czy Czarny terier rosyjski o niestandardowym umaszczeniu może zostać zarejestrowany przez Związek Kynologiczny w Polsce? Tak, jeśli pochodzi z hodowli zarejestrowanej w ZKwP lub innej uznanej przez FCI, ponieważ nadal będzie to pies rasowy tylko o niestandardowym umaszczeniu. Jednocześnie należy zauważyć, że zostanie on zdyskwalifikowany, jeśli zostanie zgłoszony i zaprezentowany na wystawie psów odbywającej się pod patronatem FCI, ponieważ zgodnie ze standardem, każdy inny kolor niż czarny jest wadą dyskwalifikującą w rasie.

 

Rejestracja związkowa i posiadanie rodowodu potwierdza jedynie przynależność do danej rasy i nie stanowi o jakości psa. Żadna renomowana organizacja kynologiczna na świecie nie dopuści do wystaw i nie zezwoli na uzyskiwanie uprawnień przez osobniki rasy cechujące się niestandardowym umaszczeniem. Jednym akceptowanym umaszczeniem jest czarny lub czarny z nieznacznym siwym przesianiem. Można zatem napisać, że każdy Czarny terier rosyjski reklamowany jako „Champion UKC”, który nie posiada czarnego umaszczenia, jest jedynie nieuznaną kopią pierwowzoru - Czarnego teriera rosyjskiego uznanego przez FCI.

 

W świetle informacji przekazanych przez ww. ekspertów należy zauważyć, że celowe rozmnażanie osobników o niestandardowych umaszczeniach będzie w aspekcie długoterminowym niekorzystne dla rasy. Uleganie chwilowym modom i zachciankom wąskiej grupy "entuzjastów" niestandardowych umaszczeń jest bardzo niebezpiecznym zjawiskiem i może prowadzić do zniszczenia dobrej opinii towarzyszącej rasie. Krzyżowanie z jakąkolwiek inną rasą dla uzyskania efektownych umaszczeń jest w ogóle niedopuszczalne, szkodliwe i nieetyczne.

 

Jeśli jesteś hodowcą miotu, w którym urodziło się szczenię/szczenięta w innym niż standardowe umaszczenie, pozwól im żyć. wychowaj, wyrób niezbędną dokumentację i znajdź im dobre domy, jednak nie powielaj takiego skojarzenia. Skorzystaj z możliwości zrobienia genetycznych testów umaszczenia i dobieraj pary do hodowli tak, by ryzyko otrzymania osobników o niestandardowych umaszczeniach było minimalne.

 

Jeśli jesteś przyszłym nabywcą rasy pamiętaj, że standardowy osobnik w naszej rasie to taki, który posiada umaszczenie czarne, bądź czarne z nieznacznym siwym przesianiem. Decydując się na CTR-a o niestandardowym umaszczeniu musisz zdawać sobie sprawę z faktu, że taki osobnik może wykazywać odchylenia od standardu rasy pod względem charakteru i temperamentu. Prezentacja takiego psa na wystawach pod egidą FCI, a także legalne wprowadzanie go do hodowli będzie niemożliwe. Jeśli rozpatrzyłeś wszystkie za i przeciw, jesteś osobą odpowiedzialną, i nadal chcesz nabyć CTR-a o niestandardowym umaszczeniu, to poszukaj takiego egzemplarza w hodowlach zarejestrowanych w ZKwP, bądź innej organizacji uznanej przez FCI. W legalnie działających hodowlach czasami nieoczekiwanie rodzą się takie szczenięta. Nabywając psa o niestandardowym umaszczeniu od hodowcy zrzeszonego w ZKwP/FCI, przede wszystkim nie wspierasz nielegalnego rozmnażania psów tylko dla ich umaszczenia. Po drugie masz pewność skąd pochodzi zwierzę, ponieważ otrzymasz jedyną wiarygodną dokumentację.

 

Redakcja Portalu "Świat Czarnego Teriera"

 

materiał opracowany na podstawie listów skierowanych przez M. Gierasimovą, G. Yatcenko i E. Yerusalimskego do Amerykańskiego Klubu Rasy.

 

 

Copyright by Świat Czarnego Teriera. All Rights Reserved.

Kopiowanie ze strony zdjęć, grafiki, treści i innej zawartości Portalu Świata Czarnego Teriera, bez zgody właściciela jest zabronione.

Projekt i wykonanie Narodziny Gwiazdy

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 1024 x 768